{"id":998,"date":"2010-04-06T12:25:37","date_gmt":"2010-04-06T09:25:37","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=998"},"modified":"2024-03-08T09:36:34","modified_gmt":"2024-03-08T06:36:34","slug":"turkiye-asyaya-mevlana-acilimi-yapabilir-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=998","title":{"rendered":"T\u00dcRK\u0130YE ASYA&#8217;YA MEVL\u00c2NA A\u00c7ILIMI YAPAB\u0130L\u0130R (06.04.2010) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\"><strong>CICA BA\u015eKANLI\u011eINI DEVRALIYORUZ<\/strong>&nbsp;AB ile m\u00fczakereler s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fan T\u00fcrkiye di\u011fer yandan da Afrika&#8217;ya a\u00e7\u0131l\u0131yor. \u015eimdi de Asya&#8217;n\u0131n en fazla \u00fcyeye sahip te\u015fkilatlar\u0131ndan birinin, &#8220;Asya&#8217;da \u0130\u015fbirli\u011fi ve G\u00fcven Art\u0131r\u0131c\u0131 \u00d6nlemler Konferans\u0131&#8221;n\u0131n (CICA) ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devralmaya haz\u0131rlan\u0131yor.&nbsp;T\u00fcrkiye haziran ay\u0131nda &#8220;Asya&#8217;da \u0130\u015fbirli\u011fi ve G\u00fcven Art\u0131r\u0131c\u0131 \u00d6nlemler Konferans\u0131&#8221;n\u0131n (CICA) ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini Kazakistan&#8217;dan devralacak. \u0130ki y\u0131l s\u00fcrecek bu d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131nda CICA&#8217;n\u0131n Asya k\u0131tas\u0131 i\u00e7in ifade etti\u011fi \u00f6nemi ortaya koyabilmek maksad\u0131yla aralar\u0131nda \u00c7in, Rusya, Hindistan ve Pakistan&#8217;\u0131n da bulundu\u011fu 20 \u00fclkenin devlet veya h\u00fck\u00fcmet ba\u015fkan\u0131 \u0130stanbul&#8217;da yap\u0131lacak bir zirvede bir araya gelecekler. CICA, Kazakistan Devlet Ba\u015fkan\u0131 Nursultan Nazarbayev&#8217;in \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcyle 1999&#8217;da imzalanan \u0130lkeler Bildirgesi ve 2002&#8217;de imzalanan Almat\u0131 Senedi&#8217;yle kuruldu. Te\u015fkilat\u0131n ana amac\u0131, birbirinden \u00e7ok farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlere, siyasi ve ekonomik uygulamalara sahip olan Asya k\u0131tas\u0131n\u0131n \u00fclkeleri aras\u0131nda, \u00e7ok tarafl\u0131 bir diyalog ortam\u0131 olu\u015fturabilmek olarak belirlendi. Ku\u015fkusuz, ayn\u0131 anda hem \u00c7in, G\u00fcney Kore ve Tayland&#8217;\u0131; hem de \u0130srail, Filistin ve \u0130ran&#8217;\u0131 kapsayan bu denli b\u00fcy\u00fck -\u00e2deta bir model Birle\u015fmi\u015f Milletler k\u0131vam\u0131ndaki- bir forumda, ikili ve b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik problemleri k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7\u00f6zebilecek kararlar al\u0131nabilmesi beklenmemeli. Zaten CICA&#8217;n\u0131n da, Avrupa G\u00fcvenlik ve \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 (AG\u0130T) benzeri bir kurulu\u015f olma gayesi yok. CICA esas itibariyle, &#8220;ortakla\u015fa g\u00fcvenlik&#8221; ve &#8220;b\u00fct\u00fcnc\u00fcl g\u00fcvenlik&#8221; kavramlar\u0131 \u00fczerinde yo\u011funla\u015fmak suretiyle Asya \u00fclkeleri aras\u0131nda m\u00fc\u015fterek bir g\u00fcvenlik dili olu\u015fturmay\u0131, bu \u00e7er\u00e7evede de zenginle\u015ftirilmi\u015f bir diyalog ortam\u0131 ve uzla\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fc meydana getirmeyi hedefliyor.