{"id":962,"date":"2010-01-12T12:05:39","date_gmt":"2010-01-12T10:05:39","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=962"},"modified":"2024-03-08T09:48:05","modified_gmt":"2024-03-08T06:48:05","slug":"dis-politika-arsivlerimizdeki-kozmik-odalar-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=962","title":{"rendered":"D\u0131\u015f politika ar\u015fivlerimizdeki kozmik odalar (12.01.2010) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\"><strong>T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131 konusunda ara\u015ft\u0131rma yapanlar, d\u00f6nemin Cumhurba\u015fkan\u0131 \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc&#8217;n\u00fcn \u0130ngiltere Ba\u015fbakan\u0131 Winston Churchill ile Adana&#8217;da yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmenin tutanaklar\u0131na bile h\u00e2l\u00e2 ula\u015fam\u0131yor.<\/strong><strong>D\u0131\u015fi\u015fleri ve Genelkurmay ar\u015fivleri kapal\u0131 olduk\u00e7a T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n tarihi eksik yaz\u0131lacakt\u0131r.&nbsp;<\/strong>T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131n\u0131n tarihi lay\u0131k\u0131yla yaz\u0131lamaz. Bilimsel g\u00f6zlerle titiz bir bi\u00e7imde incelenmek suretiyle a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131lan bir tarihi derinlikten mahrum b\u0131rak\u0131lan d\u0131\u015f politikam\u0131z, s\u00f6yleminiz ne olursa olsun, hakikatte stratejik derinlikten de mahrum kalmaya mahk\u00fbmdur. Zira tarih bug\u00fcn\u00fc anlamam\u0131za, yar\u0131n\u0131 tahmin etmemize yard\u0131mc\u0131 olan yeg\u00e2ne ara\u00e7t\u0131r. D\u0131\u015f politikam\u0131z\u0131n tarihinin lay\u0131k\u0131yla yaz\u0131lamayaca\u011f\u0131na dair kesin h\u00fck\u00fcm vermemize sebep olan \u015fey T\u00fcrkiye&#8217;deki siyasi tarih\u00e7ilerin ve d\u0131\u015f politika uzmanlar\u0131n\u0131n on y\u0131llard\u0131r \u0131srarla dile getirmelerine ra\u011fmen, D\u0131\u015fi\u015fleri ar\u015fivlerimizin anla\u015f\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 bir inatla halen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara kapal\u0131 tutulmas\u0131d\u0131r. Sanki bilim adamlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcne kozmik bir duvar \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f gibidir. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ar\u015fivlerinde akademik ara\u015ft\u0131rma yapabilmek i\u00e7in acaba bir h\u00e2kimden arama izni mi almak gereklidir?&nbsp;<strong>YABANCILARA MAHKUMUZ&nbsp;<\/strong>T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131 tarihiyle ilgilenenlerin incelemek istedikleri ar\u015fiv belgeleri elbette \u00e7ok yak\u0131n d\u00f6neme ait, devlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011fi devam eden belgeler de\u011fildir. Bu ki\u015filer her demokratik \u00fclkenin kendi bilim adam\u0131na ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131na c\u00f6mert\u00e7e sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 imk\u00e2nlar\u0131n kendilerine de verilmesini arzu etmektedirler. 1930&#8217;lu, 40&#8217;l\u0131, 50&#8217;li y\u0131llarla ilgili diplomatik yaz\u0131\u015fmalar\u0131n ne gibi bir gizlili\u011fi ve devlet s\u0131rr\u0131 niteli\u011fi olabilir? \u00d6rnek vermek gerekirse, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda T\u00fcrkiye ile \u0130ngiltere aras\u0131ndaki resm\u00ee yaz\u0131\u015fmalar, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yard\u0131mlar, Almanya&#8217;ya kar\u015f\u0131 izlenebilecek ortak tutum, d\u00f6nemin Cumhurba\u015fkan\u0131 \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc&#8217;n\u00fcn \u0130ngiltere Ba\u015fbakan\u0131 Winston Churchill ile Adana&#8217;da yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmenin tutanaklar\u0131 gibi belgeleri bug\u00fcn dahi g\u00f6rme imk\u00e2n\u0131na sahip de\u011filiz. Bu \u00f6rnekleri \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130\u015fin garip taraf\u0131, s\u00f6z konusu belgelere milli ar\u015fivlerimizde ula\u015fmam\u0131z s\u00f6z konusu de\u011filken, \u0130ngiltere, Fransa, ABD hatta So\u011fuk Sava\u015f sona erdikten sonra Rusya Federasyonu ar\u015fivleri ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara bu belgeleri sunmaktad\u0131r. Yani, T\u00fcrk bilim adam\u0131, kendi \u00fclkesinin d\u0131\u015f politika tarihini ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in yabanc\u0131 \u00fclkelere gitmeye ve o \u00fclkelerin ar\u015fivlerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya \u00e2deta mecbur b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r.