{"id":9467,"date":"2024-02-27T13:34:56","date_gmt":"2024-02-27T10:34:56","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=9467"},"modified":"2024-03-06T11:25:16","modified_gmt":"2024-03-06T08:25:16","slug":"bu-defa-baskan-kadar-yardimcisi-da-onemli-turkiye-gazetesi-25-02-2024","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=9467","title":{"rendered":"Bu defa ba\u015fkan kadar yard\u0131mc\u0131s\u0131 da \u00f6nemli \u2013 T\u00fcrkiye Gazetesi (25.02.2024)"},"content":{"rendered":"<p>Kas\u0131mda yap\u0131lacak ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imi ABD&#8217;de oldu\u011fu kadar ba\u015fka \u00fclkelerin de g\u00fcndemini me\u015fgul etmeye ba\u015flad\u0131. Hemen her g\u00fcn T\u00fcrkiye&#8217;deki haber b\u00fcltenlerinde de ABD se\u00e7imleriyle ilgili haberler izlemeye ba\u015flad\u0131k. \u00d6ne \u00e7\u0131kan konular\u0131n ba\u015f\u0131nda, mevcut Ba\u015fkan Joe Biden&#8217;\u0131n sa\u011fl\u0131k durumu ve en g\u00fc\u00e7l\u00fc rakibi eski Ba\u015fkan Donald Trump&#8217;\u0131n davalar\u0131 geliyor.<\/p>\n<p>Yayg\u0131n kanaatin aksine ABD&#8217;de sadece iki parti yok. Her ne kadar ABD yasama organ\u0131 olan Kongre&#8217;deki sandalyelerin tamam\u0131nda Cumhuriyet\u00e7i ve Demokrat partilerin senat\u00f6rleri ve temsilciler meclisi \u00fcyeleri oturuyor olsalar da eyaletlerin yasama organlar\u0131na se\u00e7ilmi\u015f milletvekilleri bulunan d\u00f6rt parti daha var. Buna ek olarak, federal ya da eyalet seviyesinde kayda de\u011fer hi\u00e7bir siyasi ba\u015far\u0131lar\u0131 olmamas\u0131na ra\u011fmen faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcren, zaman zaman se\u00e7imlere de kat\u0131lan 34 parti daha bulunuyor. 2021&#8217;den bu yana hi\u00e7bir se\u00e7ime i\u015ftirak etmeyen ama parti ad\u0131 alt\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f 26 partiyi daha ilave edersek, asl\u0131nda ABD&#8217;de neredeyse 70 siyasi parti faaliyet g\u00f6steriyor. Ama ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imi denildi\u011finde tabii olarak sadece iki partinin ad\u0131 akla geliyor.<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131n\u0131n kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn itibar\u0131yla ABD Ba\u015fkan\u0131 olmak i\u00e7in yar\u0131\u015fa girdi\u011fini a\u00e7\u0131klayan sekiz isim var. Cumhuriyet\u00e7i ve Demokrat adaylar\u0131n yan\u0131nda, Ye\u015filler Partisinden bir ve ba\u011f\u0131ms\u0131z iki ki\u015fi daha ba\u015fkanl\u0131k i\u00e7in resmen aday oldular. Demokrat Parti&#8217;de Joe Biden&#8217;\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na aday aday\u0131 olarak \u00e7\u0131kan Minnessota&#8217;dan Temsilciler Meclisi \u00dcyesi ve i\u015f adam\u0131 Dean Phillips&#8217;e kimse \u015fans vermiyor. Cumhuriyet\u00e7i Parti&#8217;nin en g\u00fc\u00e7l\u00fc aday aday\u0131 ise Donald Trump. Trump&#8217;\u0131n &#8220;hukuk \u00e7elmesine&#8221; tak\u0131lmas\u0131n\u0131 ve \u00f6nlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u00f6rt g\u00f6zle bekleyenler ise eski G\u00fcney Karolayna Valisi Nikki Halley ve Teksasl\u0131 i\u015f adam\u0131 ve vaiz Ryan Brinkley. Bu ikinci ismi pek duymad\u0131k.