{"id":9568,"date":"2024-11-08T14:10:13","date_gmt":"2024-11-08T11:10:13","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=9568"},"modified":"2024-11-14T11:19:17","modified_gmt":"2024-11-14T08:19:17","slug":"turk-amerikan-iliskilerinin-tarihsel-kokenleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=9568","title":{"rendered":"T\u00fcrk &#8211; Amerikan \u0130li\u015fkilerinin Tarihsel K\u00f6kenleri"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"9568\" class=\"elementor elementor-9568\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-41042229 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"41042229\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-200fba82\" data-id=\"200fba82\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-58bbee6a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"58bbee6a\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-10210 aligncenter\" src=\"https:\/\/cagrierhan.net\/wp-content\/uploads\/turk-amerikan-iliskilerinin-tarihsel-kokenleri-1663854492.jpg-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" \/><\/p><p style=\"text-align: center;\">\u00a0<\/p><p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', Times;\">Diplomasi tarihi, tarih biliminin ge\u00e7 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f disiplinlerindendir. Avrupa&#8217;da XVIII. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren geli\u015fmi\u015f, \u00fclkemizdeyse ancak XX. y\u00fczy\u0131lla birlikte tarih yaz\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 metotlar\u0131 aras\u0131na girmi\u015ftir. Halen bu sahada b\u00fcy\u00fck bo\u015fluk vard\u0131r. \u00dclkemizde ge\u00e7 ba\u015flayan diplomasi tarihi yaz\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, konu olarak genellikle Cumhuriyet d\u00f6neminin milletleraras\u0131 m\u00fcnasebetlerini al\u0131r. Osmanl\u0131 diplomasi tarihi alan\u0131ysa ekseriyetle yabanc\u0131lara terk edilir. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan, Osmanl\u0131 d\u00f6nemi T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerini konu ald\u0131\u011f\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla b\u00fcy\u00fck bir bo\u015flu\u011fu doldurmaktad\u0131r. Klasik diplomasi tarihi metodundan uzakla\u015fmayarak, T\u00fcrkiye, ABD ve \u0130ngiltere ar\u015fivlerinde ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 vesikalar\u0131 kitab\u0131n\u0131n temel yap\u0131ta\u015flar\u0131 olarak alm\u0131\u015f, b\u00f6ylece spek\u00fclasyonlara a\u00e7\u0131k bir konuda ciddi, yans\u0131z ve g\u00fcvenilir bir \u00e7al\u0131\u015fma haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. ABD&#8217;nin Ma\u011frib b\u00f6lgesiyle ili\u015fkilerinden, misyonerlerin Levant&#8217;taki faaliyetlerine, Osmanl\u0131-ABD silah ticaretinden, ABD&#8217;nin Do\u011fu Sorunu&#8217;na bak\u0131\u015f\u0131na kadar geni\u015f bir yelpaze i\u00e7inde T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerinin tarihsel k\u00f6kenlerini konu edinen bu kitap, Osmanl\u0131 diplomasi tarihi ve T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkileriyle ilgilenenlerin mutlaka okumalar\u0131 gereken bir kaynak eser niteli\u011findedir.<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', Times;\"><strong>\u0130kinci Bask\u0131ya \u00d6ns\u00f6z<\/strong><\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', Times;\">Bu kitab\u0131n ilk bas\u0131m\u0131n\u0131n \u00fczerinden 14 y\u0131l ge\u00e7ti. Rahmetli Hocam Prof. Dr. Oral Sander, \u201c\u0130yi doktora tezi bir akademisyeni profes\u00f6r yapar\u201d derdi. Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi\u2019ne asistan olarak atand\u0131\u011f\u0131m 1994\u2019ten bug\u00fcne \u00e7ok say\u0131da ba\u015fka bilimsel yay\u0131n yapm\u0131\u015f olmama ra\u011fmen, akademik y\u00fckseltmelerimde bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n daima \u00e7ok etkili oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim.<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', Times;\"><em>T\u00fcrk-Amerikan \u0130li\u015fkilerinin Tarihsel K\u00f6kenleri<\/em> bir doktora tezi olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131. Bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hen\u00fcz yard\u0131mc\u0131 do\u00e7entli\u011fe atanmam\u0131\u015f, dolay\u0131s\u0131yla lisans\u00fcst\u00fc tez haz\u0131rlayanlara dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapmaya ba\u015flamam\u0131\u015ft\u0131m. Zaman i\u00e7inde hem tez dan\u0131\u015fman\u0131 hem de j\u00fcri \u00fcyesi olarak onlarca tez okudum. \u0130mge Yay\u0131nevinin kurucusu Refik Tabak\u00e7\u0131 ile kitab\u0131n ikinci bask\u0131s\u0131 i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, akademik hayat\u0131m boyunca edindi\u011fim tez okuma deneyimini kullanarak, bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 da g\u00f6zden ge\u00e7irmeye ve baz\u0131 yerlerine eklemeler yapmaya karar vermi\u015ftim. Fakat bir s\u00fcre sonra bundan vazge\u00e7tim. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 kitab\u0131n \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve doktora tezi niteli\u011fini bozmaktan \u00e7ekindim. 2002\u2019de Afet \u0130nan Tarih Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 birincilik \u00f6d\u00fcl\u00fcne \u00f6zg\u00fcn haliyle de\u011fer g\u00f6r\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n tek bir c\u00fcmlesini bile de\u011fi\u015ftirmek bana do\u011fru gelmedi. B\u00f6ylece ikinci bask\u0131n\u0131n, ilk bask\u0131dan tek fark\u0131 kapak resmi oldu. O da bir zorunluluktan kaynakland\u0131. Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi\u2019nde birka\u00e7 kez \u00e7al\u0131\u015fma odam\u0131 de\u011fi\u015ftirmi\u015ftim. O ta\u015f\u0131nmalar s\u0131ras\u0131nda ilk bask\u0131daki kapak foto\u011fraf\u0131n\u0131n orijinalini de kaybetmi\u015fim.<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', Times;\">Akademik ya\u015fam boyunca haz\u0131rlanan t\u00fcm nitelikli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n mutlaka yay\u0131nlanmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenlerdenim. \u00d6zg\u00fcn ve iyi haz\u0131rlanm\u0131\u015f doktora tezleri bu kapsamda bilhassa de\u011ferlendirilmelidir. Dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m t\u00fcm gen\u00e7 arkada\u015flar\u0131ma bunu sal\u0131k vermekteyim. Baz\u0131lar\u0131 bu tavsiyeye uyar, baz\u0131lar\u0131 uymaz. \u00c7aba g\u00f6stermelerine ra\u011fmen tezlerini yay\u0131nlayamayanlar da olur. Zira T\u00fcrkiye\u2019de gen\u00e7 bilim insanlar\u0131n\u0131n lisans\u00fcst\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yay\u0131nlamaya istekli yay\u0131nevi hala \u00e7ok az. Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak gibi birincil bir g\u00f6rev \u00fcstlenmi\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen, bir \u00e7ok \u00fcniversitemizin b\u00fct\u00e7e sorunlar\u0131 sebebiyle lisans\u00fcst\u00fc tezleri basmaktan uzak durduklar\u0131n\u0131 da \u00fczulerek g\u00f6zlemliyorum. Bu ba\u011flamda, ticari riskleri g\u00f6z ard\u0131 ederek bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ilk bask\u0131n\u0131 yapan \u0130mge Yay\u0131nevi\u2019ne kendimi her zaman bor\u00e7lu hissederim.<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', Times;\">Kitab\u0131n konusunu olu\u015fturan Osmanl\u0131-Amerikan siyasi ili\u015fkileri konusunda ilk bask\u0131dan bu yana T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ok az yay\u0131n yap\u0131ld\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada kullan\u0131lmam\u0131\u015f baz\u0131 Osmanl\u0131 ar\u015fiv kaynaklar\u0131na at\u0131f yap\u0131lan Nurdan \u015eafak\u2019\u0131n Osmanl\u0131-Amerikan \u0130li\u015fkileri ba\u015fl\u0131kl\u0131 kitab\u0131 bu konudaki ender yay\u0131nlar aras\u0131nda say\u0131labilir. \u015euhnaz Y\u0131lmaz\u2019\u0131n, Turkish-American Relations 1800-1952 adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n da yak\u0131nda bas\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00fcmit ediyorum. Genel kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yan\u0131nda, yine say\u0131lan az da olsa, Osmanl\u0131 Devleti&#8217;ndeki Amerikan misyoner faaliyetleri hakk\u0131nda son y\u0131llarda yay\u0131nlanan birka\u00e7 kitaba rastlanabilir. \u00c7o\u011fu T\u00fcrkiye\u2019deki \u00fcniversite dergilerinde olmak \u00fczere, konunun \u00e7e\u015fitli y\u00f6nlerini ele alan makalelerin say\u0131s\u0131 ise daha fazlad\u0131r. Konunun magazinsel ya da pop\u00fcler y\u00f6n\u00fcyle ilgilenenlerin yapt\u0131klar\u0131, ekseriyetle internet ortam\u0131nda m\u00fctemadiyen yeniden \u00fcretilen yay\u0131nlar\u0131, bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar kapsam\u0131nda de\u011ferlendirmek \u015f\u00fcphesiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', Times;\">Halbuki, XVIII. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonundan diplomatik ili\u015fkilerin kesildi\u011fi 1917\u2019ye kadar uzanan bir zaman dilimine yay\u0131lan Osmanl\u0131-Amerikan ili\u015fkileri daha fazla akademik \u00e7al\u0131\u015fmaya konu olmay\u0131 hak ediyor. D\u00f6neme ili\u015fkin Amerikan ar\u015fivleri epeydir a\u00e7\u0131k. Osmanl\u0131 ar\u015fivinin de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde tasnif edilerek, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara sunuldu\u011funu biliyorum. Ba\u015fbakanl\u0131k Osmanl\u0131 Ar\u015fivi Dairesi\u2019nde bulunan Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin Washington sefaretine ait evra\u011f\u0131n tasnif i\u015flemleri ise devam ediyor. Bu \u00f6nemli fonun a\u00e7\u0131lmas\u0131yla birlikte hem konunun geneline ili\u015fkin hem de baz\u0131 alt ba\u015fl\u0131klar\u0131 ele alan yeni yay\u0131nlar\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00fcmit ediyorum. Kald\u0131 ki, \u201cher ku\u015fak tarihi yeniden yazar\u201d ilkesi gere\u011fince, T\u00fcrkiye-ABD ili\u015fkilerinin mevcut durumunu tahlil etmeye katk\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde, Osmanl\u0131-Amerikan ili\u015fkilerinin yeni bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131, yakla\u015f\u0131mlar ve y\u00f6ntemlerle bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalara tekrar tekrar konu olmas\u0131 biraz da gerekliliktir.<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', Times;\">T\u00fcrk-Amerikan \u0130li\u015fkilerinin Tarihsel K\u00f6kenleri\u2019nin, okuyanlar\u0131 bu konuda yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmaya te\u015fvik eden, bilimsel merak uyand\u0131ran ve ar\u015fiv belgelerine dayal\u0131 diplomasi tarihi \u00e7al\u0131\u015fma heveslerini kam\u00e7\u0131layan bir nitelik ta\u015f\u0131mas\u0131, benim i\u00e7in kitabin \u00e7ok at\u0131f almas\u0131ndan daha fazla \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Umar\u0131m \u00f6yle de olur.<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', Times;\"><strong>Yay\u0131nevi:<\/strong> \u0130mge Yay\u0131nevi<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', Times;\"><strong>Sayfa Say\u0131s\u0131: <\/strong>430<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', Times;\"><strong>Bas\u0131m Y\u0131l\u0131:<\/strong> 2015<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Times New Roman', Times;\"><strong>Dili:<\/strong> T\u00fcrk\u00e7e<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 Diplomasi tarihi, tarih biliminin ge\u00e7 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f disiplinlerindendir. Avrupa&#8217;da XVIII. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren geli\u015fmi\u015f, \u00fclkemizdeyse ancak XX. y\u00fczy\u0131lla birlikte tarih yaz\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 metotlar\u0131 aras\u0131na girmi\u015ftir. Halen bu sahada b\u00fcy\u00fck bo\u015fluk vard\u0131r. \u00dclkemizde ge\u00e7 ba\u015flayan diplomasi tarihi yaz\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, konu olarak genellikle Cumhuriyet d\u00f6neminin milletleraras\u0131 m\u00fcnasebetlerini al\u0131r. Osmanl\u0131 diplomasi tarihi alan\u0131ysa ekseriyetle yabanc\u0131lara terk edilir. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15042,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[109,119],"tags":[],"class_list":["post-9568","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kitaplar","category-tek-yazarli-kitaplar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9568"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9568\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}