&nbsp;<strong>YARIM ASIRLIK BELGELER&nbsp;<\/strong>Devlet Ar\u015fivlerimizin \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imini ve ar\u015fiv malzemesinin nas\u0131l saklanaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen y\u00f6netmeli\u011fin alt\u0131nc\u0131 maddesi devlet kurumlar\u0131n\u0131n, &#8220;ilgili olduklar\u0131 d\u00f6nemde gizli kabul edilmi\u015f ve halen bu \u00f6zelliklerini koruyan ar\u015fiv malzemesinin&#8221; Devlet Ar\u015fivleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;ne devredildikten sonra da gizlili\u011finin devam edece\u011fi hususunu d\u00fczenlemektedir. S\u00f6z konusu gizlilik, yine ayn\u0131 maddeye g\u00f6re &#8220;ilgili birimlerin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131nd\u0131ktan sonra Ar\u015fiv Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;n\u00fcn teklifi \u00fczerine Ba\u015fbakanl\u0131k\u00e7a kald\u0131r\u0131l\u0131r.&#8221; Akademik hayat\u0131m boyunca verdi\u011fim d\u0131\u015fi\u015fleri ar\u015fivlerinin kullan\u0131c\u0131ya a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u00fccadelesini, Avrupa Birli\u011fi m\u00fczakerelerinin ilerledi\u011fi, daha demokratik bir \u00fclke haline geldi\u011fimizin s\u00f6ylendi\u011fi, bilime-ara\u015ft\u0131rmaya daha fazla kaynak ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n iddia edildi\u011fi bir d\u00f6nemde de h\u00e2l\u00e2 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor olmak beni son derece rahats\u0131z ediyor. \u0130lgili kurumlarla g\u00f6r\u00fc\u015fmelerimizde, d\u0131\u015fi\u015fleri ar\u015fivinin kapal\u0131 olmas\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi her zaman ayn\u0131: &#8220;Belgeler hen\u00fcz tasnif edilmedi. Tasnif tamamlanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de belgeler \u00fczerindeki gizlilik kayd\u0131 kald\u0131r\u0131lmad\u0131.&#8221; Bu 15 y\u0131l \u00f6nce de b\u00f6yleydi; bug\u00fcn de b\u00f6yle. Yani, t\u00fcm demokratik \u00fclkeler kendi d\u0131\u015fi\u015fleri ar\u015fivlerini tasnif etmek i\u00e7in yeterli personel istihdam\u0131n\u0131 yap\u0131yor ama T\u00fcrkiye, -bir yandan tarihine ne kadar b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verdi\u011fini s\u00f6ylerken- bunu yapm\u0131yor. H\u00e2lbuki bu kaynak ayr\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yurt d\u0131\u015f\u0131na gidip, oralardaki ar\u015fivlerde \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kalan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n maliyeti, Ar\u015fivlerimizin sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fabilmesi i\u00e7in harcanacak paradan kat be kat fazla. \u00dcstelik yabanc\u0131 \u00fclkelerin belgelerine tek tarafl\u0131 olarak dayanmak zorunda kalan bu ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131m\u0131z, \u00e7o\u011funlukla meselenin T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan nas\u0131l alg\u0131land\u0131\u011f\u0131na v\u00e2k\u0131f olmadan makaleler yaz\u0131yorlar, kitaplar \u00e7\u0131kar\u0131yorlar. T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131 tarihiyle ilgili herhangi bir kitab\u0131 elinize al\u0131p da kaynak\u00e7as\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, bir tek d\u0131\u015fi\u015fleri ar\u015fiv belgemiz bile g\u00f6z\u00fcn\u00fcze \u00e7arpmazken, \u00e7ok say\u0131da yurt d\u0131\u015f\u0131 resm\u00ee belgeye rastl\u0131yorsunuz. T\u00fcrk siyas\u00ee tarih\u00e7ili\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu durum bir trajedidir. Her akl\u0131selim sahibi devlet adam\u0131m\u0131z\u0131n kabul edebilece\u011fi gibi, 50-60 sene \u00f6ncesine ait diplomatik yaz\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131n h\u00e2l\u00e2 kozmik odalarda korunuyor olmas\u0131 ne \u015feffafl\u0131kla, ne de bilime de\u011fer verilmesiyle \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcr. \u00dcmit ederim ki, D\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131m\u0131z\u0131n akademisyen k\u00f6kenli olu\u015fu bu y\u00f6nde olumlu ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131n\u0131 ve birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde bizlerin de, t\u0131pk\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki meslekta\u015flar\u0131m\u0131z gibi kendi milli ar\u015fivlerimizde kendi diplomatik belgelerimizi inceleyebilmemize yol a\u00e7acakt\u0131r.