{"id":843,"date":"2009-04-14T09:52:27","date_gmt":"2009-04-14T06:52:27","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=843"},"modified":"2024-03-08T10:36:41","modified_gmt":"2024-03-08T07:36:41","slug":"obamanin-mesajlarinin-sifreleri-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=843","title":{"rendered":"OBAMA’NIN MESAJLARININ \u015e\u0130FRELER\u0130 (14.04.2009) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"

 Siyasi olaylar hakk\u0131nda s\u0131ca\u011f\u0131 s\u0131ca\u011f\u0131na yorum yapmak son derece zordur. Zira s\u00fcre\u00e7 halen devam etmektedir. Mevcut geli\u015fmenin, hen\u00fcz i\u00e7eri\u011fi bilinmeyen bir sonraki ad\u0131mla ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kurmak neredeyse imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. ABD Ba\u015fkan\u0131 Obama’n\u0131n T\u00fcrkiye ziyaretinin her a\u015famas\u0131nda, benim de aralar\u0131nda bulundu\u011fum \u00e7e\u015fitli uzmanlarca dile getirilen g\u00f6r\u00fc\u015fler de bu \u00e7er\u00e7evede yorumlanmal\u0131d\u0131r. \u015eimdi ziyaretin tamamlanmas\u0131ndan bir hafta ge\u00e7tikten sonra, 5 Nisan Pazar ak\u015fam\u0131ndan 7 Nisan Sal\u0131 ak\u015fam\u0131na kadar Obama’n\u0131n ziyareti ekseninde ya\u015fananlar\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6r\u00fcp, de\u011ferlendirmek daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olacakt\u0131r. Ku\u015fkusuz, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda, bu ziyaretin bug\u00fcnden tahmin edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan birtak\u0131m yans\u0131malar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi ihtimalini sakl\u0131 tutarak yaz\u0131yorum bunlar\u0131. ASIL MUHATAP K\u0130MD\u0130? <\/strong>Ziyaret boyunca yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalarda, bas\u0131n toplant\u0131lar\u0131nda ve \u00f6\u011frencilerle sohbetinde Obama’n\u0131n sadece T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetini muhatap ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve T\u00fcrk kamuoyuna mesajlar g\u00f6nderdi\u011fini s\u00f6ylemek zordur. Elbette T\u00fcrkiye’de bulunuldu\u011fu i\u00e7in birincil muhatap biziz. Ama iki di\u011fer unsur daha var Obama’n\u0131n seslendi\u011fi. Birincisi, Amerikan kamuoyu. Ya da daha politize bir ifadeyle Amerikan se\u00e7meni. Hi\u00e7bir ABD ba\u015fkan\u0131 tek d\u00f6nem g\u00f6rev yapmak i\u00e7in kampanya y\u00fcr\u00fctmez. Obama da, d\u00f6rt y\u0131l\u0131n\u0131 bitirdikten sonra, Anayasa’n\u0131n m\u00fcsaade etti\u011fi \u015fekilde bir d\u00f6nem daha se\u00e7ilmeye \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Hatt\u0131zat\u0131nda, gerek yurti\u00e7inde, gerek yurtd\u0131\u015f\u0131nda verdi\u011fi mesajlarda mutlaka kendi se\u00e7men kitlesinin g\u00f6nl\u00fcn\u00fc ho\u015f tutmaya da \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Obama, T\u00fcrkiye’de de bunu yapt\u0131. Ermeni ve Rum lobilerine mesajlar g\u00f6nderdi. Her ne kadar “soyk\u0131r\u0131m” ifadesini kullanmasa da, \u00fcst\u00fc kapal\u0131 bir \u015fekilde bunu ima etti. Nas\u0131l m\u0131? Hadi hep beraber hat\u0131rlayal\u0131m: \u00c7ankaya K\u00f6\u015fk\u00fc’nde Cumhurba\u015fkan\u0131 G\u00fcl ile Obama’n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fmesinin ard\u0131ndan yap\u0131lan ortak bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda Obama ilk s\u00f6z\u00fc -bir mizansen oldu\u011fu \u00e7ok a\u015fik\u00e2r bir \u015fekilde-kendi se\u00e7im b\u00f6lgesi Chicago’dan bir Amerikal\u0131 gazeteciye verdi. O da “soyk\u0131r\u0131m” ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerini sordu. Obama’n\u0131n cevab\u0131, “Benim daha \u00f6nce dile getirdi\u011fim kanaatim de\u011fi\u015fmedi” \u015feklindeydi. Bu \u00fcst\u00fc kapal\u0131 “soyk\u0131r\u0131m” g\u00f6ndermesiyle Ba\u015fkan kendi Ermeni se\u00e7menlerine g\u00fcl yollam\u0131\u015f oldu. Obama’n\u0131n mesajlar\u0131n\u0131n ikinci muhatab\u0131 ise t\u00fcm d\u00fcnyada Bush d\u00f6neminde ABD politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 so\u011fuk bir tutum tak\u0131nan kitlelerdi. T\u00fcrkiye, milyarlarca insana “Bush d\u00f6nemi art\u0131k sona