{"id":953,"date":"2009-12-22T10:53:58","date_gmt":"2009-12-22T08:53:58","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=953"},"modified":"2024-03-08T09:50:55","modified_gmt":"2024-03-08T06:50:55","slug":"avrupada-guvenligi-kim-saglayacak-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=953","title":{"rendered":"Avrupa’da g\u00fcvenli\u011fi K\u0130M sa\u011flayacak? (22.12.2009) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"

Bug\u00fcn NATO’nun 28 \u00fcyesinden 21’i ayn\u0131 zamanda AB’ye \u00fcye. Ancak NATO’nun altyap\u0131s\u0131n\u0131, imk\u00e2n ve kabiliyetlerini, stratejik nakliye kapasitesini kullanmadan AB’nin, d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinde bir asker\u00ee operasyonu, ba\u015f\u0131ndan sonuna planlay\u0131p, y\u00fcr\u00fctmesi sadece bir hayalden ibaret. <\/strong>Lizbon Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesiyle ilgili problemlerin tamamen ortadan kalkmas\u0131yla birlikte, Avrupa Birli\u011fi’nin (AB) g\u00fcvenlik ve savunma konular\u0131nda eskiye nazaran \u00e7ok daha faal olmas\u0131 konusu giderek daha fazla g\u00fcndeme gelmeye ba\u015flad\u0131. \u0130lk bak\u0131\u015fta, 27 Avrupa \u00fclkesinin bir araya gelmesiyle te\u015fekk\u00fcl eden bu te\u015fkilat\u0131n, ekonomik ve siyasi konularda oldu\u011fu gibi g\u00fcvenlik ve savunma konular\u0131nda da \u00f6nemli bir g\u00fc\u00e7 haline gelmesinin gayet tabii oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Fakat konu o kadar basit de\u011fil. Zira AB’nin asker\u00ee konularda daha yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fck hevesi, 1949’dan bu yana Avrupa ve Atlantik g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131nda temel organ olma fonksiyonunu icra eden NATO ile AB aras\u0131nda yava\u015f yava\u015f su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kan ciddi bir gerginli\u011fe de yol a\u00e7\u0131yor. ASKER\u0130 B\u0130R C\u00dcCE <\/strong>Bug\u00fcn 28 \u00fcyesi bulunan NATO’nun 21 \u00fcyesi ayn\u0131 zamanda AB’ye \u00fcye. Bu da teorik olarak AB’nin NATO karar alma s\u00fcre\u00e7lerindeki ve operasyonlar\u0131ndaki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor. Teorik olarak diyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc prati\u011fe bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, genel b\u00fct\u00e7e i\u00e7inden savunmaya ay\u0131rd\u0131klar\u0131 pay ve niteliksel\/niceliksel a\u00e7\u0131lardan kuvvet yap\u0131lanmalar\u0131 AB \u00fclkelerinin Avrupa k\u0131tas\u0131n\u0131n savunulmas\u0131nda yeterli olmad\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. NATO i\u00e7inde ABD ve T\u00fcrkiye gibi \u00fclkelerin asker\u00ee katk\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, AB \u00fclkelerinin kendi yak\u0131n \u00e7evrelerinde birtak\u0131m sivil operasyonlar ve polis faaliyetleri d\u00fczenlemelerinin d\u0131\u015f\u0131nda bir etkinliklerinin bug\u00fcn i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015fme imkan\u0131 \u00e7ok zay\u0131f. NATO’nun altyap\u0131s\u0131n\u0131, imkan ve kabiliyetlerini, stratejik nakliye kapasitesini kullanmadan AB’nin, d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinde bir asker\u00ee operasyonu, ba\u015f\u0131ndan sonuna planlay\u0131p, y\u00fcr\u00fctmesi sadece bir hayalden ibaret. