{"id":849,"date":"2009-04-28T09:54:56","date_gmt":"2009-04-28T06:54:56","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=849"},"modified":"2024-03-08T10:33:56","modified_gmt":"2024-03-08T07:33:56","slug":"kktc-secimlerinin-kibrista-cozume-muhtemel-etkileri-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=849","title":{"rendered":"KKTC se\u00e7imlerinin K\u0131br\u0131s&#8217;ta \u00e7\u00f6z\u00fcme muhtemel etkileri (28.04.2009) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Helvetica; font-size: 10pt;\">Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti&#8217;nde 19 Nisan Pazar g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan ve eski ba\u015fbakanlardan Dervi\u015f Ero\u011flu liderli\u011findeki Ulusal Birlik Partisi&#8217;nin (UBP) tart\u0131\u015fmas\u0131z zaferiyle sonu\u00e7lanan genel se\u00e7imin, T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddiyetle mercek alt\u0131na yat\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Her \u015feyden evvel, T\u00fcrkiye-Avrupa Birli\u011fi (AB) ili\u015fkilerinde i\u015flerin yolunda gitti\u011fi ve T\u00fcrkiye&#8217;nin m\u00fczakerelere ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 2005 y\u0131l\u0131yla bug\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Ada&#8217;daki se\u00e7menin AB&#8217;ye olan inanc\u0131nda derin bir sars\u0131nt\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. UBP, KKTC Cumhurba\u015fkan\u0131 Mehmet Ali Talat&#8217;\u0131n \u00f6nceki d\u00f6nemlerde liderli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 Cumhuriyet\u00e7i T\u00fcrk Partisi&#8217;nin (CTP) benimsemi\u015f oldu\u011fu Rumlarla g\u00f6r\u00fc\u015fmek suretiyle iki kesimli bir birle\u015fik K\u0131br\u0131s form\u00fcl\u00fcnden son derece farkl\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc dile getirerek %44.04 oy ald\u0131. UBP, KKTC&#8217;nin 1983&#8217;te kurulmu\u015f ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet oldu\u011funu, K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar ve AB kabul etmese de, bu ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyor. UBP&#8217;ye g\u00f6re, &#8220;Ada&#8217;da yan yana ba\u011f\u0131ms\u0131z iki devlet var ve bu iki devlet de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 korumal\u0131.&#8221;&nbsp;<strong>ZAFER\u0130 GET\u0130REN \u0130K\u0130 \u00d6NEML\u0130 FAKT\u00d6R<\/strong>&nbsp;UBP&#8217;nin dile getirdi\u011fi bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn KKTC se\u00e7meninin neredeyse yar\u0131s\u0131n\u0131n deste\u011fini almas\u0131n\u0131n arkas\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli iki sebep yat\u0131yor: Birincisi, d\u00f6nemin Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan&#8217;\u0131n ortaya att\u0131\u011f\u0131 ve KKTC halk\u0131n\u0131n, teredd\u00fctlerle de olsa destekledi\u011fi, \u00e7\u00f6z\u00fcm plan\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlukla reddeden K\u0131br\u0131s Rum Kesimi&#8217;nin, 1 May\u0131s 2004&#8217;te AB&#8217;ye tam \u00fcye olarak al\u0131nmas\u0131. \u00c7\u00f6z\u00fcme &#8220;hay\u0131r&#8221; diyen Rumlar\u0131n AB taraf\u0131ndan taltif edilmesinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 bir yana, Rum Kesiminin AB&#8217;ye \u00fcye olmas\u0131yla birlikte, T\u00fcrklere verilen &#8220;izolasyonlar\u0131n kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131&#8221; s\u00f6z\u00fcn\u00fcn unutulmas\u0131 da, Ada&#8217;da AB&#8217;ye olan tepkinin artmas\u0131na sebep oluyordu. \u0130\u015fte bu k\u0131zg\u0131nl\u0131k ve tepki, AB&#8217;ye h\u00e2l\u00e2 sempatiyle bakan ve Cumhurba\u015fkan\u0131 Talat&#8217;\u0131n Rumlarla y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc do\u011frudan g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri \u00f6n \u015farts\u0131z destekleyen CTP&#8217;nin erimesine, ba\u015ftan beri Annan Plan\u0131&#8217;na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan ve AB&#8217;yi &#8220;\u00e7ifte standart&#8221; uygulamakla itham eden UBP&#8217;nin de g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. \u0130kincisi, Kosova&#8217;n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Eski