{"id":940,"date":"2009-11-24T10:47:48","date_gmt":"2009-11-24T08:47:48","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=940"},"modified":"2024-03-08T09:55:27","modified_gmt":"2024-03-08T06:55:27","slug":"kuresel-guvenlik-kuresel-is-birligi-gerektirir-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=940","title":{"rendered":"K\u00fcresel g\u00fcvenlik k\u00fcresel i\u015f birli\u011fi gerektirir (24.11.2009) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\"><strong>EV SAH\u0130PL\u0130\u011e\u0130N\u0130 PETER MACKAY YAPTI&nbsp;<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">NATO ve ittifakla ili\u015fkisi olan \u00fclkelerden gelen 250 g\u00fcvenlik uzman\u0131n\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131da\u2008Uluslararas\u0131 Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Kurumu (USAK) Koordinat\u00f6r\u00fc yazar\u0131m\u0131z Prof. Dr. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan da haz\u0131r bulundu. Halifax Forumu&#8217;nun ev sahipli\u011fini ise Kanada Savunma Bakan\u0131 Peter MacKay yapt\u0131. Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta sonu NATO ve \u0130ttifak&#8217;la yak\u0131n ili\u015fkisi olan \u00fclkelerden gelen yakla\u015f\u0131k 250 g\u00fcvenlik uzman\u0131 Kanada&#8217;n\u0131n Halifax kentinde d\u00fczenlenen Uluslararas\u0131 G\u00fcvenlik Forumu&#8217;nda bir araya geldiler. Her y\u0131l ekonomi konular\u0131nda d\u00fczenlenen Davos forumuna benzer bir anlay\u0131\u015fla ger\u00e7ekle\u015ftirilen forumda, devlet adamlar\u0131, akademisyenler, gazeteciler, askerler ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n temsilcileri \u00fc\u00e7 g\u00fcn boyunca d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndemini i\u015fgal eden g\u00fcvenlik konular\u0131n\u0131 tart\u0131\u015ft\u0131lar. Genellikle g\u00fcvenlik, savunma ve tehditlerle m\u00fccadele gibi ba\u015fl\u0131klar s\u00f6z konusu oldu\u011funda her birinin di\u011ferinden daha ketum ve temkinli davranmas\u0131na al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z devlet adamlar\u0131n\u0131n ve komutanlar\u0131n, Afganistan&#8217;dan, \u0130ran&#8217;\u0131n n\u00fckleer program\u0131na kadar \u00e7ok geni\u015f bir yelpazede gayet a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015fveri\u015finde bulunmalar\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na forumu \u00f6nemli k\u0131lan \u00f6zelliklerden biriydi. Ku\u015fkusuz forumun bir di\u011fer \u00e7arp\u0131c\u0131 y\u00f6n\u00fc de, ABD, Almanya, Kanada, Bel\u00e7ika, Hollanda gibi \u00fclkelerinkiler ba\u015fta olmak \u00fczere 20&#8217;ye yak\u0131n \u00fclkenin savunma veya d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131n\u0131n, forumun di\u011fer kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131yla e\u015fit \u015fartlarda g\u00f6r\u00fc\u015flerini dile getirmeleriydi.&nbsp;<strong>AFGAN\u0130STAN&#8217;IN GELECE\u011e\u0130&nbsp;<\/strong>En \u00e7ok ra\u011fbet g\u00f6ren konu, s\u00fcrpriz olmayan \u015fekilde, Afganistan&#8217;\u0131n gelece\u011fiydi. ABD Savunma Bakan\u0131 Robert Gates&#8217;den, NATO M\u00fcttefik Kuvvetler Ba\u015fkomutan\u0131 (SACEUR) Oramiral James Stavridis&#8217;e ve Ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerinde Obama&#8217;ya yenilen Cumhuriyet\u00e7i senat\u00f6r John McCain&#8217;e kadar uluslararas\u0131 kamuoyunun yak\u0131ndan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok isim NATO&#8217;nun ve ABD&#8217;nin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc Afganistan harek\u00e2t\u0131n\u0131n gelece\u011fiyle ilgili fikirlerini payla\u015ft\u0131lar. Samimiyetle ifade etmek gerekir ki, ortaya \u00e7\u0131kan tablo hi\u00e7 de \u00fcmit verici de\u011fildi. Bir yandan, NATO&#8217;nun Afganistan&#8217;daki g\u00f6revinin ne zaman ve hangi hedefe ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sona erece\u011fi gibi hassas bir soru cevaps\u0131z kalmaya devam ederken, di\u011fer yandan da NATO&#8217;nun bu b\u00f6lgede u\u011frayabilece\u011fi bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n \u0130ttifak&#8217;\u0131 nas\u0131l etkileyece\u011finin bug\u00fcne kadar analiz edilmedi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Afganistan harek\u00e2t\u0131n\u0131, \u0130ttifak i\u00e7in bir &#8220;turnusol testi&#8221; olarak g\u00f6renler \u00e7o\u011funluktayd\u0131. &#8220;Alan d\u0131\u015f\u0131&#8221; ve &#8220;g\u00f6rev tan\u0131m\u0131 d\u0131\u015f\u0131&#8221; bu harek\u00e2t\u0131n nas\u0131l ve ne y\u00f6nde geli\u015fece\u011fini tahmin edebilmek i\u00e7in ABD Ba\u015fkan\u0131 Obama&#8217;n\u0131n 10-15 g\u00fcn i\u00e7inde a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131 s\u00f6ylenen yeni Afganistan Stratejisini beklemenin do\u011fru olaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir mutabakat olu\u015ftu. Halifax&#8217;ta ele al\u0131nan \u00e7ok \u00f6nemli bir di\u011fer konu da &#8220;G\u00fc\u00e7&#8221; ile &#8220;Hukuk&#8221; aras\u0131ndaki ili\u015fkiydi. So\u011fuk Sava\u015f sona erdikten sonra, Birle\u015fmi\u015f Milletler Antla\u015fmas\u0131 taraf\u0131ndan s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7izilen, devletlerin asker\u00ee g\u00fc\u00e7 kullanmas\u0131 konusundaki \u00e7er\u00e7evenin nas\u0131l ve hangi gerek\u00e7elerle ihlal edildi\u011fi derinlemesine tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. &#8220;G\u00fcc\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 hukuk mu \u00e7izer, yoksa g\u00fc\u00e7l\u00fc olan m\u0131 hukuku istedi\u011fi gibi esnetir?&#8221; sorusuna cevap bulmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar aras\u0131nda, Guantanamo K\u00f6rfezi&#8217;nde El Kaide militanlar\u0131 i\u00e7in in\u015fa edilmi\u015f toplama kamp\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131na olumlu bakan ABD Y\u00fcksek Mahkemesi yarg\u0131\u00e7lar\u0131 da vard\u0131. Uzun tart\u0131\u015fma neticesinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ki, mevcut Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin yap\u0131s\u0131 mutlaka reforme edilmelidir. Birle\u015fmi\u015f Milletler Antla\u015fmas\u0131, insanc\u0131l hukuk, insani m\u00fcdahale gibi kavramlar\u0131 da i\u00e7erecek \u015fekilde tadilata muhta\u00e7t\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fc olan\u0131n uluslararas\u0131 hukuku istedi\u011fi gibi yorumlayabildi\u011fi bir ortam, herkes i\u00e7in g\u00fcvenlik sa\u011flamaktan uzakt\u0131r.<strong>DEN\u0130Z KORSANLI\u011eI&nbsp;<\/strong>Son iki y\u0131ld\u0131r d\u00fcnya deniz ticaretini olumsuz y\u00f6nde etkileyen ve aralar\u0131nda bir T\u00fcrk muhribinin de bulundu\u011fu NATO donanmas\u0131n\u0131n \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Do\u011fu Afrika a\u00e7\u0131klar\u0131ndaki korsanl\u0131k problemi de toplant\u0131n\u0131n konu ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biriydi. Bu konudaki en yetkili a\u011f\u0131zlardan NATO M\u00fcttefik Deniz Kuvvetleri Komutan\u0131 Oramiral Mark Fitzgerald&#8217;\u0131n vurgulad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekler \u00e7ok ilgi \u00e7ekiciydi. Amiral&#8217;e g\u00f6re, korsanl\u0131\u011f\u0131n as\u0131l sebebi, Afrika&#8217;daki a\u00e7l\u0131k, sefalet ve ba\u015far\u0131s\u0131z h\u00fck\u00fcmetlerin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 otorite bo\u015flu\u011fuydu. Bu \u015fartlar ortadan kald\u0131r\u0131lmad\u0131k\u00e7a, korsanl\u0131\u011f\u0131n tamamen sona erdirilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Amiral, bizim \u00e7ok a\u015fina oldu\u011fumuz &#8220;sivrisineklerden kurtulmak i\u00e7in batakl\u0131\u011f\u0131 kurutmak gerekti\u011finin&#8221; alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. \u00dczerinde kafa yorulan bir di\u011fer mesele ise, korsanlarla uluslararas\u0131 ter\u00f6r \u015febekeleri aras\u0131nda bir ba\u011f olup, olmad\u0131\u011f\u0131yd\u0131. Toplant\u0131n\u0131n ev sahibi Kanada Savunma Bakan\u0131 Peter MacKay, kendilerine b\u00f6yle bir istihbarat ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ama her zaman i\u00e7in b\u00f6yle bir riskin mevcudiyetinden haberdar olduklar\u0131n\u0131 dile getirdi. El Kaide ba\u015fta olmak \u00fczere Afrika Boynuzu&#8217;na yerle\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015fan ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleriyle, s\u0131radan korsanlar aras\u0131nda bir i\u015f birli\u011fi ortam\u0131 meydana getirilirse bunun ne gibi sonu\u00e7lara yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 tahmin edebiliriz. \u0130ran&#8217;\u0131n n\u00fckleer program\u0131, b\u00f6yle bir toplant\u0131n\u0131n tabii ki \u00f6nemli konular\u0131 aras\u0131ndayd\u0131. Ama bu konuda bir s\u00fcrpriz ya\u015fanmad\u0131. \u0130ran&#8217;la diplomatik m\u00fczakerelerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi ve bar\u0131\u015fa bir \u015fans verilmesini s\u00f6yleyenlerle, \u0130ran&#8217;\u0131n n\u00fckleer silah elde etmeden asker\u00ee yollardan durdurulmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenler aras\u0131ndaki derin g\u00f6r\u00fc\u015f farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir kez daha su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130lgin\u00e7 olan ise, konferansa kat\u0131lanlar\u0131n yakla\u015f\u0131k %70&#8217;inin, \u0130ran&#8217;a uygulanmakta olan yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n hi\u00e7bir i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeleriydi.&nbsp;<strong>\u0130SRA\u0130L&#8217;\u0130N SINIRLARI&nbsp;<\/strong>Bu t\u00fcrden toplant\u0131lar\u0131n de\u011fi\u015fmez konusu Arap-\u0130srail anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 Halifax&#8217;ta da ele al\u0131nd\u0131. Filistinli ve \u0130srailli iki bakan aras\u0131ndaki, yasa d\u0131\u015f\u0131 Yahudi yerle\u015fimlerinin durumuyla ilgili -bir neticeye ula\u015f\u0131lamayan- tart\u0131\u015fma ilgi \u00e7ekiciydi. Bu panelde, \u0130srail devletinin bug\u00fcne kadar hi\u00e7bir resm\u00ee belgesinde kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ilan etmemi\u015f oldu\u011funu \u00f6\u011frendik. &#8220;Kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 bilmeyen devlet olur mu?&#8221; diye sormadan edemedik. H\u00e2lbuki bu umursamazl\u0131ktan ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir durum de\u011fil, bilin\u00e7li olarak tak\u0131n\u0131lan bir tav\u0131rd\u0131. \u0130\u015fgal alt\u0131nda tutulan Filistin topraklar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc tamamen \u0130srail&#8217;e ilhak etmek hedefiyle de \u00e7ok yak\u0131ndan ilgisi vard\u0131. Halifax Forumu&#8217;nda, T\u00fcrkiye&#8217;de \u00e7ok fazla ilgilenilmeyen baz\u0131 hususlar da, g\u00fcvenlik sorunu olarak masaya yat\u0131r\u0131ld\u0131. Bunlar aras\u0131nda, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin g\u00fcvenlikle ili\u015fkisi, m\u00fc\u015fterek bir de\u011ferler sisteminin m\u00fcmk\u00fcn olup olamayaca\u011f\u0131, Kuzey Kutbu&#8217;nda oynanan yeni &#8220;B\u00fcy\u00fck Oyun&#8221; gibi ba\u015fl\u0131klar\u0131 sayabiliriz. Kanada H\u00fck\u00fcmeti, forumu f\u0131rsat bilip, Kanada&#8217;n\u0131n k\u00fcresel g\u00fcvenlik i\u00e7in &#8220;ne kadar vazge\u00e7ilmez bir \u00fclke&#8221; oldu\u011funun tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 gayet ba\u015far\u0131l\u0131 bi\u00e7imde yapt\u0131. Bug\u00fcne kadar bir\u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 uluslararas\u0131 organizasyona imza atm\u0131\u015f T\u00fcrkiye&#8217;nin de benzer bir g\u00fcvenlik forumunu d\u00fczenlemesinin, son zamanlarda Bat\u0131 bas\u0131n\u0131nda y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7en d\u0131\u015f politikam\u0131za ili\u015fkin menfi yakla\u015f\u0131mlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilmesi i\u00e7in g\u00fczel bir f\u0131rsat oldu\u011funu unutmayal\u0131m.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>EV SAH\u0130PL\u0130\u011e\u0130N\u0130 PETER MACKAY YAPTI&nbsp; NATO ve ittifakla ili\u015fkisi olan \u00fclkelerden gelen 250 g\u00fcvenlik uzman\u0131n\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131da\u2008Uluslararas\u0131 Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Kurumu (USAK) Koordinat\u00f6r\u00fc yazar\u0131m\u0131z Prof. Dr. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan da haz\u0131r bulundu. Halifax Forumu&#8217;nun ev sahipli\u011fini ise Kanada Savunma Bakan\u0131 Peter MacKay yapt\u0131. Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta sonu NATO ve \u0130ttifak&#8217;la yak\u0131n ili\u015fkisi olan \u00fclkelerden gelen yakla\u015f\u0131k 250 g\u00fcvenlik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13838,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-940","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/940","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=940"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/940\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13838"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=940"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=940"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=940"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}