{"id":7169,"date":"2023-06-22T10:06:23","date_gmt":"2023-06-22T07:06:23","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=7169"},"modified":"2024-03-06T13:24:02","modified_gmt":"2024-03-06T10:24:02","slug":"turkiye-israil-iliskilerinde-kritik-tutanak-22-06-2023-son-haber-org","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=7169","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye-\u0130srail \u0130li\u015fkilerinde Kritik Tutanak (22.06.2023 son-haber.org)"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye ile \u0130srail aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde \u00e7ok \u00f6nemli bir yeri olan ve Ba\u015fbakanlar aras\u0131nda 1958 y\u0131l\u0131ndaki gizli g\u00f6r\u00fc\u015fmeler zaman zaman g\u00fcndeme gelmi\u015fti, ancak bu g\u00f6r\u00fc\u015fmenin detaylar\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu ayd\u0131nlatan tutanak hi\u00e7 bulunamam\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye Ba\u015fbakan\u0131 Adnan Menderes ile \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 David Ben-Gurion aras\u0131ndaki o g\u00f6r\u00fc\u015fmeye dair \u0130srail ar\u015fivlerinde &#8220;\u00e7ok gizli&#8221; olarak i\u015faretlenen tutanak ilk defa ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Alt\u0131nba\u015f \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan, 29 A\u011fustos 1958 tarihindeki ba\u015fbakanlar ve d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131n\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok gizli g\u00f6r\u00fc\u015fmeye ait tutana\u011f\u0131 \u0130srail ar\u015fivlerinde buldu ve ilk defa g\u00f6r\u00fc\u015fmenin i\u00e7eri\u011fi ve detaylar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Prof. Erhan, bu tutanaktan \u00f6nce iki \u00fclke aras\u0131nda Roma ve Z\u00fcrih&#8217;te \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u00fcrecin 1957 Suriye krizinden sonra ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtirken, bu \u00e7ok gizli g\u00f6r\u00fc\u015fmeye g\u00f6t\u00fcren geli\u015fmeleri Milliyet&#8217;e de\u011ferlendirdi. Nas\u0131r&#8217;a kar\u015f\u0131 yap\u0131ld\u0131 \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 Ben-Gurion&#8217;un kitab\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fmenin gizlili\u011fini anlat\u0131rken &#8220;o kadar gizliydi ki yemekte servisi bile b\u00fcy\u00fckel\u00e7iler yapt\u0131&#8221; dedi\u011fini belirten Erhan, 1955&#8217;ten itibaren \u00f6zellikle M\u0131s\u0131r Cumhurba\u015fkan\u0131 Cemal Abd\u00fclnas\u0131r&#8217;\u0131n T\u00fcrkiye&#8217;yi hedef alan s\u00f6ylemleri, Nas\u0131rizmin y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7i\u015fi, Nas\u0131r&#8217;\u0131n T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan Sovyetler Birli\u011fi&#8217;nin uydusu olarak g\u00f6r\u00fclmesinin, 1955&#8217;ten sonra ise \u00f6zellikle K\u0131br\u0131s meselesinde Nas\u0131r&#8217;\u0131n Makaryos&#8217;la ayn\u0131 \u00e7izgide yer al\u0131\u015f\u0131n\u0131n Ankara&#8217;da rahats\u0131zl\u0131k yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. 1957&#8217;de Suriye&#8217;deki darbeden sonra M\u0131s\u0131r&#8217;la Suriye&#8217;nin birle\u015ferek sonraki y\u0131l Birle\u015fik Arap Cumhuriyeti&#8217;nin kurulmas\u0131 ile her \u015feyin de\u011fi\u015fti\u011fini anlatan Erhan, &#8220;T\u00fcrkiye birdenbire s\u0131n\u0131rlar\u0131nda, Hatay&#8217;da g\u00f6z\u00fc olan kom\u00fcnist ve Nas\u0131rist bir tehdit alg\u0131lamaya ba\u015flad\u0131. \u0130srail bu f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131rmad\u0131 ve 1957 sonundan itibaren devreye ABD&#8217;yi soktu&#8221; dedi. \u0130srail&#8217;in T\u00fcrkiye&#8217;ye M\u0131s\u0131r lideri &#8216;Nas\u0131r&#8217;a kar\u015f\u0131 beraber olma&#8217; teklifinde bulundu\u011funa, Irak&#8217;ta darbe olmas\u0131yla geli\u015fmelerin h\u0131z kazand\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti. Prof. Erhan o d\u00f6nemi \u015f\u00f6yle anlatt\u0131: Triadent fikri &#8220;14 Temmuz 1958&#8217;de Irak&#8217;ta darbe oldu. Kral Faysal devrildi ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, Ba\u011fdat Pakt\u0131&#8217;n\u0131n mimarlar\u0131ndan Nuri Said Pa\u015fa da \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. T\u00fcrkiye Irak&#8217;a askeri m\u00fcdahalede bulunmak isterken, Amerika T\u00fcrkiye&#8217;yi yat\u0131\u015ft\u0131rd\u0131. Bu geli\u015fmeyle Ba\u011fdat