{"id":7236,"date":"2023-07-14T14:55:50","date_gmt":"2023-07-14T11:55:50","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=7236"},"modified":"2024-03-06T11:39:55","modified_gmt":"2024-03-06T08:39:55","slug":"turkiyede-darbelerin-engellenmesi-ve-demokrasi-kulturunun-yayginlastirilmasi-paneli-iha-14-07-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=7236","title":{"rendered":"&#8220;T\u00fcrkiye&#8217;de Darbelerin Engellenmesi ve Demokrasi K\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn Yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131&#8221; Paneli &#8211; \u0130HA (14.07.2023)"},"content":{"rendered":"<p>15 Temmuz hain darbe giri\u015fiminin yedinci y\u0131l\u0131nda Alt\u0131nba\u015f \u00dcniversitesinde &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;de Darbelerin Engellenmesi ve Demokrasi K\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn Yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131&#8221; paneli ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunun ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 panele, Alt\u0131nba\u015f \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan&#8217;\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Serhat Erkmen, Sosyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Dr. Eray G\u00fc\u00e7l\u00fcler ve Fenerbah\u00e7e \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Efe S\u0131v\u0131\u015f kat\u0131ld\u0131. Panelde konu\u015fan Rekt\u00f6r Prof. Dr. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan, Cumhuriyet tarihi boyunca ya\u015fanan darbeleri hat\u0131rlatarak, silahl\u0131 kuvvetlerin iktidara el koyu\u015flar\u0131 s\u00fcrecinde her zaman ba\u015fka g\u00fc\u00e7lerden destek ald\u0131\u011f\u0131na de\u011findi. En kal\u0131c\u0131 izler b\u0131rakan\u0131n 12 Eyl\u00fcl 1980 darbesi oldu\u011funu vurgulayarak, &#8220;Ayd\u0131nlar\u0131n deste\u011fi olmasayd\u0131, &#8216;Siyaset, kendi s\u00fcreci i\u00e7inde sorunlar\u0131n\u0131 a\u015fs\u0131n&#8217; denilseydi bu kadar kara bir tablo olmazd\u0131.&#8221; de\u011ferlendirmesini yapt\u0131. Askeri darbelerin \u00f6nlenmesinde, demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn geli\u015ftirilmesinin \u00f6nemini anlatan Erhan, &#8220;Genellikle \u00fclkeyi i\u00e7ine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oldu\u011fu k\u00f6t\u00fc durumdan kurtarmak i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylerler. Hi\u00e7bir darbe, ne maksatla olursa olsun do\u011fru de\u011fildir. Ne i\u00e7erde ne d\u0131\u015farda darbelere alk\u0131\u015f tutmayaca\u011f\u0131z.&#8221; diye konu\u015ftu. Erhan, 15 Temmuz&#8217;un di\u011ferlerinden farkl\u0131 olarak sadece silahl\u0131 kuvvetler mensuplar\u0131n\u0131n de\u011fil bir ter\u00f6r networkunun planlamas\u0131 oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti. &#8220;Devletin k\u0131lcal damarlar\u0131na s\u0131zm\u0131\u015flar. Sadece ordunun e\u011fitimi ile bunu bertaraf edemeyiz. Bu s\u0131zmalar engellenmeli, suland\u0131r\u0131lmamal\u0131, oldubitti denilmemeli. \u0130lerinin i\u015f adam\u0131, ayd\u0131n\u0131, \u00fcniversite hocas\u0131 olacak \u00e7ocuklara demokrasiyi iyi anlatmam\u0131z laz\u0131m&#8221; dedi. D\u0131\u015f m\u00fcdahale ne kadar etkili? T\u00fcrkiye&#8217;deki darbelerin yurtd\u0131\u015f\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131na da de\u011finen Erhan, &#8220;R\u00fc\u015fvetin belgesi olmayaca\u011f\u0131 gibi bunun da belgesi olmaz. Ancak baz\u0131 karinelerle ba\u011flant\u0131y\u0131 tahmin edebiliriz. Kenan Evren, General Rogers ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc. 12 Eyl\u00fcl sonras\u0131 ABD, bunlar\u0131 hemen tan\u0131d\u0131. 