{"id":7731,"date":"2023-12-10T10:59:49","date_gmt":"2023-12-10T07:59:49","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=7731"},"modified":"2024-03-06T13:25:23","modified_gmt":"2024-03-06T10:25:23","slug":"abd-ve-zengezur-koridoru-turkiye-gazetesi-10-12-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=7731","title":{"rendered":"ABD ve Zengezur Koridoru \u2013 T\u00fcrkiye Gazetesi (10.12.2023)"},"content":{"rendered":"<p>Ge\u00e7en per\u015fembe g\u00fcn\u00fc Azerbaycan ile Ermenistan, iki \u00fclkenin &#8220;birbirlerinin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ve egemenliklerine sayg\u0131 g\u00f6sterme temelinde bir bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in ili\u015fkilerini normalle\u015ftirme niyetinde olduklar\u0131n\u0131&#8221; ve &#8220;b\u00f6lgede uzun zamand\u0131r beklenen bar\u0131\u015f\u0131n temini i\u00e7in tarih\u00ee bir f\u0131rsat bulundu\u011funu&#8221; a\u00e7\u0131klad\u0131lar. Ayn\u0131 a\u00e7\u0131klamada iyi niyet g\u00f6stergesi olarak iki \u00fclkenin ellerindeki sava\u015f esirlerinden bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131 tarafa iade edecekleri ve Ermenistan&#8217;\u0131n 2029 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Zirvesi&#8217;nin ev sahipli\u011fine talip olan Azerbaycan&#8217;\u0131n adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 destekleyece\u011fi de ifade edildi.<\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn Avrupa ve Avrasya \u0130\u015flerinden Sorumlu ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 James O&#8217;Brien Bak\u00fc&#8217;de Azerbaycan Cumhurba\u015fkan\u0131 ilham Aliyev&#8217;i ziyaret ediyordu. O&#8217;Brien iki hafta \u00f6nce, Azerbaycan ile Ermenistan aras\u0131nda bir bar\u0131\u015f i\u00e7in f\u0131rsat g\u00f6rd\u00fcklerini ve taraflar\u0131n do\u011frudan veya ara bulucular yoluyla birbirleriyle g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini te\u015fvik ettiklerini s\u00f6ylemi\u015fti. O&#8217;Brien ayr\u0131ca Orta Asya ile T\u00fcrkiye&#8217;yi birbirine ba\u011flayacak Zengezur Koridoru konusuna da de\u011finmi\u015f ve kamuoyunda farkl\u0131 yorumlara yol a\u00e7an \u015fu s\u00f6zleri sarf etmi\u015fti:<\/p>\n<p>&#8220;Bu ticaret yolunun bir par\u00e7as\u0131 olma f\u0131rsat\u0131n\u0131 memnuniyetle kar\u015f\u0131lar\u0131z. E\u011fer bunu bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yollarla takip etmeme karar\u0131 al\u0131n\u0131rsa, o zaman bu t\u00fcr bir ticaret yolunun olu\u015fmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in elimizden gelen her t\u00fcrl\u00fc arac\u0131 kullanmak zorunda kalaca\u011f\u0131z. &#8221; O&#8217;Brien&#8217;\u0131n Zengezur Koridoru&#8217;yla ilgili s\u00f6zlerinden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla, ABD s\u00f6z konusu yolun Ermenistan \u00fczerinden ge\u00e7mesini istiyor. \u0130ran \u00fczerinden ge\u00e7ecek bir g\u00fczerg\u00e2ha ise sonuna kadar kar\u015f\u0131. Bu arada, iki \u00fclke aras\u0131nda bar\u0131\u015ftan s\u00f6z eden ABD&#8217;nin, Karaba\u011f&#8217;daki anti-ter\u00f6r operasyonundan sonra &#8220;Azerbaycan&#8217;la ili\u015fkiler eskisi gibi olmayacak&#8221; s\u00f6ylemiyle \u00fcst d\u00fczey Azerbaycanl\u0131 devlet g\u00f6revlilerinin