&nbsp;<strong>ASYA&#8217;YI G\u00dcCEND\u0130RM\u0130\u015eT\u0130K<\/strong>&nbsp;T\u00fcrkiye&#8217;nin, do\u011frudan do\u011fruya Asya&#8217;y\u0131 ilgilendiren b\u00f6yle bir olu\u015fumun \u00fcyesi hatta d\u00f6nem ba\u015fkan\u0131 olu\u015fu T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131nda 1964&#8217;ten bu yana \u00e7e\u015fitli vesilelerle g\u00fcndeme gelen &#8220;\u00e7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fck&#8221; yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n yeni bir tezah\u00fcr\u00fc olarak yorumlanabilir. T\u00fcrkiye bir yandan Avrupa Birli\u011fi ile m\u00fczakereler s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, di\u011fer yandan Afrika&#8217;ya a\u00e7\u0131l\u0131yor. \u015eimdi de Asya&#8217;n\u0131n en fazla \u00fcyeye sahip te\u015fkilatlar\u0131ndan birinin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na soyunuyor. Ge\u00e7mi\u015fteki baz\u0131 uygulamalar\u0131m\u0131z, Asya&#8217;ya bug\u00fcn g\u00f6stermekte oldu\u011fumuz ilginin tam tersi nitelikteydi. Mesela, T\u00fcrkiye davet edilmi\u015f oldu\u011fu halde 1949&#8217;daki Asya Devletleri Konferans\u0131&#8217;na, &#8220;Ben Asyal\u0131 de\u011fil, Avrupal\u0131 bir \u00fclkeyim&#8221; diyerek kat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131. Keza, \u00e7o\u011funlu\u011funu Asya \u00fclkelerinin olu\u015fturdu\u011fu Ba\u011flant\u0131s\u0131zlar Hareketi&#8217;nin 1955&#8217;te Bandung&#8217;ta yap\u0131lan toplant\u0131s\u0131na kat\u0131lan d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131m\u0131z, T\u00fcrkiye&#8217;nin neden bu olu\u015fum i\u00e7inde yer alamayaca\u011f\u0131n\u0131, Bat\u0131l\u0131l\u0131\u011fa vurgu yaparak anlatm\u0131\u015f, Asya \u00fclkelerinin \u00e7o\u011funu da g\u00fccendirmi\u015fti.&nbsp;<strong>\u00d6NEML\u0130 B\u0130R CO\u011eRAFYA<\/strong>&nbsp;Art\u0131k d\u00fcnyan\u0131n iki ideolojik sistem aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnmedi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, Asya bundan 40 y\u0131l \u00f6ncesine nispetle \u00e7ok farkl\u0131 bir anlam ifade ediyor. D\u00fcnya n\u00fcfusunun %60&#8217;\u0131na tekab\u00fcl eden 4 milyar insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu k\u0131ta, k\u00fcresel \u00fcretim ve t\u00fcketim modellerinin \u015fekillenmesinde de son derece etkili. D\u00fcnya ispatlanm\u0131\u015f petrol rezervlerinin %70&#8217;i Asya&#8217;da yer al\u0131yor. Yine t\u00fcm do\u011falgaz rezervlerinin de %75&#8217;i Asya k\u0131tas\u0131nda. Dahas\u0131, ABD, \u0130ngiltere ve Fransa d\u0131\u015f\u0131nda n\u00fckleer silah bulunduran \u00fclkelerin tamam\u0131 Asya&#8217;da yer al\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla, Asya 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n n\u00fckleer deh\u015fet dengesine ev sahipli\u011fi yapma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Sadece &#8220;n\u00fckleer \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k&#8221; bile CICA&#8217;n\u0131n, bu konunun da ele al\u0131naca\u011f\u0131 bir forum olmas\u0131 itibariyle, \u00f6nemini ortaya koyuyor. CICA&#8217;n\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu temel sorun, foruma \u00fcye olan \u00fclkelerin birbirlerinden \u00e7ok farkl\u0131 \u00f6nceliklere sahip olu\u015fu. Avrupa&#8217;daki olu\u015fumlar\u0131n aksine, Asya&#8217;da ortak bir kimlikten s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. &#8220;Asyal\u0131l\u0131k&#8221; kavram\u0131 hi\u00e7bir anlam ifade etmiyor. Zira Orta Do\u011fu, Kuzey Bat\u0131 Asya, Kafkasya, Alt