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, AB d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli ekonomik devlerinden olmas\u0131na ra\u011fmen, asker\u00ee bir c\u00fcce olarak kalmaya devam ediyor. ISRARDAK\u0130 4 SEBEP <\/strong>Hal b\u00f6yle iken, AB \u00fclkelerinden artan say\u0131da devlet adam\u0131n\u0131n, akademisyenin ve kanaat \u00f6nderinin “Avrupa g\u00fcvenli\u011fini AB \u00fcstlenmelidir” \u015feklindeki \u0131srar\u0131n\u0131 herhalde en az 4 sebeple a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcn: Birincisi, Avrupal\u0131lar AB’nin siyasi b\u00fct\u00fcnle\u015fmesinin ancak asker\u00ee alanda da b\u00fct\u00fcnle\u015fmenin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri. Bunda da haks\u0131z de\u011filler. Orta vadede, uluslararas\u0131 alanda bir devletler hukuk \u00f6gesi olmay\u0131 hedefleyen AB’nin, tarihte \u015fimdiye kadar rastlanmayan \u00f6l\u00e7\u00fcde bir uluslar\u00fcst\u00fc (supranasyonel) entegrasyonu tam manas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirebilmesi i\u00e7in, birbiriyle \u00e7eli\u015fmeyen d\u0131\u015f politikalar\u0131 olan, savunma konular\u0131nda birbirleriyle uyum i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan \u00fclkelerin birlikteli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015fmesi gerekiyor. \u0130\u015fte bu hedefe matuf olarak, asker\u00ee alanda daha fazla koordinasyonu, ABD’nin ve genel olarak NATO’nun katk\u0131s\u0131 olmadan, kendi ba\u015flar\u0131na temin edebilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Savunma alan\u0131ndaki daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir i\u015f birli\u011finin, siyasal b\u00fct\u00fcnle\u015fmenin tamamlanmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 hesap ediyorlar. TEK TARAFLI ABD POL\u0130T\u0130KASI <\/strong>\u0130kincisi, bilhassa George Bush d\u00f6neminde ABD’nin izledi\u011fi tek tarafl\u0131 asker\u00ee politikalar\u0131n Avrupal\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde endi\u015feye sebep olmas\u0131. 2003’teki Irak sald\u0131r\u0131s\u0131 s\u0131ras\u0131nda AB \u00fclkelerinin \u00e7o\u011funda ortaya \u00e7\u0131kan ABD kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131, aradan ge\u00e7en 6 y\u0131la ve Barack Obama’n\u0131n ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturduktan sonra yapt\u0131\u011f\u0131 “\u00e7ok tarafl\u0131l\u0131k” vurgular\u0131na ra\u011fmen tamamen ortadan kalkm\u0131\u015f de\u011fil. AB kendisine has “yumu\u015fak g\u00fc\u00e7” unsurlar\u0131n\u0131 kullanmak suretiyle, kendisine d\u00f6n\u00fck tehditleri, ABD’nin geleneksel asker\u00ee g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirebildi\u011finden \u00e7ok daha etkin bir \u015fekilde bertaraf edebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Sivrisineklerle m\u00fccadele ederken, batakl\u0131\u011f\u0131 kurutmay\u0131 unutmamak gerekti\u011fi, AB g\u00fcvenlik stratejisinin \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor. Elbette, batakl\u0131\u011f\u0131 kurutabilmek i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan maddi imkanlar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, AB’nin bu kula\u011fa ho\u015f gelen stratejisinin ba\u015far\u0131 oran\u0131n\u0131 sorguya a\u00e7\u0131k hale getiriyor. Yine de, AB kamuoylar\u0131nda varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettiren ABD kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkate almak zorunda olan AB \u00fclkelerinin h\u00fck\u00fcmetleri, ABD’nin m\u00fcdahalesinin asgariye indirildi\u011fi yepyeni bir Avrupa g\u00fcvenlik modeline sempatiyle yakla\u015f\u0131yorlar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Avrupa \u00fclkelerindeki savunma sanayi firmalar\u0131n\u0131n bask\u0131lar\u0131. Modern ekonomilerin en \u00f6nemli iticilerinden biri haline gelen savunma sanayinin ne b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcce sahip oldu\u011funu anlayabilmek i\u00e7in ABD’deki asker\u00ee-end\u00fcstriyel kompleksin ABD i\u00e7 ve d\u0131\u015f siyasetindeki etkinli\u011fine \u015f\u00f6yle bir g\u00f6z atmak yeterlidir. ABD savunma sanayi firmalar\u0131, kuruldu\u011fu g\u00fcnden bu yana NATO’nun ve dolay\u0131s\u0131yla NATO \u00fcyesi \u00fclkelerin ordular\u0131n\u0131n ana silah ve m\u00fchimmat tedarik\u00e7isi durumundad\u0131r. Halbuki \u00f6zellikle son 20 y\u0131ld\u0131r Avrupa’daki baz\u0131 savunma sanayi firmalar\u0131 da