{"id":937,"date":"2009-11-17T10:46:26","date_gmt":"2009-11-17T08:46:26","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=937"},"modified":"2024-03-08T09:56:25","modified_gmt":"2024-03-08T06:56:25","slug":"turkiye-natodan-cikartilabilir-mi-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=937","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye NATO&#8217;dan \u00e7\u0131kart\u0131labilir mi? (17.11.2009) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 10pt;\">T\u00fcrkiye&#8217;nin, b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerle aras\u0131ndaki problemleri \u00e7\u00f6zerek, siyasi ve ticari ili\u015fkilerini art\u0131rmas\u0131 sebebiyle, baz\u0131 \u00e7evreler &#8220;T\u00fcrkiye Bat\u0131&#8217;dan uzakla\u015f\u0131yor&#8221; gibi sa\u00e7ma iddialar ortaya at\u0131yor. Ba\u015fbakan Erdo\u011fan&#8217;\u0131n Rusya Ba\u015fbakan\u0131 Putin ile zaman zaman bir araya gelmesi de benzer ele\u015ftirilere yol a\u00e7\u0131yor. Davos&#8217;taki Erdo\u011fan-Putin g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde Babacan da haz\u0131r bulunmu\u015ftu. Yaz aylar\u0131ndan itibaren h\u0131z kazanan T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131t\u0131 lobi yabanc\u0131 bas\u0131n organlar\u0131nda boy g\u00f6stermeye devam ediyor. T\u00fcrkiye&#8217;nin b\u00f6lgesinde izledi\u011fi diplomasiden rahats\u0131z olanlar\u0131n ele\u015ftirilerinin dozunun giderek artaca\u011f\u0131 de\u011ferlendirmesini daha \u00f6nce yapm\u0131\u015ft\u0131m. Ama ele\u015ftirilerin boyutlar\u0131n\u0131n &#8220;sa\u00e7mal\u0131k&#8221; mertebesine ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 do\u011frusu tahmin edememi\u015ftim. &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;yi, Bat\u0131&#8217;dan uzakla\u015f\u0131p, \u0130ran ve Suriye&#8217;ye yak\u0131nla\u015fmakla&#8221; itham edenler, &#8220;\u0130srail&#8217;e ili\u015fkilere mesafe konulmas\u0131n\u0131n Bat\u0131&#8217;n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu&#8221; s\u00f6yleyenler, &#8220;Rusya&#8217;yla bu kadar kapsaml\u0131 bir ekonomik i\u015f birli\u011fi yap\u0131lmas\u0131n\u0131n Washington taraf\u0131ndan endi\u015feyle izlendi\u011fini&#8221; s\u00f6yleyenler vard\u0131. Bu kez, &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;nin Bat\u0131&#8217;dan uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131, hatta Bat\u0131&#8217;n\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131yla beraber oldu\u011fu, b\u00f6yle bir \u00fclkenin NATO \u00fcyeli\u011finin sorgulanmaya a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi&#8221; \u015feklinde bir d\u00fc\u015f\u00fcnce yava\u015f yava\u015f olgunla\u015ft\u0131r\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.&nbsp;<strong>G\u00d6R\u00dc\u015e AYRILIKLARI&nbsp;<\/strong>Ku\u015fkusuz, &#8220;b\u00f6yle sa\u00e7mal\u0131k olur mu? T\u00fcrkiye 1952&#8217;den beri NATO&#8217;nun \u00fcyesi. \u0130ttifak&#8217;a, Kosova&#8217;dan Afganistan&#8217;a; Aden K\u00f6rfezi&#8217;nden Bosna&#8217;ya \u00e7ok b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar sa\u011fl\u0131yor. Kimsenin g\u00fcc\u00fc T\u00fcrkiye&#8217;yi NATO&#8217;dan \u00e7\u0131kartmaya yetmez&#8221; diyenleriniz \u00e7o\u011funluktad\u0131r. NATO&#8217;yu kuran Kuzey Atlantik Antla\u015fmas\u0131&#8217;nda \u00fcyelikten \u00e7\u0131karma ya da \u00fcyeli\u011fin ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131 gibi bir d\u00fczenleme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan, zaten teknik olarak da, T\u00fcrkiye&#8217;nin \u0130ttifak&#8217;\u0131n d\u0131\u015f\u0131na itilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. T\u00fcrkiye&#8217;nin NATO \u00fcyeli\u011fini sorgulamaya a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fanlar da bu durumu pek\u00e2l\u00e2 biliyorlar. Maksat, Ankara&#8217;y\u0131 NATO&#8217;dan \u00e7\u0131kartmak de\u011fil, &#8220;Bat\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 rahats\u0131z etti\u011fi&#8221; s\u00f6ylenen d\u0131\u015f politika a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131ndan vazge\u00e7mesini sa\u011flamak. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda da \u0130srail ve \u0130ran&#8217;la olan ili\u015fkiler geliyor. Nitekim &#8220;NATO&#8217;dan \u00e7\u0131kar\u0131lma&#8221; sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getiren David Schenker&#8217;in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kurum olan Washington Enstit\u00fcs\u00fc, ABD&#8217;deki \u0130srail lobisine ve sekiz y\u0131l boyunca d\u00fcnyan\u0131n ba\u015f\u0131na bela olan Yeni Muhafazak\u00e2r politikac\u0131lara ve b\u00fcrokratlara yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla biliniyor. Bu &#8220;think tank&#8221; b\u00fcnyesinde haz\u0131rlanan ve zaman zaman bas\u0131n\u0131m\u0131zda da yer alan T\u00fcrkiye ile ilgili rapor ve makaleleri dikkatli bir analize tabi tuttu\u011fumuzda, istisnas\u0131z t\u00fcm yay\u0131nlar\u0131n tutucu \u0130srail Sa\u011f&#8217;\u0131 ve Amerikan Yeni Muhafazak\u00e2rlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle bire bir \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rmek bizi \u015fa\u015f\u0131rtmad\u0131. \u00d6nceki y\u0131llarda T\u00fcrk siyaset\u00e7ilerinin ve devlet adamlar\u0131n\u0131n Washington&#8217;a yapt\u0131klar\u0131 ziyaretlerde bir konu\u015fma yapmak i\u00e7in mutlaka u\u011frad\u0131klar\u0131 yerler aras\u0131nda yer alan bu kurulu\u015fun art\u0131k bu t\u00fcrden \u00fcst d\u00fczey ziyaret\u00e7ilerinin olmamas\u0131, biraz da niteli\u011finin ve misyonunun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla ilgili. T\u00fcm NATO \u00fcyelerinin, d\u00fcnyadaki t\u00fcm geli\u015fmelerle ilgili olarak tek tip bir g\u00f6r\u00fc\u015fe sahip olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek imk\u00e2ns\u0131z. Kuruldu\u011fu g\u00fcnden bu yana \u0130ttifak&#8217;\u0131n \u00fcyeleri aras\u0131nda, zaman zaman \u00e7atlamalara yol a\u00e7an derin g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Fransa Devlet Ba\u015fkan\u0131 Charles de Gaulle, n\u00fckleer konularda ABD&#8217;nin g\u00fcd\u00fcm\u00fcne girmemek i\u00e7in \u00fclkesini 1966&#8217;da \u0130ttifak&#8217;\u0131n askeri kanad\u0131ndan \u00e7\u0131kartm\u0131\u015ft\u0131. 1999&#8217;da Kosova operasyonu s\u0131ras\u0131nda Yunanistan, kendi hava sahas\u0131n\u0131 Belgrad&#8217;\u0131 bombalayan NATO u\u00e7aklar\u0131na kulland\u0131rtmam\u0131\u015ft\u0131. 