{"id":9432,"date":"2024-02-27T13:16:26","date_gmt":"2024-02-27T10:16:26","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=9432"},"modified":"2024-03-11T13:10:36","modified_gmt":"2024-03-11T10:10:36","slug":"misirla-iliskilerin-gelecegi-turkiye-gazetesi-11-02-2024","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=9432","title":{"rendered":"M\u0131s\u0131r\u2019la \u0130li\u015fkilerin Gelece\u011fi \u2013 T\u00fcrkiye Gazetesi (11.02.2024)"},"content":{"rendered":"<p>Katar&#8217;daki d\u00fcnya kupas\u0131 finalleri s\u0131ras\u0131nda Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan ile M\u0131s\u0131r Devlet Ba\u015fkan\u0131 Sisi&#8217;nin diyalo\u011fuyla geli\u015fen normalle\u015fme s\u00fcreci devam ediyor. Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan&#8217;\u0131n uzun bir aradan sonra ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fi M\u0131s\u0131r ziyareti s\u0131ras\u0131nda iki \u00fclke ili\u015fkilerinde var olan p\u00fcr\u00fczlerin giderilerek gelece\u011fe d\u00f6n\u00fck olumlu bir iklimin olu\u015fturulmas\u0131 hedefleniyor.<\/p>\n<p>\u0130ki \u00fclke aras\u0131ndaki ili\u015fkiler, son 100 y\u0131ld\u0131r hi\u00e7bir d\u00f6nemde &#8220;m\u00fckemmel&#8221; olmad\u0131. Aksine T\u00fcrkiye&#8217;nin Bat\u0131&#8217;n\u0131n g\u00fcvenlik yap\u0131lanmas\u0131 i\u00e7ine girdi\u011fi, M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n ise Araplar\u0131 kendi liderli\u011finde birle\u015ftirme pe\u015finde ko\u015ftu\u011fu ve SSCB ile yak\u0131n ili\u015fkiler kurdu\u011fu 1952-1970 aras\u0131nda \u00f6nemli krizlere sahne oldu. T\u00fcrkiye&#8217;nin Arap-\u0130srail sava\u015flar\u0131nda Arap \u00fclkelerini destekler mahiyetteki diplomatik hamleleri bile Ankara-Kahire ili\u015fkilerini \u0131s\u0131tmad\u0131. Ba\u011flant\u0131s\u0131zlar hareketinin liderlerinden olan N\u00e2s\u0131r, K\u0131br\u0131s meselesinde T\u00fcrkiye&#8217;nin kar\u015f\u0131s\u0131nda yer ald\u0131. Hatay \u00fczerindeki emelleri sebebiyle T\u00fcrkiye&#8217;nin tehdit alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 Suriye&#8217;ye verdi\u011fi g\u00fc\u00e7l\u00fc destek T\u00fcrkiye&#8217;yi tedirgin etti. 20. Y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finde T\u00fcrkiye ile Suriye aras\u0131nda, F\u0131rat \u00fczerindeki baraj in\u015faatlar\u0131 ve \u015eam y\u00f6netiminin PKK&#8217;y\u0131 bar\u0131nd\u0131rmas\u0131 sebebiyle ya\u015fanan gerilimlerde M\u0131s\u0131r her zaman Suriye&#8217;nin yan\u0131nda yer ald\u0131. \u00d6calan&#8217;\u0131n \u015eam&#8217;dan \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 esnas\u0131nda eski M\u0131s\u0131r Devlet Ba\u015fkan\u0131 M\u00fcbarek&#8217;in zoraki mekik diplomasisi hari\u00e7, M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n T\u00fcrkiye ile Suriye aras\u0131nda dengeli ve tarafs\u0131z bir tutumuna \u015fahit olmad\u0131k. &#8220;Arap Bahar\u0131&#8221;yla birlikte T\u00fcrkiye-M\u0131s\u0131r ili\u015fkileri k\u0131sa s\u00fcreli bir iyile\u015fme ya\u015fad\u0131. Fakat eski devlet ba\u015fkan\u0131 Mursi&#8217;nin bir darbeyle devrilmesinden sonra uzun s\u00fcreli so\u011fukluk d\u00f6nemine girildi. B\u00fcy\u00fckel\u00e7iler geri \u00e7ekildi. Suriye, Libya ve Etiyopya krizlerinde iki \u00fclke farkl\u0131 tutum ve davran\u0131\u015flar i\u00e7inde oldu.