{"id":7270,"date":"2023-07-30T21:26:51","date_gmt":"2023-07-30T18:26:51","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=7270"},"modified":"2024-03-06T14:15:04","modified_gmt":"2024-03-06T11:15:04","slug":"akdenizde-enerji-is-birligi-turkiye-gazetesi-30-07-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=7270","title":{"rendered":"Akdeniz&#8217;de Enerji \u0130\u015f Birli\u011fi \u2013 T\u00fcrkiye Gazetesi (30.07.2023)"},"content":{"rendered":"<p>Daha \u00f6nce Do\u011fu Akdeniz&#8217;de enerji alan\u0131nda bir i\u015f birli\u011finin b\u00f6lge bar\u0131\u015f\u0131na katk\u0131 verebilece\u011fini yazm\u0131\u015f ve \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda Almanya ve Fransa aras\u0131nda k\u00f6m\u00fcr ve \u00e7elik alan\u0131nda ba\u015flat\u0131lan ortakl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ilerleyen y\u0131llarda Avrupa Ekonomik Toplulu\u011fu ve Avrupa Birli\u011fi&#8217;nin kurulu\u015funa giden yolu nas\u0131l d\u00f6\u015fedi\u011fini anlatm\u0131\u015ft\u0131m&#8230; Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta Filistin Devlet Ba\u015fkan\u0131 Mahmud Abbas&#8217;\u0131n T\u00fcrkiye&#8217;ye yapt\u0131\u011f\u0131 resm\u00ee ziyaret s\u0131ras\u0131nda Do\u011fu Akdeniz&#8217;deki enerji rezervleri konusu tekrar g\u00fcndeme geldi. Bu alanda ba\u015flat\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n b\u00f6lgede bar\u0131\u015f ve istikrar i\u00e7in son derece \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan BM Genel Kurulu&#8217;nda son birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalarda t\u00fcm k\u0131y\u0131da\u015f \u00fclkelerin d\u00e2hil olacaklar\u0131 bir Akdeniz \u0130\u015fbirli\u011fi Mekanizmas\u0131n\u0131n kurulmas\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00f6nc\u00fc rol oynayabilece\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. \u015eayet son dakikada geli\u015fen sa\u011fl\u0131k problemi sebebiyle ertelenmemi\u015f olsayd\u0131, \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131&#8217;n\u0131n Ankara&#8217;ya yapaca\u011f\u0131 resm\u00ee ziyaret esnas\u0131nda da bu konu g\u00fcndeme gelecekti. Yine de T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan s\u0131kl\u0131kla dile getirildi\u011fi gibi, T\u00fcrkiye-\u0130srail ili\u015fkilerinin ilerlemesinde enerji alan\u0131nda yap\u0131lacak ortak giri\u015fimlerin Filistinlilerin hak ve menfaatlerinin g\u00f6zetilmesiyle ger\u00e7ek anlamda ba\u015far\u0131ya ula\u015fabilece\u011fi \u0130srailliler taraf\u0131ndan da biliniyor.<\/p>\n<p>B\u00f6lge \u00fclkeleri aras\u0131nda, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc \u00e7ok zor ve karma\u015f\u0131k problemler olmakla birlikte, t\u0131pk\u0131 birbirleriyle on y\u0131llarca sava\u015ft\u0131ktan sonra ortak \u00e7\u0131kar masas\u0131 etraf\u0131nda bir araya gelebilen Almanya-Fransa \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi, b\u00f6lge \u00fclkelerinin de enerji ve benzeri alanlarda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir i\u015f birli\u011fi ve diyalog s\u00fcreci i\u00e7ine girmeleri m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin yapt\u0131\u011f\u0131 Akdeniz i\u015f birli\u011fi daveti, esas itibar\u0131yla zor problem alanlar\u0131na odaklanm\u0131yor. K\u0131br\u0131s meselesi, Filistin-\u0130srail anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, Suriye i\u00e7 sava\u015f\u0131 gibi konular\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne dair ikili ve \u00e7ok tarafl\u0131 giri\u015fimler zaten kendi mecralar\u0131nda devam ediyor. Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan&#8217;\u0131n teklifi, siyasi anla\u015fmazl\u0131klar ne olursa olsun, Akdeniz&#8217;e k\u0131y\u0131da\u015f t\u00fcm devletlerin vatanda\u015flar\u0131n\u0131n ortak \u00e7\u0131kar\u0131na d\u00f6n\u00fck insani ve ticari konularda elle tutulur projeler geli\u015ftirilmesini \u00f6nceliyor. \u015eayet bu alanlarda k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 da olsa ilerleme kaydedilebilirse ve olu\u015fan ortak fayda alan\u0131ndan t\u00fcm \u00fclkelerin vatanda\u015flar\u0131 istifade edebilirse, ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar\u0131n gelecekte siyasi konularda at\u0131lacak ad\u0131mlar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131na olumlu katk\u0131 verece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Uluslararas\u0131 ili\u015fkiler teorisinde, neo-fonksiyonalizm (yeni-i\u015flevselcilik) olarak isimlendirilen ve Avrupa&#8217;da ba\u015far\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan modelin, Akdeniz&#8217;de \u00e7al\u0131\u015fmamas\u0131 i\u00e7in bir sebep yok. Basit\u00e7e \u00f6zetlersek bu model, evvela siyasi olmayan alanlarda ba\u015flat\u0131lacak \u00e7oklu