ABD&#8217;ye giri\u015fine yasak koydu\u011funu ama Azerbaycan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131n\u0131 da Karaba\u011f konusunda g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapmak \u00fczere ABD&#8217;ye davet etti\u011fini bir tutars\u0131zl\u0131k \u00f6rne\u011fi olarak zikretmekte fayda var. Ba\u015fta baz\u0131 Kongre \u00fcyeleri olmak \u00fczere ABD&#8217;li yetkililerin s\u0131k s\u0131k Azerbaycan&#8217;\u0131 hedef alan a\u00e7\u0131klamalar yapmalar\u0131 ve Ermenistan&#8217;\u0131n bile &#8220;\u015fa\u015f\u0131rd\u0131\u011f\u0131&#8221; \u015fekilde Erivan&#8217;a \u015farts\u0131z destek vermeleri Bak\u00fc&#8217;de ABD&#8217;ye olan g\u00fcveni s\u0131f\u0131rlam\u0131\u015f durumda.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 Bak\u00fc i\u00e7in, Azerbaycan topra\u011f\u0131 olan Nah\u00e7ivan ile Azerbaycan&#8217;\u0131n geri kalan\u0131n\u0131 birbirine ba\u011flayan kara ve demir yollar\u0131n\u0131n hangi \u00fclke \u00fczerinden ge\u00e7ece\u011finin \u00e7ok \u00f6nemi yok. \u015eayet Ermenistan Azerbaycan&#8217;\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve Karaba\u011f \u00fczerinde do\u011frudan ya da dolayl\u0131 hak iddialar\u0131ndan sonsuza kadar vazge\u00e7ti\u011fi bir bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 imzalarsa, yolun Ermenistan \u00fczerinden ge\u00e7mesinde bir beis g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. Erivan y\u00f6netiminin, koridorun kendi topraklar\u0131ndan ge\u00e7ecek k\u0131sm\u0131na g\u00fcmr\u00fck kap\u0131lar\u0131 kurmak istemesine ise Azerbaycan kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. Kendi \u00fclkesinin iki par\u00e7as\u0131n\u0131 birbirine ba\u011flayacak bir yolda s\u0131n\u0131r ge\u00e7i\u015fleri olmas\u0131n\u0131 Bak\u00fc hakl\u0131 olarak anlams\u0131z buluyor.<\/p>\n<p>H\u00e2len Zengezur Koridoru&#8217;nun Azerbaycan taraf\u0131ndaki yol in\u015faatlar\u0131 t\u00fcm s\u00fcratiyle devam ediyor. Azerbaycan, \u0130ran g\u00fczerg\u00e2h\u0131 konusunda Tahran y\u00f6netimiyle mutabakat i\u00e7inde olundu\u011funu ve gelecek y\u0131l koridorun i\u015fler h\u00e2le gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini dile getiriyor. Yolun \u0130ran \u00fczerinden ge\u00e7ecek olmas\u0131na ne kadar kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131ksa da h\u00e2lihaz\u0131rdaki tutumuyla ABD&#8217;nin bunu engellemek i\u00e7in Azerbaycan ya da \u0130ran \u00fczerinde uygulayabilece\u011fi herhangi bir yapt\u0131r\u0131m bulunmuyor.<\/p>\n<p>Azerbaycan Cumhurba\u015fkan\u0131 Aliyev, ADA \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen &#8220;Karaba\u011f: 30 Y\u0131l Sonra Eve D\u00f6n\u00fc\u015f&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 uluslararas\u0131 konferansta yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada Azerbaycan&#8217;dan T\u00fcrkiye&#8217;ye ula\u015facak demir yolu hatt\u0131 ile ilgili olarak, Ermenistan taraf\u0131n\u0131n demir yolu konusundaki taahh\u00fctlerini yerine getirmedi\u011fini, b\u0131rak\u0131n in\u015faata ba\u015flamay\u0131 hen\u00fcz bir fizibilite \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bile yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ettikten sonra, koridorun \u0130ran&#8217;dan ge\u00e7mesine ABD&#8217;nin yakla\u015f\u0131m\u0131yla ilgili \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n<p>&#8220;Ermenilerin hen\u00fcz hi\u00e7bir \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flamad\u0131\u011f\u0131 bu yola ihtiya\u00e7lar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bu durumda, Nah\u00e7ivan ve T\u00fcrkiye&#8217;ye uzanacak bu ba\u011flant\u0131 i\u00e7in ba\u015fka bir se\u00e7enek aramak zorundayd\u0131k. \u0130ran taraf\u0131yla, bir by-pass&#8217;in\u015fa etme konusunda anla\u015ft\u0131k. Daha fazla paraya mal olacak ama bu bir se\u00e7enek. \u0130n\u015faat ba\u015flad\u0131, \u0130ranl\u0131 yetkililerin de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir temel atma t\u00f6reni bile d\u00fczenledik. Zengilan&#8217;da kara yolu ve demiryolu k\u00f6pr\u00fclerinin in\u015faat\u0131 devam ediyor. Ermenistan \u00e7ok \u015fey kaybediyor. Bu koridor sadece Azerbaycan&#8217;la Nah\u00e7\u0131van&#8217;\u0131 birbirine ba\u011flamayacak, ayn\u0131 zamanda \u00c7in ve Orta Asya dan Avrupa &#8216;ya uzanacak bir nakliye koridoru olacak. Y\u0131ll\u0131k ortalama 5-7 milyon ton mal ta\u015f\u0131nacak. Bu tutumuyla Ermenistan kendisini b\u00f6yle bir imk\u00e2n\u0131n par\u00e7as\u0131 olmaktan mahrum b\u0131rakt\u0131. Biz yolu \u0130ranla yapmaya karar verince de \u015fik\u00e2yete ba\u015flad\u0131lar. Amerikal\u0131 dostlar\u0131 da hemen a\u00e7\u0131klama yaparak yolun \u0130ran&#8217;dan ge\u00e7mesine izin vermeyeceklerini s\u00f6ylediler. Nas\u0131l izin vermeyeceklermi\u015f? Yolu bombalayacaklar m\u0131? Bu sorumsuz a\u00e7\u0131klamalar bunlar\u0131 yapanlara hizmet etmiyor. &#8221;<\/p>\n<p>Ger\u00e7ekten de ABD&#8217;nin Zengezur Koridoru&#8217;nu engellemek i\u00e7in ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 merakla bekliyoruz. As\u0131l niyetlerinin \u0130ran&#8217;\u0131 d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakmak de\u011fil, \u00c7in-Orta Asya-Azerbaycan-T\u00fcrkiye ticaret hatt\u0131n\u0131 sekteye u\u011fratmak oldu\u011funu da d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor de\u011filiz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ge\u00e7en per\u015fembe g\u00fcn\u00fc Azerbaycan ile Ermenistan, iki \u00fclkenin &#8220;birbirlerinin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ve egemenliklerine sayg\u0131 g\u00f6sterme temelinde bir bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in ili\u015fkilerini normalle\u015ftirme niyetinde olduklar\u0131n\u0131&#8221; ve &#8220;b\u00f6lgede uzun zamand\u0131r beklenen bar\u0131\u015f\u0131n temini i\u00e7in tarih\u00ee bir f\u0131rsat bulundu\u011funu&#8221; a\u00e7\u0131klad\u0131lar. Ayn\u0131 a\u00e7\u0131klamada iyi niyet g\u00f6stergesi olarak iki \u00fclkenin ellerindeki sava\u015f esirlerinden bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131 tarafa iade edecekleri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":11592,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-7731","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7731","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7731"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7731\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}