Avrupa Birli\u011fi Parlamentosu 2023 y\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye raporunda, m\u00fczakere s\u00fcrecinde 19. y\u0131l\u0131n\u0131 dolduran T\u00fcrkiye’ye a\u011f\u0131r ele\u015ftiriler y\u00f6nelterek m\u00fczakerelerin kesilmesini istedi. Ankara, mesnetsiz iddialarla dolu rapora sert bir tepki vererek Parlamento’yu vizyonsuzlukla su\u00e7lad\u0131. Yakla\u015f\u0131k 8 y\u0131ld\u0131r yeni bir m\u00fczakere fasl\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f olu\u015fu ili\u015fkilerde zaten var olan durgunlu\u011fun en bariz i\u015faretiydi. Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde AB’den \u00fcst seviye y\u00f6neticilerin T\u00fcrkiye ziyareti esnas\u0131nda dile getirmi\u015f olduklar\u0131 “pozitif g\u00fcndem” yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 AB Parlamentosunun benimsememi\u015f oldu\u011fu son raporla netlik kazanm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n
Parlamento karar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye-AB ili\u015fkilerinin gelece\u011fi bak\u0131m\u0131ndan ne mana ifade etti\u011fini de\u011ferlendirmek i\u00e7in evvela Parlamento’nun ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve geni\u015fleme s\u00fcrecinde ifa etti\u011fi rol\u00fc bilmek gerekli. Ad\u0131 Parlamento olsa da AB Parlamentosu asl\u0131nda ger\u00e7ek bir yasama organ\u0131 de\u011fil. AB’nin kurulu\u015f y\u0131llar\u0131nda tamamen bir fikir kul\u00fcb\u00fc h\u00fcviyetindeki bu kurulu\u015f zamanla \u00f6nemli baz\u0131 yetkilerle donat\u0131lm\u0131\u015f olsa da “AB’nin yasalar\u0131” diyebilece\u011fimiz asli m\u00fcktesebat\u0131 \u00fcreten makam de\u011fil. Yine de Komisyon \u00fcyelerinin g\u00f6revlerine ba\u015flamas\u0131 ve AB’nin b\u00fct\u00e7esinin olu\u015fturulmas\u0131 gibi \u00e7ok \u00f6nemli baz\u0131 konularda \u00e7e\u015fitli yetkilere sahip. Geni\u015flemeyle ilgili ise \u00f6zel bir konumu var. Parlamento’nun bir aday \u00fclkeyle ilgili kararlar\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131 olmamakla birlikte, en \u00fcst seviyeli karar organ\u0131 olan Konsey taraf\u0131ndan “a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak” dikkate al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n
AB Parlamentosu, Birlik’in uluslar\u00fcst\u00fc (supranasyonel) niteli\u011fini en iyi yans\u0131tan organ. Zira parlamento \u00fcyeleri, kendi \u00fclkelerini de\u011fil mensubu bulunduklar\u0131 ve Avrupa sath\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f \u00e7at\u0131 siyasi partilerin g\u00f6r\u00fc\u015flerini yans\u0131t\u0131r \u015fekilde oy veriyorlar. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, hangi \u00fclke vatanda\u015f\u0131 olurlarsa olsunlar, kendi vatanda\u015flar\u0131yla birlikte de\u011fil, kendi fikirda\u015flar\u0131yla \/ partida\u015flar\u0131yla birlikte oturuyorlar. Bir oylamada, bir Alman parlamenter “evet” derken ba\u015fka bir Alman “hay\u0131r” diyebiliyor.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu farkl\u0131 mimarinin arkas\u0131nda Avrupa Parlamentosunun AB \u00fcyesi devletlerin de\u011fil Avrupa vatanda\u015flar\u0131n\u0131n yani AB \u00fclkelerinde ya\u015fayan ve AB pasaportu ta\u015f\u0131yan insanlar\u0131n temsilcisi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesi yat\u0131yor. \u00d6yle olunca da Parlamento’nun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir rapor ya da ald\u0131\u011f\u0131 bir karar AB \u00fcyesi \u00fclkelerin h\u00fck\u00fcmetlerinin \u00f6ncelikleriyle do\u011frudan \u00f6rt\u00fc\u015fmese de Konsey taraf\u0131ndan bir \u015fekilde dikkate al\u0131n\u0131yor. B\u00f6yle olunca da “Parlamento kararlar\u0131 tavsiye niteli\u011findedir” deyip ge\u00e7emiyoruz. Parlamento’nun en az\u0131ndan Konsey ve Komisyonu y\u00f6nlendirici bir etkiye sahip oldu\u011funu, dahas\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerin big\u00e2ne kalamayacaklar\u0131 se\u00e7menlerin d\u00fc\u015f\u00fcncelerine y\u00f6n verici bir g\u00fcc\u00fc oldu\u011funu kabul etmek zorunday\u0131z.<\/p>\n