&nbsp;<strong>GENELKURMAY DA A\u00c7MALI&nbsp;<\/strong>D\u0131\u015fi\u015fleri ar\u015fivlerinin bir an \u00f6nce ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n hizmetine sunulmas\u0131 i\u00e7in devlete \u00fc\u00e7 \u00f6nerim var: 1-T\u00fcm ar\u015fivi &#8220;tasnif&#8221; edene kadar beklemeyin. Belgeleri d\u00f6nemlere ay\u0131r\u0131n. Bu d\u00f6nemlerin tasnifi bittik\u00e7e, ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131n. Mesela, pilot uygulama olarak 1939-1945 y\u0131llar\u0131 aras\u0131n\u0131 kapsayan \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131 al\u0131nabilir. 2-Tasnifin h\u0131zl\u0131 y\u00fcr\u00fcmesini sa\u011flayabilmek i\u00e7in yeterli personele sahip de\u011filseniz ve b\u00fct\u00e7e imk\u00e2nlar\u0131 tam zamanl\u0131 personel istihdam\u0131na elvermiyorsa, \u00fcniversitelerimizde y\u00fcksek lisans ve doktora yapmakta olan, konuyla ilgili gen\u00e7 akademisyenlerden yar\u0131 zamanl\u0131 ya da burslu olarak yararlan\u0131n. Emin olun, s\u0131rf bu ulvi hizmete katk\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in bilabedel, g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak \u00e7al\u0131\u015facak onlarca idealist gen\u00e7 bulursunuz. 3-Belgeleri incelenmeye haz\u0131rlarken, ele al\u0131nan d\u00f6nemler ve konularla ilgili olarak yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki ar\u015fivlerde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f uzman akademisyenlerden olu\u015fan dan\u0131\u015fma kurullar\u0131 olu\u015fturun. Onlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f ve \u00f6nerileri do\u011frultusunda, daha h\u0131zl\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir tasnif politikas\u0131 olu\u015fturman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Bir siyas\u00ee tarih\u00e7i olarak a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm tek ar\u015fiv d\u0131\u015fi\u015fleri ar\u015fivi de\u011fil. Genelkurmay ar\u015fivlerimiz kapal\u0131 olduk\u00e7a da T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n tarihini eksik yazmak durumunda kalaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biliyorum. \u00dcstelik \u00e7ok uzun y\u0131llar boyunca d\u0131\u015f politikas\u0131yla, g\u00fcvenlik politikas\u0131 birbiriyle paralel cereyan eden T\u00fcrkiye gibi bir \u00fclkede bu daha da b\u00fcy\u00fck bir zarurettir&#8230;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131 konusunda ara\u015ft\u0131rma yapanlar, d\u00f6nemin Cumhurba\u015fkan\u0131 \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc&#8217;n\u00fcn \u0130ngiltere Ba\u015fbakan\u0131 Winston Churchill ile Adana&#8217;da yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmenin tutanaklar\u0131na bile h\u00e2l\u00e2 ula\u015fam\u0131yor.D\u0131\u015fi\u015fleri ve Genelkurmay ar\u015fivleri kapal\u0131 olduk\u00e7a T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n tarihi eksik yaz\u0131lacakt\u0131r.&nbsp;T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131n\u0131n tarihi lay\u0131k\u0131yla yaz\u0131lamaz. Bilimsel g\u00f6zlerle titiz bir bi\u00e7imde incelenmek suretiyle a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131lan bir tarihi derinlikten mahrum b\u0131rak\u0131lan d\u0131\u015f politikam\u0131z, s\u00f6yleminiz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13821,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-962","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/962","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=962"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/962\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=962"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=962"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=962"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}