Gazze’deki katliam\u0131n g\u00f6lgesinde kalsa da Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 t\u00fcm h\u0131z\u0131yla s\u00fcr\u00fcyor. T\u00fcrkiye’nin Karadeniz \u00fczerinden kom\u015fusu olan iki devlet aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmada iki y\u0131l dolmak \u00fczere.<\/p>\n
Sava\u015f ba\u015flad\u0131ktan sadece iki ay sonra Nisan 2022’de sona erebilirdi. O d\u00f6nemde t\u00fcm g\u00fc\u00e7leriyle Ukrayna’y\u0131 destekleyen ba\u015fta ABD ve \u0130ngiltere olmak \u00fczere Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin tutumlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden o d\u00f6nemki f\u0131rsatlar ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 Washington ve Londra sava\u015f\u0131n bitmesini istemediler. Onlar i\u00e7in Ukrayna’n\u0131n kazanmas\u0131ndan ziyade Putin’in kaybetmesi ve diz \u00e7\u00f6kmesi \u00f6nemliydi.<\/p>\n
\u0130ki taraftan on binlerce sivil ve asker kayb\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, altyap\u0131lar tahrip oldu, yerle\u015fim alanlar\u0131 ya\u015fanamaz h\u00e2le geldi, milyonlarca insan topraklar\u0131n\u0131 terk etmek zorunda kald\u0131. Sava\u015f\u0131n k\u00fcresel sonu\u00e7lar\u0131 enerji ve g\u0131da piyasalar\u0131ndaki dalgalanmalarla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. B\u00f6lgenin tah\u0131l\u0131na ve g\u00fcbresine muhta\u00e7 olan en fakir Afrika \u00fclkelerindeki halklar a\u00e7l\u0131k tehdidi ya\u015famaya ba\u015flad\u0131. Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’\u0131n aktif diplomasisi sayesinde tah\u0131l anla\u015fmas\u0131 imzalanmam\u0131\u015f ve anla\u015fman\u0131n kapsam\u0131 daralt\u0131lmakla birlikte uzat\u0131lmam\u0131\u015f olsayd\u0131, bu insanlar i\u00e7in felaket ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olacakt\u0131.<\/p>\n
12 \u015eubat’ta resm\u00ee bir ziyaret i\u00e7in T\u00fcrkiye’ye gelecek olan Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Putin’in g\u00fcndeminde Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Kremlin taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131kland\u0131. Bat\u0131’n\u0131n Ukrayna Devlet Ba\u015fkan\u0131 Zelenskiy’e g\u00fcveni ve buna ba\u011fl\u0131 olarak yard\u0131m\u0131, azalma e\u011filimine girmi\u015f durumda. Almanya s\u00f6z verdi\u011fi silahlar\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 bile hen\u00fcz Ukrayna’ya teslim edemedi. Zelenskiy’nin sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme ve Rusya kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015far\u0131ya ula\u015fma ihtimali her ge\u00e7en g\u00fcn azal\u0131yor. Ukrayna’ya verilen silahlar\u0131n ak\u0131betinin ne oldu\u011fu, insani yard\u0131mlar\u0131n ihtiya\u00e7 sahiplerine ger\u00e7ekten ula\u015f\u0131p ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 ve Ukrayna ordusunun sava\u015fma \u015fevkinin kal\u0131p kalmad\u0131\u011f\u0131 Bat\u0131 ba\u015fkentlerinde sorgulan\u0131yor. Rusya’n\u0131n kom\u015fusu -\u00e7i\u00e7e\u011fi burnunda NATO \u00fcyesi- Finlandiya h\u00fck\u00fcmeti, Ukrayna i\u00e7in sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan yard\u0131m toplanmas\u0131n\u0131, “yarars\u0131z” oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle durdurdu. Karar\u0131n arkas\u0131nda yatan ise Ukrayna’da geni\u015f \u00e7apl\u0131 yolsuzluklar oldu\u011fu iddias\u0131.<\/p>\n
Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ekonomisine b\u00fcy\u00fck y\u00fck getiren ve uluslararas\u0131 alanda yaln\u0131zla\u015fmas\u0131 sonucunu do\u011furan bu \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 bir \u015fekilde sona erdirmenin zaman\u0131 \u00e7oktan geldi. 15-17 Mart tarihlerinde Rusya’da devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imi yap\u0131lacak. 2020’deki anayasa de\u011fi\u015fiklikleriyle yeniden aday olma \u015fans\u0131n\u0131 elde eden Putin’in kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir rakip yok. Kamuoyu yoklamalar\u0131 en yak\u0131n rakibiyle Putin aras\u0131nda en az 50 puan fark oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Yani 71 ya\u015f\u0131ndaki Putin bir kez daha Rusya Federasyonu Devlet Ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilecek. Se\u00e7im sonucu \u015fimdiden belli olsa da c\u0131l\u0131z muhaliflerin en \u00f6nemli arg\u00fcman\u0131 uzay\u0131p giden Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n Rus halk\u0131na zarar veriyor olu\u015fu. Putin se\u00e7im \u00f6ncesinde Rus halk\u0131na kesin bir zafer hediye edemeyece\u011fini biliyor. Ama Bat\u0131’n\u0131n neredeyse istisnas\u0131z destekledi\u011fi Zelenskiy’nin sava\u015fmaktan vazge\u00e7mesinin, Rusya i\u00e7in zafer anlam\u0131na gelebilecek bir sonu\u00e7 oldu\u011funu da biliyor.<\/p>\n
Ankara sava\u015f\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ilkeli tav\u0131r sayesinde, Moskova ve Kiev’le ayn\u0131 anda diyalog y\u00fcr\u00fctebilen tek NATO \u00fcyesi ba\u015fkent durumunda. K\u0131r\u0131m’\u0131n ilhak\u0131n\u0131 tan\u0131mayan, \u00e7at\u0131\u015fmada taraf tutmayan, sivil halka insani yard\u0131mlar\u0131n eri\u015fimini kolayla\u015ft\u0131ran, esir takas\u0131 i\u00e7in ara buluculuk yapan, Montr\u00f6’n\u00fcn ilgili h\u00fck\u00fcmlerini devreye alarak Bo\u011fazlar\u0131 sava\u015fan taraflar\u0131n ve Karadeniz’e sahildar olmayan devletlerin sava\u015f gemilerine kapatan, sava\u015f sebebiyle T\u00fcrkiye’ye s\u0131\u011f\u0131nmak zorunda kalan Rusya ve Ukrayna vatanda\u015flar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131 e\u015fit \u015fekilde koruyan, hepsinden \u00f6nemlisi yang\u0131na yak\u0131t de\u011fil su ta\u015f\u0131yan Ankara’n\u0131n “g\u00fcvenilir ara bulucu” i\u015flevi her iki \u00fclke taraf\u0131ndan tescil edilmi\u015f durumda.<\/p>\n
Moskova ve Kiev’in g\u00fcvenini kazanm\u0131\u015f olan Ankara’n\u0131n sava\u015fan kom\u015fular\u0131n\u0131 bir kez daha g\u00f6r\u00fc\u015fme masas\u0131na oturtmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fme masas\u0131n\u0131n evvela ate\u015fkes, nihayetinde ise bar\u0131\u015f masas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fme ihtimali her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor.<\/p>\n
ABD Ba\u015fkan\u0131 Biden, \u00fclkesindeki ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7iminden \u00f6nce Putin’e bir “zafer” hediye etmek istemese de Zelenskiy Biden’a olan g\u00fcvenini \u00e7oktan yitirmi\u015f durumda. Ukraynal\u0131lar yapt\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 gizleme ihtiyac\u0131 duymuyorlar. Zelenskiy bir a\u00e7mazla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya: ABD’deki se\u00e7imin sonucunu beklemek daha \u00e7ok \u00f6l\u00fcm getirecek 10 aya mal olacak. G\u00fc\u00e7l\u00fc deste\u011fe ra\u011fmen elde edemedi\u011fi ba\u015far\u0131y\u0131, se\u00e7ime kalan 10 ayda hem de destek azalm\u0131\u015fken elde edemeyece\u011fini biliyor. Biden yeniden se\u00e7ilirse, Ukrayna’ya gelecek yard\u0131mlar\u0131n artaca\u011f\u0131n\u0131n garantisi yok. \u015eayet Trump -aday olur ve- kazan\u0131rsa, yard\u0131m\u0131n tamamen kesilece\u011fi neredeyse kesin. Bu da kendisinin siyasi gelece\u011fini tehdit ediyor. \u0130kilemden kurtulman\u0131n yolu, art\u0131k Ukrayna halk\u0131n\u0131 usand\u0131ran sava\u015f\u0131 -haz\u0131r AB adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da elde etmi\u015fken bir an \u00f6nce bitirmekten ge\u00e7iyor.<\/p>\n