<\/p>\n<p>Ama Trump&#8217;\u0131n davalar\u0131 sebebiyle yar\u0131\u015ftan \u00e7ekilmesi durumunda, Trump d\u00f6neminde ABD&#8217;nin BM Daim\u00ee Temsilcili\u011fini yaparken uluslararas\u0131 alanda da ad\u0131ndan hayli s\u00f6z ettiren Bayan Halley&#8217;in adayl\u0131k koltu\u011funa oturmas\u0131 neredeyse kesin. Cumhuriyet\u00e7i Partinin aday belirleme s\u00fcrecinde \u015fu ana kadar Trump 63, Halley ise 17 delege deste\u011fi ald\u0131. Evvelce aday olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayanlardan Vivek Ramasvamy 15 Ocak&#8217;ta, Ron deSantis ise 21 Ocak&#8217;ta adayl\u0131ktan \u00e7ekilmi\u015flerdi.<\/p>\n<p>Yaz\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda da belirtti\u011fim gibi bu se\u00e7im s\u00fcreci daha \u00f6ncekilerden epey farkl\u0131 olarak, ba\u015fkan adaylar\u0131 kadar ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 adaylar\u0131n\u0131n isimlerinin de \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ortamda y\u00fcr\u00fcyor. Bunun sebebi se\u00e7ildikleri takdirde, Biden&#8217;\u0131n da Trump&#8217;\u0131n da ba\u015fkanl\u0131k d\u00f6nemlerini tamamlayamama ihtimalleri olmas\u0131. ABD Anayasas\u0131&#8217;nda yer alan 25. De\u011fi\u015fiklikte aynen \u015fu ifade yer al\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;Ba\u015fkan\u0131n g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131, \u00f6l\u00fcm\u00fc ya da istifas\u0131 durumunda Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Ba\u015fkan olur.&#8221;<\/p>\n<p>ABD Adalet Bakan\u0131 taraf\u0131ndan, Biden&#8217;\u0131n Obama&#8217;n\u0131n Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 oldu\u011fu d\u00f6nemde baz\u0131 gizli belgeleri k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131yla ilgili bir soru\u015fturma y\u00fcr\u00fctmesi i\u00e7in tayin edilen \u00d6zel M\u00fc\u015favir Robert K. Hur taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan ve ge\u00e7en hafta kamuoyuyla payla\u015f\u0131lan raporda Biden i\u00e7in &#8220;haf\u0131zas\u0131 zay\u0131f, iyi niyetli, ya\u015fl\u0131 adam&#8221; nitelemesi yap\u0131ld\u0131. Beyaz Saray bu de\u011ferlendirmeye tepki g\u00f6sterip, 81 ya\u015f\u0131ndaki Biden&#8217;\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve zihinsel performans\u0131n\u0131n yerinde oldu\u011funu belirtse de se\u00e7ildi\u011fi takdirde koltu\u011funu 86 ya\u015f\u0131nda devredecek olan Ba\u015fkan Biden&#8217;\u0131n neredeyse her g\u00fcn bir yenisi ekranlara yans\u0131yan tuhaf davran\u0131\u015flar\u0131, t\u00f6kezlemeleri ve unutkanl\u0131klar\u0131 Ba\u015fkanl\u0131k g\u00f6rev s\u00fcresi dolmadan koltu\u011fundan kalkabilece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki yorumlar\u0131n artmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. Trump ise Biden&#8217;\u0131n ya\u015f\u0131 ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u015fkan se\u00e7ilmemesi i\u00e7in yeterince g\u00fc\u00e7l\u00fc bir gerek\u00e7e oldu\u011funu savunuyor.<\/p>\n<p>Trump&#8217;\u0131n durumu \u00e7ok daha kar\u0131\u015f\u0131k. Hakk\u0131nda \u00e7ok say\u0131da dava bulunan Trump&#8217;\u0131n, bir ceza davas\u0131ndan h\u00fck\u00fcm giymesi durumunda Ba\u015fkan aday\u0131 olup olamayaca\u011f\u0131 hakk\u0131nda \u00e7ok fazla yorum yap\u0131l\u0131yor. Ba\u015fkan olman\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131n say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Anayasan\u0131n 2. Maddesine g\u00f6re, ABD Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n en az 35 ya\u015f\u0131nda, ABD&#8217;de do\u011fmu\u015f ve en az 14 y\u0131ld\u0131r ABD&#8217;de ikamet ediyor olmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p>ABD&#8217;deki