K\u0131ta, G\u00fcneydo\u011fu Asya gibi alt b\u00f6lgelerin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn kendine has karakteristi\u011fi var. \u00c7in, G\u00fcney Kore ve Japonya \u00fc\u00e7geninde geli\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan &#8220;Asya De\u011ferleri&#8221; anlay\u0131\u015f\u0131 temel olarak Konf\u00fc\u00e7y\u00fcs\u00e7\u00fcl\u00fck ve Budizm k\u00f6klerine uzan\u0131yor. H\u00e2lbuki \u0130slam&#8217;\u0131n k\u00fclt\u00fcrel bir ortak payda olu\u015fturdu\u011fu k\u0131tan\u0131n Bat\u0131s\u0131nda &#8220;Asya De\u011ferleri&#8221; Do\u011fudakinden \u00e7ok farkl\u0131 anlam i\u00e7eriyorlar. Asya&#8217;n\u0131n kuzeyini ba\u015ftanba\u015fa kaplayan Rusya i\u00e7in ise &#8220;Asyal\u0131l\u0131k&#8221;tan ziyade &#8220;Avrasyal\u0131l\u0131k&#8221; \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir kimlik \u00f6gesi. T\u00fcrkiye&#8217;nin CICA d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131nda i\u00e7ine d\u00fc\u015febilece\u011fi en zorlu a\u00e7maz \u00fcye \u00fclkelerin bu birbirine benzemezliklerinden kaynaklanabilir. Bunu ba\u015ftan dikkate almak suretiyle Ankara&#8217;n\u0131n yapmas\u0131 gereken, CICA \u00fclkelerinin farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 bir zenginlik olarak pe\u015finen kabul etmek suretiyle, \u00fcyeler aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcven, anlay\u0131\u015f, diyalog ve \u00e7\u00f6z\u00fcm iradesi mekanizmalar\u0131n\u0131 tesis etmeye d\u00f6n\u00fck \u00e7abalara \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmektir. Bu noktada, T\u00fcrkiye&#8217;nin d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 esnas\u0131nda ba\u015flatmas\u0131nda fayda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm iki giri\u015fimden bahsetmeliyim.<strong>\u0130NTERNET S\u0130TES\u0130 KURULMALI<\/strong>&nbsp;Birincisi, CICA b\u00fcnyesinde bir Parlamenterler Asamblesi kurulmas\u0131d\u0131r. H\u00e2lihaz\u0131rda CICA, devlet ve h\u00fck\u00fcmet ba\u015fkanlar\u0131 zirveleri ve d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 toplant\u0131lar\u0131ndan olu\u015fan, zay\u0131f bir sekreterya yap\u0131s\u0131na sahip, kurumsal yap\u0131s\u0131 geli\u015fmemi\u015f emeklemekte olan bir \u00f6rg\u00fct g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc vermektedir. Bilgiye internet \u00fczerinden s\u00fcratle eri\u015fildi\u011fi bir \u00e7a\u011fda, CICA&#8217;n\u0131n kendisine ait bir kurumsal internet sitesinin olmay\u0131\u015f\u0131 bu zay\u0131f te\u015fkilat yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131c\u0131 bir g\u00f6stergesidir. \u0130\u015fte T\u00fcrkiye e\u011fer d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131nda CICA&#8217;da kal\u0131c\u0131 bir eser meydana getirmek istiyorsa, \u00fcye \u00fclkelerin parlamenterlerinin ilkbahar ve sonbahar olmak \u00fczere y\u0131lda iki kez toplanacaklar\u0131 ve \u00e7e\u015fitli komiteler halinde Asya&#8217;da g\u00fcven art\u0131r\u0131c\u0131 tedbirler i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015facaklar\u0131 bir Meclis&#8217;in kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Parlamenter Asamble, CICA&#8217;y\u0131 sadece devletlerin sahip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir te\u015fkilat olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131r, halk\u0131n temsilcileri olan parlamenterler vas\u0131tas\u0131yla, b\u00f6lge \u00fclkelerinin