Yugoslavya&#8217;n\u0131n bir par\u00e7as\u0131yken, Milosevi\u00e7&#8217;in etnik temizlik kampanyas\u0131na kar\u015f\u0131 NATO&#8217;nun 1999&#8217;da y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc harek\u00e2t\u0131n ard\u0131ndan, \u00f6nce \u00f6zel bir stat\u00fc alt\u0131na sokulan ve Mart 2008&#8217;de de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eden Kosova&#8217;ya ili\u015fkin olarak ger\u00e7ekle\u015fen s\u00fcre\u00e7 K\u0131br\u0131s T\u00fcrk se\u00e7meninin g\u00f6z\u00fcnden ka\u00e7mam\u0131\u015f gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Zira KKTC, tam da Kosova&#8217;dakine benzer bir geli\u015fmeler dizisi neticesinde ba\u011f\u0131ms\u0131z olmam\u0131\u015f m\u0131yd\u0131? EOKA&#8217;c\u0131 Rumlar\u0131n etnik temizlik ve sistematik bask\u0131 politikalar\u0131na kar\u015f\u0131, T\u00fcrkiye 1974&#8217;te Bar\u0131\u015f Harek\u00e2t\u0131&#8217;n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f, bundan sonra Rumlarla bir arada ya\u015famalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan K\u0131br\u0131s T\u00fcrk halk\u0131 da kendi h\u00fcr iradeleriyle 1983&#8217;te ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan etmi\u015fti. Bu ne yaman bir \u00e7eli\u015fkidir ki, birbiriyle tamamen \u00f6rt\u00fc\u015fen bu iki olaydan Kosova&#8217;yla ilgili olarak, bu yeni \u00fclkenin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131ma ve destekleme politikas\u0131 izleyen ABD ve \u00e7ok say\u0131da AB \u00fclkesi, 25 seneden fazlad\u0131r ba\u011f\u0131ms\u0131z olan KKTC&#8217;nin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131m\u0131yor ve bu \u00fclkenin g\u00fc\u00e7s\u00fcz kalmas\u0131na yol a\u00e7an her t\u00fcrl\u00fc engeli diri tutuyor. AB&#8217;nin Kosova politikas\u0131 da, K\u0131br\u0131s T\u00fcrk\u00fcnde b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcven bunal\u0131m\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Ku\u015fkusuz se\u00e7imin, iktidar\u0131n hezimetiyle sonu\u00e7lanmas\u0131na sebep olan ba\u015fka unsurlar da var. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda, CTP&#8217;nin iktidara gelirken UBP&#8217;ye kar\u015f\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131, &#8220;yolsuzluk, kay\u0131rmac\u0131l\u0131k ve partizanl\u0131k&#8221; gibi iddialar\u0131n bu kez CTP&#8217;ye kar\u015f\u0131 kullan\u0131lmas\u0131 geliyor. Di\u011fer yandan, Ekim 2008&#8217;den beri ya\u015fanmakta olan k\u00fcresel ekonomik kriz, zaten zor durumda ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde T\u00fcrk ekonomisine ba\u011f\u0131ml\u0131 olan KKTC ekonomisini sarsm\u0131\u015f durumda. 2002-2005 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda K\u0131br\u0131s sorununun \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fine ili\u015fkin beklentinin y\u00fcksek oldu\u011fu d\u00f6nemde %12-14 aral\u0131\u011f\u0131nda b\u00fcy\u00fcyen KKTC ekonomisi, s\u00f6z konusu beklentinin azalmas\u0131yla birlikte dinamizmini yitirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. K\u00fcresel krizle birlikte, piyasada ba\u015f g\u00f6steren nakit s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131, Ada ekonomisinin kronik s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131ndan olan mali disiplinden mahrum b\u00fct\u00e7e yap\u0131s\u0131, sosyal g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck kapasite kullan\u0131m\u0131, s\u00fcbvansiyona dayal\u0131 verimsiz tar\u0131m \u00fcretimi ile bir araya geldi\u011finde, ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131 sokakta hissedilir d\u00fczeylere ula\u015ft\u0131. Bu da se\u00e7menin iktidara olan deste\u011finin azalmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Her ne kadar K\u0131br\u0131s sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcyle ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri y\u00fcr\u00fctme yetkisi m\u00fcnhas\u0131ran Cumhurba\u015fkan\u0131 Talat&#8217;ta ise de, Meclis&#8217;te kendisini destekleyecek bir siyasi g\u00fcce sahip olmayan Talat&#8217;\u0131n, bu se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131ndan sonra daha temkinli