ciddi at\u0131l\u0131m i\u00e7indedirler. Bu firmalar, Amerikal\u0131 rakiplerinin NATO’yu kullanmak suretiyle Avrupa ordular\u0131n\u0131n savunma al\u0131mlar\u0131 \u00fczerinde tesis etmi\u015f olduklar\u0131 tekeli k\u0131rma niyetindeler. Bunun ise ancak, AB’nin savunma konular\u0131na, ABD olmadan e\u011filebilece\u011fi yeni bir yap\u0131lanmayla m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011finin fark\u0131ndalar. B\u00f6yle olunca da Avrupa’da palazlanmakta olan asker\u00ee-end\u00fcstriyel kompleks Avrupal\u0131 siyaset\u00e7iler \u00fczerindeki bask\u0131lar\u0131n\u0131 giderek art\u0131r\u0131yor. Buna paralel olarak -t\u0131pk\u0131 Amerikal\u0131 rakiplerinin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi- Avrupal\u0131 savunma sanayicileri de, think tankler (d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu) ve yay\u0131n organlar\u0131 \u00fczerinden “Avrupa savunmas\u0131 Avrupal\u0131lara ait olmal\u0131d\u0131r” d\u00fc\u015f\u00fcncesini “pompal\u0131yorlar”.AVRUPA YALNIZ KALIR MI? <\/strong>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, ABD’nin bir g\u00fcn Avrupa’dan elini ete\u011fini tamamen \u00e7ekebilece\u011fi endi\u015fesi. AB \u00fclkelerindeki savunma uzmanlar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131, ekonomik ve i\u00e7 siyasi sebeplerle ABD’nin bir s\u00fcre sonra, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan \u00f6nce oldu\u011fu gibi, kendi k\u0131tas\u0131na \u00e7ekilebilece\u011fini, yani izolasyonizm (yaln\u0131zc\u0131l\u0131k\/infirat) politikas\u0131na geri d\u00f6nebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Dolay\u0131s\u0131yla bu uzmanlar, ABD “gitmeden” \u00f6nce Avrupa’n\u0131n kendi savunma kapasitesini art\u0131rmas\u0131n\u0131n gerekli oldu\u011funu belirtiyorlar. B\u00fct\u00fcn bu sebepleri bir araya getirdi\u011fimizde, AB \u00fclkelerinin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda NATO’nun d\u0131\u015f\u0131ndaki savunma faaliyetlerinde bir art\u0131\u015f g\u00f6zlenebilece\u011fi yorumunu ister istemez yap\u0131yoruz. Bu ise NATO’nun ikinci b\u00fcy\u00fck asker\u00ee g\u00fcc\u00fc olmakla birlikte AB \u00fcyesi olmayan T\u00fcrkiye’yi de yak\u0131ndan ilgilendiren geli\u015fmelerin ya\u015fanmas\u0131na sebep olacakt\u0131r. T\u00fcrkiye, NATO’nun Avrupa ve Atlantik alan\u0131ndaki g\u00fcvenli\u011fin temininde ana unsur olmaya devam etmesi i\u00e7in gerekli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fctmenin \u00f6tesinde, NATO’nun k\u00fcresel g\u00fcvenlik \u00f6rg\u00fct\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n da i\u00e7inde aktif \u015fekilde yer almal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bug\u00fcn NATO’nun 28 \u00fcyesinden 21’i ayn\u0131 zamanda AB’ye \u00fcye. Ancak NATO’nun altyap\u0131s\u0131n\u0131, imk\u00e2n ve kabiliyetlerini, stratejik nakliye kapasitesini kullanmadan AB’nin, d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinde bir asker\u00ee operasyonu, ba\u015f\u0131ndan sonuna planlay\u0131p, y\u00fcr\u00fctmesi sadece bir hayalden ibaret. Lizbon Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesiyle ilgili problemlerin tamamen ortadan kalkmas\u0131yla birlikte, Avrupa Birli\u011fi’nin (AB) g\u00fcvenlik ve savunma konular\u0131nda eskiye nazaran \u00e7ok daha […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13828,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-953","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/953","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=953"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/953\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13828"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=953"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=953"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=953"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}