halklar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131na da a\u00e7m\u0131\u015f olur. B\u00f6ylece, g\u00fcndelik hayat\u0131n her alan\u0131na sirayet eden g\u00fcvenlik ve g\u00fcven art\u0131r\u0131c\u0131 tedbirler gibi konular, tart\u0131\u015fman\u0131n do\u011frudan taraf\u0131 olan halklar\u0131n da temsilcileri yoluyla kat\u0131ld\u0131klar\u0131 demokratik bir tart\u0131\u015fma platformunda ele al\u0131nm\u0131\u015f olur. T\u00fcrkiye&#8217;nin ba\u015flatabilece\u011fi ikinci giri\u015fim ise \u00f6\u011frenci ve \u00f6\u011fretim eleman\u0131 de\u011fi\u015fimi \u00fczerinde yo\u011funla\u015fmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcnc\u00fcl a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kalk\u0131nma sorunlar\u0131ndan, k\u00fclt\u00fcrler aras\u0131 \u00f6n yarg\u0131lara kadar pek \u00e7ok konunun, g\u00fcvenlik sorunlar\u0131n\u0131n as\u0131l sebepleri aras\u0131nda say\u0131labilir. Toplumlar aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anlay\u0131\u015f ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc geli\u015ftirmenin en ba\u015far\u0131l\u0131 y\u00f6ntemlerinden bir de \u00fclkeler aras\u0131nda e\u011fitim k\u00f6pr\u00fcleri kurmakt\u0131r. Avrupa \u00fclkeleri aras\u0131nda olu\u015fturulan Erasmus y\u00fcksek \u00f6\u011fretim de\u011fi\u015fim program\u0131 bu amaca ba\u015far\u0131l\u0131 \u015fekilde hizmet etmektedir. T\u00fcrkiye hem Erasmus&#8217;un etkin bir \u00fcyesi hem de en az 20 y\u0131ld\u0131r d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan \u00f6\u011frenci ve \u00f6\u011fretim \u00fcyesi kabul eden bir \u00fclke olarak, CICA b\u00fcnyesinde Asya Akademik De\u011fi\u015fim A\u011f\u0131&#8217;n\u0131n kurucusu olabilir. Y\u0131llar sonra T\u00fcrkiye&#8217;nin Asya&#8217;ya en b\u00fcy\u00fck arma\u011fan\u0131 olarak hat\u0131rlanacak bu giri\u015fimin ad\u0131 neden Mevlana ya da Rumi olmas\u0131n?<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>CICA BA\u015eKANLI\u011eINI DEVRALIYORUZ&nbsp;AB ile m\u00fczakereler s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fan T\u00fcrkiye di\u011fer yandan da Afrika&#8217;ya a\u00e7\u0131l\u0131yor. \u015eimdi de Asya&#8217;n\u0131n en fazla \u00fcyeye sahip te\u015fkilatlar\u0131ndan birinin, &#8220;Asya&#8217;da \u0130\u015fbirli\u011fi ve G\u00fcven Art\u0131r\u0131c\u0131 \u00d6nlemler Konferans\u0131&#8221;n\u0131n (CICA) ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devralmaya haz\u0131rlan\u0131yor.&nbsp;T\u00fcrkiye haziran ay\u0131nda &#8220;Asya&#8217;da \u0130\u015fbirli\u011fi ve G\u00fcven Art\u0131r\u0131c\u0131 \u00d6nlemler Konferans\u0131&#8221;n\u0131n (CICA) ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini Kazakistan&#8217;dan devralacak. \u0130ki y\u0131l s\u00fcrecek bu d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131nda CICA&#8217;n\u0131n Asya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13793,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-998","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/998","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=998"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/998\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13793"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=998"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=998"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=998"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}