erdi” mesaj\u0131n\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi mek\u00e2n oldu. Obama’n\u0131n, “ABD \u0130slam’la sava\u015f halinde de\u011fildir” ya da “ben de ailesinde M\u00fcsl\u00fcmanlar bulunan Amerikal\u0131lardan biriyim” s\u00f6zleriyle sadece \u0130slam \u00e2lemine s\u0131cak bir mesaj g\u00f6ndermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek aldat\u0131c\u0131 olabilir. Obama, \u0130slam \u00e2lemini de kapsayan \u00e7ok daha geni\u015f bir kitleye seslendi. Bundan sonraki ziyaretlerinde de ayn\u0131 \u00e7izgiyi devam ettirmesi ve 8 y\u0131l boyunca gerileyen Amerika’ya g\u00fcveni y\u00fckseltmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 beklenebilir. Tabiat\u0131yla bizi \u00f6ncelikle Obama’n\u0131n T\u00fcrkiye’ye verdi\u011fi mesaj ilgilendiriyor. Asl\u0131nda t\u00fcm s\u00f6ylediklerini \u00fc\u00e7 ana ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: Birincisi, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmayan bir \u015fekilde ve kendinden \u00f6nceki ba\u015fkanlar\u0131n da yapt\u0131\u011f\u0131 gibi “g\u00f6n\u00fcl ok\u015fayan na\u011fmeler” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Obama da bizim g\u00f6nl\u00fcm\u00fcz\u00fc ok\u015fad\u0131, duymak istediklerimizi s\u00f6yledi. Ama kendisinden \u00f6ncekilerden \u00f6nemli bir farkla. Obama, hi\u00e7 kimseyi atlamadan T\u00fcrkiye’deki her kesimi memnun edecek s\u00f6zler dile getirdi: Laik demokrasiden de bahsetti, Osmanl\u0131’dan da, Atat\u00fcrk’ten de, Abd\u00fclmecit’ten de, T\u00fcrkiye’nin yerinin Avrupa Birli\u011fi oldu\u011fundan da dem vurdu, Hidayet T\u00fcrko\u011flu ve Mehmet Okur’u da zikretti. Mecliste grubu bulunan t\u00fcm partilerin liderlerini ziyaret etti. K\u0131sa s\u00fcreli de olsa, onlar\u0131 dinledi. Bunun T\u00fcrk kamuoyunda nas\u0131l bir yans\u0131ma buldu\u011funu g\u00f6rmek i\u00e7in 7 Nisan tarihli gazete man\u015fetlerine bakmak yeterlidir. Herkes kendine g\u00f6re g\u00fczel bir y\u00f6n \u00e7\u0131karm\u0131\u015f Obama’n\u0131n “g\u00f6n\u00fcl ok\u015fama” seans\u0131ndan. YEN\u0130 TER\u0130M: MODEL ORTAKLIK<\/strong>Obama’n\u0131n mesajlar\u0131n\u0131n ikinci ana ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 k\u0131saca “ev \u00f6devleri” olarak nitelendirilebilir. Bu y\u00f6n\u00fcyle Ba\u015fkan’\u0131n T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetine iletti\u011fi “Ermenistan’la ili\u015fkilerin normalle\u015ftirilmesinden”, “Heybeliada ruhban okulunun a\u00e7\u0131lmas\u0131na” ve “dini h\u00fcrriyetlere” kadar pek \u00e7ok husus, Avrupa Birli\u011fi’nin her sonbahar T\u00fcrkiye i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u0130lerleme Raporlar\u0131nda yer alan konu ba\u015fl\u0131klar\u0131yla neredeyse birebir \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir. Obama AB’den bir ad\u0131m daha ileri gitmi\u015f, T\u00fcrkiye’de tahamm\u00fclleri zorlama pahas\u0131na, AB raporlar\u0131nda bile kullan\u0131lmayan “K\u00fcrt az\u0131nl\u0131k” ifadesini a\u011fz\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131vermi\u015ftir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ana ba\u015fl\u0131k ise, ili\u015fkilerin yeni yap\u0131s\u0131na ili\u015fkindir. So\u011fuk Sava\u015f’\u0131n sona ermesinden bu yana \u00f6nce “Stratejik \u0130ttifak”, sonra “Stratejik Ortakl\u0131k”, daha sonra “Stratejik Konularda \u0130\u015fbirli\u011fi” olarak adland\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan ama bir t\u00fcrl\u00fc i\u00e7i iki taraf\u0131 da tatmin eder \u015fekilde doldurulamayan T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerine Ba\u015fkan Obama yeni bir terim kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r: “Model Ortakl\u0131k”. Obama’n\u0131n bu tabirle neyi kastetti\u011fini ancak \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda ikili ili\u015fkilerde ya\u015fanacak geli\u015fmeler muvacehesinde anlayabilece\u011fiz. Fakat ilk bak\u0131\u015fta akla gelen, Obama’n\u0131n T\u00fcrkiye’den Balkanlar’dan Orta Do\u011fu ve Orta Asya’ya kadar uzanan geni\u015f bir co\u011frafyada kendisinin “vekili” gibi hareket etmesini istedi\u011fidir. T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkileri bu ziyaretten sonra belki de “kefalet-vekalet” ili\u015fkisi