anayasa hukuk\u00e7ular\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, anayasada &#8220;ba\u015fkan\u0131n h\u00fck\u00fcm giymi\u015f olmamas\u0131&#8221; gerekti\u011fine dair bir ibare yer almad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Trump&#8217;\u0131n hapis cezas\u0131 almas\u0131 durumunda bile aday olabilece\u011fi kanaatini ta\u015f\u0131yorlar. Fakat i\u015f burada bitmiyor. ABD Anayasas\u0131&#8217;n\u0131n -\u0130\u00e7 Sava\u015f&#8217;tan sonra Konfederasyon mensuplar\u0131n\u0131n Ba\u015fkan olmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in yap\u0131lan-14. De\u011fi\u015fikli\u011fi, &#8220;ayaklanmaya ya da isyana kar\u0131\u015fan ki\u015filerin ba\u015fkan olamayaca\u011f\u0131&#8221; h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7eriyor.<\/p>\n<p>ABD federal bir devlet oldu\u011fundan baz\u0131 eyaletler, 6 Ocak 2021&#8217;de ger\u00e7ekle\u015fen Kongre bask\u0131n\u0131nda Trump&#8217;\u0131n do\u011frudan rol\u00fc oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle kendisinin adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 engellemeye d\u00f6n\u00fck te\u015febb\u00fcslerde bulunuyorlar. Mesela Kolorado ve Meyn tam da bu gerek\u00e7eyle Trump&#8217;\u0131n bu eyaletlerde \u00f6n se\u00e7ime girmesini yasaklad\u0131. Hen\u00fcz ba\u015fka eyaletler benzeri bir yola gireceklerinin i\u015faretini vermediler. Mevcut durumda Trump yoluna a\u00e7\u0131k ara \u00f6nde devam ediyor.<\/p>\n<p>Aralar\u0131nda &#8220;a\u011f\u0131r&#8221; nitelikte olanlar da d\u00e2hil bir\u00e7ok ithama muhatap olan Trump&#8217;\u0131n ba\u015fkan se\u00e7ilse bile \u00e7e\u015fitli sebeplerle azil i\u015flemine maruz kalabilece\u011fi ihtimali bir kenara b\u0131rak\u0131lam\u0131yor. \u00d6yle oldu\u011fu i\u00e7in de t\u0131pk\u0131 Biden&#8217;\u0131n oldu\u011fu gibi, Trump&#8217;\u0131n ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n kim olaca\u011f\u0131 da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Baz\u0131 isimler \u00f6ne \u00e7\u0131ksa da hen\u00fcz iki ba\u015fkan aday\u0131n\u0131n yard\u0131mc\u0131 adaylar\u0131 netlik kazanm\u0131\u015f de\u011fil. Netle\u015fince ba\u015fka bir yaz\u0131da da onlar\u0131n durumunu de\u011ferlendirece\u011fim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kas\u0131mda yap\u0131lacak ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imi ABD&#8217;de oldu\u011fu kadar ba\u015fka \u00fclkelerin de g\u00fcndemini me\u015fgul etmeye ba\u015flad\u0131. Hemen her g\u00fcn T\u00fcrkiye&#8217;deki haber b\u00fcltenlerinde de ABD se\u00e7imleriyle ilgili haberler izlemeye ba\u015flad\u0131k. \u00d6ne \u00e7\u0131kan konular\u0131n ba\u015f\u0131nda, mevcut Ba\u015fkan Joe Biden&#8217;\u0131n sa\u011fl\u0131k durumu ve en g\u00fc\u00e7l\u00fc rakibi eski Ba\u015fkan Donald Trump&#8217;\u0131n davalar\u0131 geliyor. Yayg\u0131n kanaatin aksine ABD&#8217;de sadece iki parti yok. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11514,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-9467","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9467","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9467"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9467\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11514"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9467"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9467"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}