2003&#8217;teki Irak harek\u00e2t\u0131na Fransa ve Almanya destek vermezken, \u0130spanya, Polonya ve \u0130ngiltere ABD&#8217;yle birlikte &#8220;\u0130stekliler Koalisyonu&#8221;nun i\u00e7inde yer alm\u0131\u015flard\u0131. Jacques Chirac&#8217;la George W. Bush aras\u0131ndaki gerilim bir nevi restle\u015fmeye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ama kimse Fransa&#8217;y\u0131 NATO&#8217;dan \u00e7\u0131kartmay\u0131 \u00f6nermemi\u015fti.&nbsp;<strong>KIBRIS VE F\u00dcZELER&nbsp;<\/strong>T\u00fcrkiye de, t\u0131pk\u0131 bir\u00e7ok ba\u015fka \u00fclke gibi, \u0130ttifak&#8217;\u0131n politikalar\u0131na ili\u015fkin kendine \u00f6zg\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015flerini NATO platformlar\u0131nda dile getiriyor. Bazen kendi ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131 gerektirdi\u011fi i\u00e7in, di\u011fer t\u00fcm \u00fcyelerin g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi etti\u011fi konularda bile direnebiliyor. Mesela, AB \u00fcyesi NATO m\u00fcttefiklerinin y\u0131llard\u0131r s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc K\u0131br\u0131s Rum Kesimi&#8217;ni, NATO imk\u00e2n ve kabiliyetlerinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Avrupa G\u00fcvenlik ve Savunma Politikas\u0131 (AGSP) operasyonlar\u0131na d\u00e2hil etme y\u00f6n\u00fcndeki \u0131srarl\u0131 giri\u015fimlerine, Ankara da ayn\u0131 derecede \u0131srarl\u0131 bi\u00e7imde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. Ada&#8217;da iki taraf\u00e7a da onaylanan adil bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olmadan buna izin vermeyece\u011fini dile getiriyor. \u0130kinci bir g\u00f6r\u00fc\u015f farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131, Polonya ve \u00c7ek Cumhuriyeti&#8217;ne yerle\u015ftirilmekten vazge\u00e7ilen Amerikan f\u00fczelerinin, &#8220;NATO \u00fclkelerinin savunulmas\u0131&#8221; konsepti i\u00e7ine sokularak T\u00fcrkiye&#8217;ye yerle\u015ftirilmek istenmesi \u00fczerine ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. T\u00fcrkiye, kimi kimden koruyaca\u011f\u0131 pek belli olmayan ve Rusya&#8217;n\u0131n b\u00fcy\u00fck tepkisini \u00e7eken s\u00f6z konusu f\u00fczelerin kendi topraklar\u0131na yerle\u015ftirilmesine s\u0131cak bakm\u0131yor. T\u00fcrkiye&#8217;ye yerle\u015ftirilen J\u00fcpiter f\u00fczeleri dolay\u0131s\u0131yla \u00e7\u0131kan 1962&#8217;deki K\u00fcba Krizi s\u0131ras\u0131nda en yak\u0131n m\u00fcttefikinin kendisini nas\u0131l y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 h\u00e2l\u00e2 haf\u0131zalardayken, Ankara&#8217;n\u0131n meseleye bu kadar temkinli yakla\u015fmas\u0131n\u0131 da anlay\u0131\u015fla kar\u015f\u0131lamak gerekiyor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, \u0130srail&#8217;in, T\u00fcrkiye&#8217;nin iste\u011fiyle Akdeniz&#8217;deki bir NATO tatbikat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131lmas\u0131 da, NATO m\u00fcttefikleriyle ya\u015fanan bir ayr\u0131\u015fma olarak takdim ediliyor. T\u00fcrkiye ile \u0130srail aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde ya\u015fanan gerilimin bir par\u00e7as\u0131 olarak de\u011ferlendirilebilecek bu hususu, T\u00fcrkiye ile NATO aras\u0131nda derin bir \u00e7at\u0131\u015fma unsuruymu\u015f gibi alg\u0131lamak yanl\u0131\u015f. T\u00fcrkiye&#8217;yi bundan dolay\u0131 su\u00e7layanlar, ge\u00e7en hafta ABD&#8217;yi ziyaret eden \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 Binyamin Netanyahu ile -bug\u00fcne kadarki t\u00fcm gelenekleri alt\u00fcst edip- bas\u0131n \u00f6n\u00fcnde ikili bir foto\u011fraf bile \u00e7ektirmeyen ABD Ba\u015fkan\u0131 Barack Obama&#8217;n\u0131n tutumunu acaba neden ele\u015ftiremiyorlar?