olarak an\u0131lacakt\u0131r. Yani, ABD Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda, \u00f6zellikle AB’de, T\u00fcrkiye’nin “kefili”, T\u00fcrkiye ise b\u00f6lgesinde ABD’nin “vekili” mi olacakt\u0131r? Daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 yorumlayabilmek i\u00e7in beklemeliyiz. G\u00dcL DE KONGRE’DE KONU\u015eMALI <\/strong>Bu ziyaretten sonra T\u00fcrkiye’nin milli menfaatlerine uygun olarak T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerini daha da ileri g\u00f6t\u00fcrmek i\u00e7in iki ad\u0131m at\u0131lmas\u0131 gerekir. Birincisi, aray\u0131 fazla uzatmadan, mesela bu y\u0131l\u0131n sonuna kadar Cumhurba\u015fkan\u0131 d\u00fczeyinde ABD’ye bir resm\u00ee ziyaret yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu ziyaret esnas\u0131nda Cumhurba\u015fkan\u0131 G\u00fcl’\u00fcn ABD Kongresi’nde konu\u015fmas\u0131 mutlaka programa d\u00e2hil edilmelidir. Merhum Celal Bayar’dan bu yana hi\u00e7bir cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Kongre’de konu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Cumhurba\u015fkan\u0131 G\u00fcl, bilhassa Ermeni meselesiyle ilgili ger\u00e7ekleri ABD Kongre \u00fcyelerinin g\u00f6zlerinin i\u00e7ine baka baka s\u00f6yleyebilmelidir. \u0130kincisi, 1980 tarihli Savunma ve Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi Anla\u015fmas\u0131 (SE\u0130A) bug\u00fcn\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaktan uzak ve demodedir. Her iki taraf\u0131n da beklenti ve ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda haz\u0131rlanacak yeni bir temel anla\u015fma, mesela Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n yapaca\u011f\u0131 ziyaret esnas\u0131nda, imzalanmal\u0131d\u0131r. SE\u0130A’n\u0131n TBMM’den ge\u00e7irilmemi\u015f (darbe sonras\u0131 Meclis da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fundan) bir anla\u015fma oldu\u011fu hususu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulursa, s\u0131rf bu sebeple bile yeni bir anla\u015fma yap\u0131lmas\u0131 zaruridir. Son olarak, Obama’n\u0131n ziyaretinin teknik boyutlar\u0131, protokolle u\u011fra\u015fan ki\u015filer a\u00e7\u0131s\u0131ndan ola\u011fan\u00fcst\u00fc dersler i\u00e7ermektedir. Bir cumhurba\u015fkan\u0131 ziyaretinden \u00f6nce gidilecek \u00fclkenin kamuoyunun nas\u0131l olumlu y\u00f6nde \u015fartland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131, liderin yapaca\u011f\u0131 konu\u015fmalarda neleri, nas\u0131l s\u00f6yleyece\u011fi, hangi programlara kat\u0131laca\u011f\u0131 gibi konularda Obama’n\u0131n ziyaret program\u0131ndan \u00f6\u011frenilecek \u00e7ok \u015fey vard\u0131r. E\u011fer cumhurba\u015fkan\u0131 d\u00fczeyinde ABD’ye gidilecekse, ziyaret program\u0131n\u0131n, “T\u00fcrk toplumunun temsilcileriyle g\u00f6r\u00fc\u015fme”, “resm\u00ee temaslar”, “i\u015f ve finans \u00e7evreleri”, “Musevi kurulu\u015flar\u0131na ziyaret” d\u00f6rtgeninin \u00f6tesine ge\u00e7mesi zaman\u0131 gelmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

 Siyasi olaylar hakk\u0131nda s\u0131ca\u011f\u0131 s\u0131ca\u011f\u0131na yorum yapmak son derece zordur. Zira s\u00fcre\u00e7 halen devam etmektedir. Mevcut geli\u015fmenin, hen\u00fcz i\u00e7eri\u011fi bilinmeyen bir sonraki ad\u0131mla ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kurmak neredeyse imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. ABD Ba\u015fkan\u0131 Obama’n\u0131n T\u00fcrkiye ziyaretinin her a\u015famas\u0131nda, benim de aralar\u0131nda bulundu\u011fum \u00e7e\u015fitli uzmanlarca dile getirilen g\u00f6r\u00fc\u015fler de bu \u00e7er\u00e7evede yorumlanmal\u0131d\u0131r. \u015eimdi ziyaretin tamamlanmas\u0131ndan bir hafta ge\u00e7tikten sonra, 5 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13912,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-843","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/843","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=843"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/843\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=843"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=843"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=843"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}