<\/p>\n<p>Bu noktada, Do\u011fu Akdeniz deniz yetki alanlar\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131 konusunda M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n Yunanistan ve GKRY ile \u00f6rt\u00fc\u015fen tezleri benimsemesi, Fransa&#8217;n\u0131n Enerji Forumuna aktif kat\u0131l\u0131m\u0131 ve T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00e7\u0131karlar\u0131yla \u00e7eli\u015fen ad\u0131mlar atmas\u0131 Ankara&#8217;y\u0131 Kahire&#8217;yle ili\u015fkilerini yeniden yorumlamaya sevk etti. Sisi y\u00f6netimini ekonomik ve siyasi olarak destekleyen Suudi Arabistan ve BAE ile T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin normalle\u015fmeye ba\u015flamas\u0131 Ankara-Kahire aras\u0131ndaki temaslar\u0131n ivme kazanmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131. Diplomatik ili\u015fkiler tekrar b\u00fcy\u00fckel\u00e7i seviyesine \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rken, iki taraf\u0131n resm\u00ee heyetleri aras\u0131ndaki temaslar yo\u011funla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u0130li\u015fkilerdeki bozulman\u0131n T\u00fcrkiye-M\u0131s\u0131r ticaret hacmine ve M\u0131s\u0131r&#8217;la i\u015f yapan T\u00fcrk m\u00fcte\u015febbislerinin yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00fczerindeki olumsuz etkileri de M\u0131s\u0131r&#8217;la yeniden bir diyalog kurulmas\u0131na yol a\u00e7an fakt\u00f6rlerden biri oldu.<\/p>\n<p>\u0130srail&#8217;in Gazze sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar, hem Filistin&#8217;deki insanl\u0131k felaketinin durdurulmas\u0131 hem de \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n b\u00f6lgeye yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in iki \u00fclkenin i\u015f birli\u011fi yapabilece\u011fi bir alan olu\u015fturdu.<\/p>\n<p>M\u0131s\u0131r&#8217;la ili\u015fkilerin ne y\u00f6nde geli\u015fece\u011fini tahmin edebilmek i\u00e7in \u00f6ncelikle \u00fc\u00e7 ger\u00e7e\u011fi bilmek laz\u0131m:<\/p>\n<p>Birincisi, M\u0131s\u0131r y\u00f6netiminde bulunan kesimlerin T\u00fcrkiye&#8217;ye temkinli ve mesafeli duru\u015fa sahip olmalar\u0131. Bunun en \u00f6nemli sebebi, 1950&#8217;lerden itibaren M\u0131s\u0131r kimli\u011finin in\u015fas\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;nin ve T\u00fcrklerin bir \u00f6tekile\u015ftirme \u00f6\u011fesi olarak kullan\u0131lmas\u0131. Bu s\u00fcrecinin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 Kavalal\u0131 d\u00f6nemine kadar g\u00f6t\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcn. Bilhassa M\u0131s\u0131r elitleri aras\u0131nda, T\u00fcrkiye&#8217;nin b\u00f6lgesel liderlik i\u00e7in M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n rakibi oldu\u011fu kanaati kemikle\u015fmi\u015f durumda. Bizdeki okul kitaplar\u0131nda M\u0131s\u0131r&#8217;a ve M\u0131s\u0131rl\u0131lara dair karalay\u0131c\u0131 ifadelere rastlanmaz. Fakat ayn\u0131 durum M\u0131s\u0131r i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fil. M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n mevcut y\u00f6netimini destekleyen se\u00e7kinci ayd\u0131nlar\u0131n zihin d\u00fcnyas\u0131ndaki Osmanl\u0131 ve T\u00fcrk alg\u0131s\u0131n\u0131n m\u00fcspet y\u00f6nde de\u011fi\u015fmesini temin etmek ancak uzun vadeli titiz bir \u00e7al\u0131\u015fmayla m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, M\u0131s\u0131r ekonomik ve asker\u00ee a\u00e7\u0131dan d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 