15 Temmuz sonras\u0131nda da devletin se\u00e7ilmi\u015f me\u015fru h\u00fck\u00fcmeti ve darbe yapanlar\u0131 ayn\u0131 kefeye koyarak, &#8216;Taraflara&#8217; itidal \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmalar\u0131 \u00e7ok dikkat \u00e7ekici. Eleba\u015f\u0131s\u0131 da hala ABD&#8217;de de ve iade edilmedi. Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131za m\u00fcdahale etmek isteyen askerler, yine devlete ait helikopter ile Yunanistan&#8217;a ka\u00e7t\u0131lar ve iade edilmediler&#8221; diyerek bunlara \u00f6rnekler g\u00f6sterdi. &#8220;Asker, siyasete girmedi\u011finde daha ba\u015far\u0131l\u0131 oluyor&#8221; Askerin siyasete girmemesi gerekti\u011finin de alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Erhan, ordunun FET\u00d6&#8217;c\u00fclerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131nda sonra \u00f6nemli ba\u015far\u0131lara imza at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. &#8220;15 Temmuz&#8217;dan bir ay sonra TSK, F\u0131rat Kalkan\u0131 operasyonunu ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Bu ba\u015far\u0131 ko\u00e7ba\u015f\u0131 oldu ve ard\u0131ndan Zeytin Dal\u0131 ve Bar\u0131\u015f P\u0131nar\u0131 geldi. Mavi Vatan kapsam\u0131nda Libya ile anla\u015fma yap\u0131ld\u0131. PKK&#8217;n\u0131n bitirilmesini de ekleyebiliriz. FET\u00d6&#8217;c\u00fc askerlerin PKK&#8217;l\u0131lar\u0131 gece d\u00fcrb\u00fcnl\u00fcyle g\u00f6rseler bile m\u00fcdahale etmediklerini bug\u00fcn art\u0131k biliyoruz. En az TSK kadar, b\u00fcrokraside de etkili oldular. Maalesef, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131yla ili\u015fkilerde geri kald\u0131k. Bunlar \u00e7ekilince bu alanlarda da \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131.&#8221; dedi. &#8220;Demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fc geli\u015fmedi\u011finde, darbelere kar\u015f\u0131 anti demokratik y\u00f6ntemler kullan\u0131l\u0131yor&#8221; Prof. Dr. Serhat Erkmen, 15 Temmuz darbe giri\u015fimini anlaman\u0131n gelece\u011fimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulad\u0131. Darbeye maruz kalan \u00fclkelerin kendilerini demokratik a\u00e7\u0131dan geli\u015ftirmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Suriye, Irak ve Libya gibi \u00fclkeleri \u00f6rnek g\u00f6stererek, &#8220;Demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fc geli\u015fmedi\u011fi zaman, darbeler anti demokratik y\u00f6ntemlerle engellenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Kolluk ve g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri, so\u011fuk sava\u015fta oldu\u011fu gibi kimseye nefes ald\u0131rm\u0131yor.&#8221; dedi. &#8220;Uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcr iyi takip edilmeli&#8221; Arap Bahar\u0131 sonras\u0131 uluslararas\u0131 sistemdeki de\u011fi\u015fikli\u011fin birbirini tetikledi\u011fini de hat\u0131rlatan Prof. Dr. Erkmen, &#8220;Uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcr iyi takip edilmeli. Bizim gelecekte bunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in \u00e7evremizde olup bitenler konusunda bilin\u00e7li olmam\u0131z gerekir&#8221; \u00f6nerilerinde bulunarak T\u00fcrkiye&#8217;nin ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcyle ya da radikal gruplarla m\u00fccadelede \u00f6nemli a\u015famalar kaydetti\u011fini