&nbsp;<strong>AFGAN\u0130STAN KONUSU&nbsp;<\/strong>Afganistan&#8217;da devam etmekte olan NATO operasyonuyla ilgili olarak da T\u00fcrkiye ABD, \u0130ngiltere, Fransa ve Almanya gibi m\u00fcttefiklerinden ayr\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunuyor. Afganistan&#8217;daki asker say\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131yla bu \u00fclkede huzur ve istikrar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 aras\u0131nda do\u011frusal bir ili\u015fki kurulamayaca\u011f\u0131n\u0131 her zaman vurgulayan T\u00fcrkiye&#8217;nin g\u00f6r\u00fc\u015flerine dolayl\u0131 yoldan bir destek ge\u00e7en hafta i\u00e7inde ABD&#8217;nin Kabil&#8217;deki b\u00fcy\u00fckel\u00e7isinden geldi. Afgan halk\u0131n\u0131n deste\u011fini kazanman\u0131n yolu bu \u00fclkeye daha fazla asker sevk etmekten ge\u00e7miyor. Yukar\u0131dakilere benzer g\u00f6r\u00fc\u015f farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn. NATO konular\u0131ndan az \u00e7ok anlayan hi\u00e7bir ciddi akademisyen veya d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu uzman\u0131 bu g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 abart\u0131p, konuyu &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;nin NATO&#8217;dan \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131&#8221; mertebesine ta\u015f\u0131mazken, lobilerin g\u00fcd\u00fcm\u00fcndeki ve mali yap\u0131lar\u0131 itibariyle nereye ba\u011f\u0131ml\u0131 olduklar\u0131 apa\u00e7\u0131k ortada olan birtak\u0131m kurulu\u015flar\u0131n\u0131n, s\u0131\u011f de\u011ferlendirmeler yaparak T\u00fcrkiye&#8217;yi k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, &#8220;\u00fcz\u00fcm yemek de\u011fil, ba\u011fc\u0131y\u0131 d\u00f6vmek&#8221; \u00e7abas\u0131 olarak nitelendirilebilir.<strong>BATI&#8217;DAN UZAKLA\u015eMA \u0130DD\u0130ALARI&nbsp;<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin, b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerle aras\u0131ndaki problemleri \u00e7\u00f6zerek, siyasi ve ticari ili\u015fkilerini art\u0131rmas\u0131 sebebiyle, baz\u0131 \u00e7evreler &#8220;T\u00fcrkiye Bat\u0131&#8217;dan uzakla\u015f\u0131yor&#8221; gibi sa\u00e7ma iddialar ortaya at\u0131yor. Ba\u015fbakan Erdo\u011fan&#8217;\u0131n Rusya Ba\u015fbakan\u0131 Putin ile zaman zaman bir araya gelmesi de benzer ele\u015ftirilere yol a\u00e7\u0131yor. Davos&#8217;taki Erdo\u011fan-Putin g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde Babacan da haz\u0131r bulunmu\u015ftu. Yaz aylar\u0131ndan itibaren h\u0131z kazanan T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131t\u0131 lobi yabanc\u0131 bas\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13840,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-937","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/937","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=937"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/937\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13840"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}