ad\u0131mlar atmaya y\u00f6nelece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Hele Meclis&#8217;te \u00e7o\u011funlu\u011fa sahip UBP, &#8220;birle\u015fik K\u0131br\u0131s&#8221; yakla\u015f\u0131m\u0131na tamamen kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorken, Talat&#8217;\u0131n bu hedefe y\u00f6nelmi\u015f a\u00e7\u0131l\u0131mlar yapmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131 ortadad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, UBP&#8217;nin iktidara geli\u015fi, K\u0131br\u0131s&#8217;ta s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen toplumlararas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin seyrini do\u011frudan etkileyecektir.<strong>RUM TARAFINDA SON DURUM&nbsp;<\/strong>Unutmamam\u0131z gereken bir husus, asl\u0131nda K\u0131br\u0131s Rum Kesimi lideri Hristofyas&#8217;\u0131n da zaten g\u00fc\u00e7l\u00fc bir halk deste\u011finden mahrum olarak bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ger\u00e7e\u011fidir. Nitekim, Annan Plan\u0131&#8217;n\u0131n Rumlar taraf\u0131ndan reddedildi\u011fi 2003 y\u0131l\u0131ndan bug\u00fcne gerek BM, gerek AB merkezli ara\u015ft\u0131rma kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lan anketlerin tamam\u0131nda, Rumlar\u0131n &#8220;iki kesimli devlet&#8221; modeline en az %65 oran\u0131nda kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu anketlere g\u00f6re Rumlar, T\u00fcrklerin az\u0131nl\u0131k haklar\u0131na sahip olabilecekleri yani Rumlarla e\u015fit olmayacaklar\u0131, &#8220;\u00fcniter devleti&#8221; birinci tercihleri olarak \u00f6ne \u00e7\u0131karmakta, konfederasyona so\u011fuk yakla\u015fmaktad\u0131rlar. Rumlar\u0131n %63&#8217;\u00fc Talat-Hristofyas g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinden bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131na inanmaktad\u0131rlar. B\u00f6yle bir ortamda, mevcut g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin T\u00fcrk ve Rum halklar\u0131n\u0131 tatmin edebilecek bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131 yak\u0131n bir ihtimal de\u011fildir. T\u00fcrkiye&#8217;nin, UBP&#8217;nin iktidara geldi\u011fi yeni d\u00f6nemde \u00e7\u00f6z\u00fcm g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine dair herhangi bir tutum de\u011fi\u015fikli\u011fine gidip gitmeyece\u011fini yak\u0131nda g\u00f6rece\u011fiz. Ama ne K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler, ne de K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar birle\u015fmek isterlerken, Ankara&#8217;n\u0131n mevcut, birle\u015fme yanl\u0131s\u0131 iyimser yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n k\u0131sa vadede bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc kolayla\u015ft\u0131racak kadar etkili olamayaca\u011f\u0131 da ortadad\u0131r.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti&#8217;nde 19 Nisan Pazar g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan ve eski ba\u015fbakanlardan Dervi\u015f Ero\u011flu liderli\u011findeki Ulusal Birlik Partisi&#8217;nin (UBP) tart\u0131\u015fmas\u0131z zaferiyle sonu\u00e7lanan genel se\u00e7imin, T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddiyetle mercek alt\u0131na yat\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Her \u015feyden evvel, T\u00fcrkiye-Avrupa Birli\u011fi (AB) ili\u015fkilerinde i\u015flerin yolunda gitti\u011fi ve T\u00fcrkiye&#8217;nin m\u00fczakerelere ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 2005 y\u0131l\u0131yla bug\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Ada&#8217;daki se\u00e7menin AB&#8217;ye olan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13908,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-849","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/849","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=849"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/849\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13908"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=849"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=849"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=849"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}