s\u00f6yledi. Ancak FET\u00d6&#8217;n\u00fcn k\u00fclt grup olarak tabir edildi\u011fini, Japonya&#8217;daki Y\u00fcce Ger\u00e7ek Tarikat\u0131 ile benzer \u00f6zellikler g\u00f6sterdi\u011fini belirten Erkmen&#8217;e g\u00f6re, &#8220;Bunlarla m\u00fccadelede ince d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekiyor&#8221; dedi. Erkmen ayr\u0131ca, &#8220;Bu k\u00fclt yap\u0131lar\u0131 az biliyoruz. Ba\u015fka benzerlerinin olu\u015fmas\u0131na da engel olunmal\u0131. \u00d6rg\u00fctlenme bi\u00e7imi ve ikna g\u00fc\u00e7lerini dikkate alarak akademik \u00e7al\u0131\u015fmalarla toplumu bilin\u00e7lendirmeliyiz&#8221; diye konu\u015ftu. &#8220;50 y\u0131ll\u0131k proje&#8221; Ergenekon Kumpas Davas\u0131&#8217;nda 18 y\u0131lla yarg\u0131lanan ve 2 sene hapis yatan Dr. Eray G\u00fc\u00e7l\u00fcer de FET\u00d6&#8217;n\u00fcn ma\u011fdur etti\u011fi askerlerden. G\u00fc\u00e7l\u00fcer&#8217;e g\u00f6re 15 Temmuz, bir darbe giri\u015fiminin \u00e7ok \u00f6tesinde. Arap yang\u0131n\u0131n devam\u0131. Amac\u0131 darbe yapmak de\u011fil, T\u00fcrkiye Devleti&#8217;ni par\u00e7alamak. G\u00fc\u00e7l\u00fcer de\u011ferlendirmesinde devletin kurumsal, yar\u0131 kurumsal yap\u0131lar\u0131n\u0131 ve t\u00fcm sivil toplumu etkiledi\u011fini belirterek, &#8220;CIA&#8217;n\u0131n T\u00fcrkiye \u015eefi Graham Fuller&#8217;in 1966&#8217;da temellerini att\u0131\u011f\u0131 2016&#8217;ya kadar haz\u0131rl\u0131klar\u0131 s\u00fcren 50 y\u0131ll\u0131k bir projeden bahsediyoruz. O gece, ABD DAE\u015e&#8217;li ter\u00f6ristleri getirecekti. Devleti ortadan kald\u0131racak bir i\u00e7 sava\u015f\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lacakt\u0131. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti&#8217;nin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc kopar\u0131lacakt\u0131. \u0130stanbul&#8217;un Vatikan gibi \u00f6zel stat\u00fcde olmas\u0131 planlanm\u0131\u015ft\u0131. Yunanistan&#8217;a ka\u00e7an o helikopterde ayn\u0131 Graham Fuller&#8217;in de oldu\u011funu biliyoruz. O gece millet, devletine sahip \u00e7\u0131kt\u0131 ve ate\u015f \u00e7ukurunun kenar\u0131ndan d\u00f6n\u00fcld\u00fc&#8221; dedi. &#8220;Emperyalist g\u00fc\u00e7lerin hala FET\u00d6&#8217;den umudu kesilmedi&#8221; FET\u00d6&#8217;n\u00fcn, insanlar\u0131n inan\u00e7lar\u0131na, duygular\u0131na s\u0131zarak amac\u0131na ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden G\u00fc\u00e7l\u00fcer, &#8220;2-4 y\u0131l sonra PKK daha g\u00fcneye inecek. T\u00fcrkiye i\u00e7in g\u00fcvenlik tehdidi olmaktan \u00e7\u0131kacak. Ama FET\u00d6 i\u00e7in bunu s\u00f6yleyemeyiz. Sab\u0131rla, zay\u0131flama an\u0131m\u0131z\u0131 bekliyorlar. Bu mesele bizi daha g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131ld\u0131. D\u00fcnyaya kar\u015f\u0131 fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131rd\u0131. Kendi savunma mekanizmalar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek ad\u0131na her t\u00fcrl\u00fc \u00e7abay\u0131 sarfetmeliyiz. Emperyalist g\u00fc\u00e7lerin hala FET\u00d6&#8217;den umudu kesilmedi. Aktif, pasif h\u00fccreleri var. Tekrar g\u00fc\u00e7 toplama iste\u011fi i\u00e7indeler&#8221; \u015feklinde uyar\u0131larda bulundu. E\u011fitim ve yoksulluk 2 \u00f6nemli kriter Do\u00e7. Dr. Efe S\u0131v\u0131\u015f ise FET\u00d6 ile m\u00fccadeleyi &#8220;E\u011fitim&#8221; ve &#8220;Yoksulluk&#8221; \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirdi. Devletin acze d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc alanlar\u0131 FET\u00d6&#8217;n\u00fcn