Di\u011fer taraftan, T\u00fcrkiye ile \u00e7ok katmanl\u0131 ve hassas dengelere dayal\u0131 ikili siyasi ili\u015fkileri sebebiyle baz\u0131 AB \u00fclkelerinin h\u00fck\u00fcmetlerinin Ankara’n\u0131n AB \u00fcyeli\u011fine, son derece nazik c\u00fcmlelerle destek verir g\u00f6z\u00fck\u00fcrken Parlamento’da hareketlendirdikleri ki\u015filer \u00fczerinden m\u00fczakere s\u00fcrecine may\u0131n d\u00f6\u015fediklerine daha evvel de \u015fahit olmu\u015ftuk. M\u00fczakere fas\u0131llar\u0131n\u0131n birbiri ard\u0131na a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde bile, Parlamento “frenleyici” bir rol oynam\u0131\u015f ve bu vazifeyi g\u00f6rmesi i\u00e7in bizzat baz\u0131 \u00fcye \u00fclkelerin h\u00fck\u00fcmetleri taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmi\u015fti.<\/p>\n
Bu bilgiler \u00e7er\u00e7evesinde \u00fc\u00e7 temel sonuca ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn:<\/p>\n
Birincisi, AB Parlamentosu herhangi bir aday \u00fclkenin m\u00fczakere s\u00fcrecini olumlu ya da olumsuz y\u00f6nde etkileme g\u00fcc\u00fcne bundan 10 y\u0131l \u00f6ncesine nazaran daha fazla sahiptir. Karar mercii de\u011fildir ama karar\u0131n \u015fekillenmesinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck rol oynar.<\/p>\n
\u0130kincisi, Parlamento raporunda yer alan bir\u00e7ok ele\u015ftiri dayanaktan yoksun ve T\u00fcrkiye’ye a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fc\u015fmanl\u0131k i\u00e7inde olan siyasi parti kesimlerinin s\u00fcbjektif g\u00f6r\u00fc\u015flerinden ibaret olsa da raporda mutlaka dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken husus, T\u00fcrkiye-AB ili\u015fkilerinin mevcut h\u00e2liyle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez oldu\u011fu vurgusudur. Ya m\u00fczakereler yeniden ba\u015flat\u0131lmal\u0131 ve h\u0131zla tamamlanmal\u0131d\u0131r ya da taraflar art\u0131k bir masa etraf\u0131nda oturup, yeni bir ili\u015fki modeline kafa yormal\u0131d\u0131r. Ge\u00e7en hafta bu k\u00f6\u015fede yazd\u0131\u011f\u0131m gibi d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 seviyesinde T\u00fcrkiye-AB Ortakl\u0131k Konseyi behemeh\u00e2l toplanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, ne kadar \u00f6n yarg\u0131l\u0131 olurlarsa olsunlar AB parlamenterleriyle TBMM aras\u0131nda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir diyalog mekanizmas\u0131 kurulmal\u0131d\u0131r. Do\u011fru bilgilendirmeler art\u0131r\u0131larak ve durmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Avrupa kamuoylar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye alg\u0131s\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in Parlamento’daki olumsuz tutumun bir nebze yumu\u015fat\u0131lmas\u0131 gereklidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Avrupa Birli\u011fi Parlamentosu 2023 y\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye raporunda, m\u00fczakere s\u00fcrecinde 19. y\u0131l\u0131n\u0131 dolduran T\u00fcrkiye’ye a\u011f\u0131r ele\u015ftiriler y\u00f6nelterek m\u00fczakerelerin kesilmesini istedi. Ankara, mesnetsiz iddialarla dolu rapora sert bir tepki vererek Parlamento’yu vizyonsuzlukla su\u00e7lad\u0131. Yakla\u015f\u0131k 8 y\u0131ld\u0131r yeni bir m\u00fczakere fasl\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f olu\u015fu ili\u015fkilerde zaten var olan durgunlu\u011fun en bariz i\u015faretiydi. Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde AB’den \u00fcst seviye y\u00f6neticilerin T\u00fcrkiye […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":11657,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-7359","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7359"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7359\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11657"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}