i\u015f birliklerinin, buna taraf olan devletlerin elde ettikleri fayda artt\u0131k\u00e7a, s\u00f6z konusu alanlara temas eden di\u011fer alanlara da sirayet edece\u011fini ve en sonunda siyasi alanda da g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015f birliklerine zemin te\u015fkil edece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<p>B\u00f6lgede zengin hidrokarbon rezervlerine sahip ve bunlar\u0131 \u00e7\u0131kararak uluslararas\u0131 pazarlara aktarman\u0131n k\u00e2rl\u0131 yollar\u0131n\u0131 arayanlar, kendi deniz yetki alanlar\u0131nda enerji kaynaklar\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in yo\u011fun \u00e7aba g\u00f6sterenler, b\u00f6lgenin enerji kaynaklar\u0131na ihtiya\u00e7 duyanlar ve kaynaklar\u0131n pazarlara aktar\u0131lmas\u0131nda transit \u00fclke rol\u00fc oynayabilecekler \u015feklinde kategorize edilebilecek d\u00f6rt grup \u00fclke bulunuyor. Bu \u00fclkelerin hi\u00e7biri sadece kendi imk\u00e2nlar\u0131na dayanarak, enerji kaynaklar\u0131n\u0131 arama, \u00e7\u0131karma, aktarma ve kullanma kapasitesine sahip de\u011fil. Mutlaka uluslararas\u0131 ortaklarla hareket etme ihtiyac\u0131 duyuyorlar. Ba\u015fta ABD, Avrupa ve Uzak Do\u011fu enerji \u015firketleri olmak \u00fczere, \u00f6zel sekt\u00f6r kurulu\u015flar\u0131 da b\u00f6lgedeki enerji kaynaklar\u0131yla yak\u0131ndan ilgileniyor ve projeler y\u00fcr\u00fct\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>Bir vakit Fransa&#8217;n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi ama T\u00fcrkiye&#8217;nin ve Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti&#8217;nin d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rak\u0131lmas\u0131 sebebiyle ama\u00e7lanan ba\u015far\u0131y\u0131 yakalayamayan Akdeniz Enerji Forumu giri\u015fiminin \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 da ayn\u0131yd\u0131. K\u0131sa s\u00fcrede g\u00f6r\u00fcld\u00fc ki, bu b\u00f6lgedeki i\u015f birlikleri ancak t\u00fcm \u00fclkeleri kapsayarak ba\u015far\u0131ya ula\u015fabilir. Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan&#8217;\u0131n \u00f6nerisinin ba\u015fka \u00f6nerilerden farkl\u0131la\u015fan bir y\u00f6n\u00fc bu.<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan T\u00fcrkiye, enerji d\u0131\u015f\u0131ndaki bir\u00e7ok alanda da b\u00f6lgesel i\u015f birli\u011finin yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131labilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. K\u00fcresel \u0131s\u0131nmayla birlikte g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 h\u00e2line gelen \u00e7evresel felaketlerle m\u00fccadeleden, salg\u0131n hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 i\u015f birli\u011fine, s\u0131n\u0131r a\u015fan g\u00f6\u00e7lerin meydana getirdi\u011fi problemlere \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmaktan, soyu t\u00fckenmekte olan canl\u0131lar\u0131n korunmas\u0131na kadar onlarca alanda mevcut mekanizmalara i\u015flerlik kazand\u0131r\u0131rken, daha etkili yeni ortakl\u0131k ve i\u015f birli\u011fi mimarilerinin kurulmas\u0131n\u0131 hedefliyor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin son d\u00f6nemde \u0130srail, M\u0131s\u0131r, Suriye ve K\u00f6rfez \u00fclkeleriyle ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 yeni a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131 bir de Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan&#8217;\u0131n Akdeniz i\u015f birli\u011fi teklifi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirmek laz\u0131m.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Daha \u00f6nce Do\u011fu Akdeniz&#8217;de enerji alan\u0131nda bir i\u015f birli\u011finin b\u00f6lge bar\u0131\u015f\u0131na katk\u0131 verebilece\u011fini yazm\u0131\u015f ve \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda Almanya ve Fransa aras\u0131nda k\u00f6m\u00fcr ve \u00e7elik alan\u0131nda ba\u015flat\u0131lan ortakl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ilerleyen y\u0131llarda Avrupa Ekonomik Toplulu\u011fu ve Avrupa Birli\u011fi&#8217;nin kurulu\u015funa giden yolu nas\u0131l d\u00f6\u015fedi\u011fini anlatm\u0131\u015ft\u0131m&#8230; Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta Filistin Devlet Ba\u015fkan\u0131 Mahmud Abbas&#8217;\u0131n T\u00fcrkiye&#8217;ye yapt\u0131\u011f\u0131 resm\u00ee ziyaret [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":11720,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-7270","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7270","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7270"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7270\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11720"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7270"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}