bir \u00fclkedir. Camp David dengesinin muhafazas\u0131 i\u00e7in ABD&#8217;nin M\u0131s\u0131r&#8217;a sundu\u011fu yard\u0131mlar kadar -kendileri y\u00f6netimleri i\u00e7in de tehdit arz eden- muhaliflerin iktidara gelmemeleri i\u00e7in b\u00f6lgenin petrol zengini \u00fclkelerinden Kahire&#8217;ye verilen yard\u0131mlar da M\u0131s\u0131r y\u00f6netimi i\u00e7in \u00f6nemlidir. H\u00e2l b\u00f6yle olunca, M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n T\u00fcrkiye ile olan ili\u015fkilerinin y\u00f6n\u00fc, seviyesi ve istikameti, bu \u00fclkeye yard\u0131m veren \u00fclkelerle T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin durumuna g\u00f6re de \u015fekilleniyor.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00f6zel \u00f6nem atfetti\u011fi Filistin meselesinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde Filistin&#8217;deki t\u00fcm gruplar\u0131n bir araya getirilmesi hususu M\u0131s\u0131r i\u00e7in bizim sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nem arz eden bir konu de\u011fil. K\u0131sa s\u00fcreli Mursi d\u00f6nemi hari\u00e7 tutulursa, Camp David&#8217;den bu yana 45 y\u0131ld\u0131r M\u0131s\u0131r i\u00e7in El Fetih ve onu destekleyen gruplar Filistin&#8217;de muhatap al\u0131nan tek kesim. Ba\u015fta HAMAS olmak \u00fczere Filistinli gruplar\u0131n bir\u00e7o\u011fu M\u0131s\u0131r&#8217;da bir g\u00fcvenlik tehdidi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Y\u00f6netim i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan, \u0130hvan&#8217;\u0131 etkisizle\u015ftirme stratejisinin bile\u015fenlerinden biri de Filistinli \u0130slami gruplar\u0131 M\u0131s\u0131r&#8217;dan uzak tutma&#8230;<\/p>\n<p>Yukar\u0131daki hususlar\u0131 dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, T\u00fcrkiye-M\u0131s\u0131r ili\u015fkilerinin ancak belli s\u0131n\u0131rlar dahilinde geli\u015febilece\u011fini, o s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6tesinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir i\u015f birli\u011finin ise ancak k\u00f6kl\u00fc yap\u0131sal de\u011fi\u015fikliklerin varl\u0131\u011f\u0131yla ve zaman i\u00e7inde var olabilece\u011fini de\u011ferlendirebiliriz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Katar&#8217;daki d\u00fcnya kupas\u0131 finalleri s\u0131ras\u0131nda Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan ile M\u0131s\u0131r Devlet Ba\u015fkan\u0131 Sisi&#8217;nin diyalo\u011fuyla geli\u015fen normalle\u015fme s\u00fcreci devam ediyor. Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan&#8217;\u0131n uzun bir aradan sonra ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fi M\u0131s\u0131r ziyareti s\u0131ras\u0131nda iki \u00fclke ili\u015fkilerinde var olan p\u00fcr\u00fczlerin giderilerek gelece\u011fe d\u00f6n\u00fck olumlu bir iklimin olu\u015fturulmas\u0131 hedefleniyor. \u0130ki \u00fclke aras\u0131ndaki ili\u015fkiler, son 100 y\u0131ld\u0131r hi\u00e7bir d\u00f6nemde &#8220;m\u00fckemmel&#8221; olmad\u0131. Aksine T\u00fcrkiye&#8217;nin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14379,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-9432","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9432","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9432"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9432\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}