Pakt\u0131 daha sonra CENTO&#8217;ya (Merkezi Antla\u015fma Te\u015fkilat\u0131) d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130\u015fte tam o noktada, \u0130srailliler bu f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendirerek, T\u00fcrklerle me\u015fhur \u00c7evresel Pakt\u0131 olu\u015fturmak istedi. \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 Ben-Gurion&#8217;un 1956 S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131 krizinden sonra yava\u015f yava\u015f olu\u015fturdu\u011fu bir d\u00fc\u015f\u00fcnce bu. Yak\u0131n \u00e7evreyi, Araplar\u0131, d\u0131\u015f \u00e7evredeki Arap olmayanlarla dengeleme fikrine dayan\u0131yor. \u0130srail&#8217;in \u0130ran&#8217;la da ge\u00e7mi\u015fe dayanan \u00f6nemli, s\u0131k\u0131 ili\u015fkileri var. Di\u011fer yandan Etiyopya da var\u2026 Ama T\u00fcrkiye NATO \u00fcyesi oldu\u011fu i\u00e7in \u0130srail, en \u00f6nemli baca\u011f\u0131 T\u00fcrkiye olarak g\u00f6r\u00fcyor. Ad\u0131na da Poseidon&#8217;un \u00fc\u00e7 u\u00e7lu m\u0131zra\u011f\u0131n\u0131n alan Triadent diyorlar. Ortada \u0130srail olmak \u00fczere, bu \u00fc\u00e7 \u00fclkeyle bir ba\u011flant\u0131 kurulacak. O gizli g\u00f6r\u00fc\u015fmede zaten dile getirilen hususlar tamamen bu.&#8221; MAH-MOSSAD ARASINDAK\u0130 \u0130LK \u0130RT\u0130BAT &#8220;Askeri alan ilk defa zikrediliyor tutanakta. Dikkat edin bir paragraf\u0131 atm\u0131\u015flar, orada istihbarat alan\u0131ndan bahsediliyor. MAH (Milli Emniyet Hizmeti, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihinde modern anlamda kurulan ilk istihbarat \u00f6rg\u00fct\u00fc) ile Mossad aras\u0131nda ilk irtibat o zaman kuruluyor. \u0130lk defa Mossad, sadece Nas\u0131r&#8217;a kar\u015f\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda MAH da T\u00fcrkiye&#8217;nin i\u00e7indeki baz\u0131 faaliyetler hakk\u0131nda Mossad&#8217;dan bilgi almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Kendisi de bilgi payla\u015f\u0131m\u0131na gidiyor. Ancak 1960&#8217;lar\u0131n ortalar\u0131ndan itibaren \u0130sraillilerin Irak&#8217;\u0131n kuzeyindeki faaliyetleri sebebiyle T\u00fcrkiye rahats\u0131z oluyor\u2026 Tabi T\u00fcrkiye (tutanaktaki konulara) evet, tamam yapar\u0131z demi\u015f. O bir mutabakat muht\u0131ras\u0131. Fakat daha sonra \u00e7ok da umduklar\u0131 gibi olmuyor. Bir tak\u0131m bilimsel, k\u00fclt\u00fcrel, istihbarat alanlar\u0131nda anla\u015fmalar var, ama T\u00fcrkiye s\u00f6z vermi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik seviyesine \u00e7\u0131kartm\u0131yor\u2026 Fatin R\u00fc\u015ft\u00fc Zorlu, K\u0131br\u0131s konusunda BM&#8217;de Araplar\u0131n deste\u011fine ihtiyac\u0131m\u0131z var d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle, \u0130srail&#8217;le g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc daha fazla art\u0131ramay\u0131z diyor. Bunlar yine \u0130srail ar\u015fivlerinden takip edilebiliyor ve \u0130srail de bundan b\u00fcy\u00fck bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015f\u0131yor\u2026 Yani asl\u0131nda o g\u00f6r\u00fc\u015fmede, \u00fczerinde mutabakata var\u0131lan konularda \u00e7ok da fazla bir ilerleme ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f.&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye ile \u0130srail aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde \u00e7ok \u00f6nemli bir yeri olan ve Ba\u015fbakanlar aras\u0131nda 1958 y\u0131l\u0131ndaki gizli g\u00f6r\u00fc\u015fmeler zaman zaman g\u00fcndeme gelmi\u015fti, ancak bu g\u00f6r\u00fc\u015fmenin detaylar\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu ayd\u0131nlatan tutanak hi\u00e7 bulunamam\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye Ba\u015fbakan\u0131 Adnan Menderes ile \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 David Ben-Gurion aras\u0131ndaki o g\u00f6r\u00fc\u015fmeye dair \u0130srail ar\u015fivlerinde &#8220;\u00e7ok gizli&#8221; olarak i\u015faretlenen tutanak ilk defa ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":11590,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7169","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7169","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7169"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7169\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11591,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7169\/revisions\/11591"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}