doldurdu\u011funa de\u011finen Efe S\u0131v\u0131\u015f, &#8220;Yetenekli, yoksul \u00e7ocuklar\u0131 hedef se\u00e7iyorlar. Yurtlarda, \u0131\u015f\u0131k evlerinde devletin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmedi\u011fi bu \u00e7ocuklara olanaklar sa\u011fl\u0131yorlar. B\u00f6ylece kendilerine gebe b\u0131rak\u0131yorlar. Bir de bu \u00e7ocuklar\u0131n ellerine sorular\u0131 veriyorlar. H\u00e2kim ya da kurmay subay olduktan sonra bu \u00e7ocuklar FET\u00d6&#8217;ye bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6demeye ba\u015fl\u0131yor&#8221; dedi. Efe S\u0131v\u0131\u015f, 2014&#8217;te Vietnam ziyareti s\u0131ras\u0131nda orada okul a\u00e7m\u0131\u015f bu grupla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu zor co\u011frafyada nas\u0131l bir adanm\u0131\u015fl\u0131kla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. &#8220;ABD, uluslararas\u0131 hukuku ihlal ediyor&#8221; S\u0131v\u0131\u015f, FET\u00d6 konusunda asl\u0131nda ABD&#8217;nin uluslararas\u0131 hukuku da ihlal etti\u011fini kaydetti. 2 \u00fclke aras\u0131nda 1981&#8217;de y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren su\u00e7lular\u0131n iadesi anla\u015fmas\u0131n\u0131 oldu\u011funu hat\u0131rlatarak, &#8220;Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n hayat\u0131na kastedeni iade edeceksin diye madde olmas\u0131na ra\u011fmen, etmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k Fethullah G\u00fclen, 1960&#8217;lardan itibaren kom\u00fcnizmle m\u00fccadelede, So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131nda da ABD&#8217;nin kontrol\u00fcnde bir \u0131l\u0131ml\u0131 \u0130slam ku\u015fa\u011f\u0131 olu\u015fturma konusunda CIA i\u00e7in kullan\u0131\u015fl\u0131 bir enstr\u00fcman oldu&#8221; dedi. S\u0131v\u0131\u015f son olarak, FET\u00d6 ile m\u00fccadele bir de ma\u011fduriyet konusuna de\u011finerek, &#8220;Milli g\u00fcvenlik hassas bir konu elbette. Ter\u00f6ristleri iyi ay\u0131klamak laz\u0131m ama bir zaman devletin izin verdi\u011fi bir bankada hesab\u0131 olan s\u0131radan bir vatanda\u015fa ya da bunlar\u0131n okullar\u0131nda ge\u00e7mi\u015fte sadece okumu\u015f olan bir \u00f6\u011frenciye de ma\u011fduriyet ya\u015fatmamak, kanayan yara haline getirmemek laz\u0131m&#8221; uyar\u0131lar\u0131nda bulundu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>15 Temmuz hain darbe giri\u015fiminin yedinci y\u0131l\u0131nda Alt\u0131nba\u015f \u00dcniversitesinde &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;de Darbelerin Engellenmesi ve Demokrasi K\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn Yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131&#8221; paneli ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunun ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 panele, Alt\u0131nba\u015f \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan&#8217;\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Serhat Erkmen, Sosyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Dr. Eray G\u00fc\u00e7l\u00fcler ve Fenerbah\u00e7e \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":11547,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7236","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7236","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7236"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7236\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11547"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7236"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}