Cephede sonu\u00e7 vermeyen iki y\u0131l\u0131n sonunda taraflar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 kesmeye daha fazla niyetlendiklerini g\u00f6ren T\u00fcrkiye ate\u015fkese her zamankinden yak\u0131n olundu\u011funu biliyor. 2022’dekine benzer \u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00f6r\u00fc\u015fmeye ev sahipli\u011fi yapmaya haz\u0131r. Ankara, \u015fu an i\u00e7in \u00f6ncelikli konunun silahlar\u0131n susmas\u0131 oldu\u011funu her iki tarafa da telkin ediyor. Ate\u015fkesi kal\u0131c\u0131 h\u00e2le getirmek ve g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri nihai bar\u0131\u015f pazarl\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ise sonraki ad\u0131mlar. \u0130ki \u00fclkenin tezlerine ve beklentilerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda iki \u00fclke aras\u0131nda b\u00f6yle bir bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 belki hi\u00e7bir zaman yap\u0131lmayacak. Ama bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131n\u0131n yoklu\u011fu \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n yeniden ba\u015flayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. Rusya ile Japonya aras\u0131ndaki Kuril adalar\u0131 anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan bu yana bir bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 imzalanmam\u0131\u015f olu\u015fu, teknik olarak sava\u015f h\u00e2lini s\u00fcrd\u00fcren bu iki \u00fclkenin fiilen de sava\u015ft\u0131klar\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. M\u00fchim olan Rusya ve Ukrayna aras\u0131nda derh\u00e2l ate\u015fkese var\u0131lmas\u0131. Gerisi zaman meselesi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin yap\u0131c\u0131, samimi ve bar\u0131\u015f odakl\u0131 diplomatik giri\u015fimlerinin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engel ise yine “tav\u015fana ka\u00e7, taz\u0131ya tut” diye tempo tutmaktan bir t\u00fcrl\u00fc vazge\u00e7meyen \u00fclkelerin muhtemel baltalama giri\u015fimleri. 2022’deki Antalya ve \u0130stanbul g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri bu d\u0131\u015f m\u00fcdahaleler sebebiyle sonu\u00e7suz kalm\u0131\u015ft\u0131. Bu tecr\u00fcbeyi ak\u0131lda bulundurarak hareket eden T\u00fcrkiye, taraflar\u0131 bir kez daha masaya davet etmeden \u00f6nce \u00f6zellikle Kiev’den, d\u0131\u015f m\u00fcdahalelere ve y\u00f6nlendirmelere kulaklar\u0131n\u0131 kapatarak, samimi bir m\u00fczakere s\u00fcreci y\u00fcr\u00fctece\u011finin s\u00f6z\u00fcn\u00fc bekliyor. Moskova ve Kiev bu kez “iyi niyet” ilkesinden taviz vermeden g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi kabul ederlerse, ate\u015fkes karar\u0131na varmalar\u0131 bu \u00e7at\u0131\u015fma s\u00fcresince taraflara ve uluslararas\u0131 topluma r\u00fc\u015ft\u00fcn\u00fc ispat etmi\u015f T\u00fcrk diplomasisinin maharetiyle m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Gazze’deki katliam\u0131n g\u00f6lgesinde kalsa da Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 t\u00fcm h\u0131z\u0131yla s\u00fcr\u00fcyor. T\u00fcrkiye’nin Karadeniz \u00fczerinden kom\u015fusu olan iki devlet aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmada iki y\u0131l dolmak \u00fczere. Sava\u015f ba\u015flad\u0131ktan sadece iki ay sonra Nisan 2022’de sona erebilirdi. O d\u00f6nemde t\u00fcm g\u00fc\u00e7leriyle Ukrayna’y\u0131 destekleyen ba\u015fta ABD ve \u0130ngiltere olmak \u00fczere Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin tutumlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden o d\u00f6nemki f\u0131rsatlar ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 Washington […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11551,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-9420","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9420","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9420"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9420\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9420"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}