{"id":7165,"date":"2023-06-18T11:23:01","date_gmt":"2023-06-18T08:23:01","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=7165"},"modified":"2024-03-06T14:28:23","modified_gmt":"2024-03-06T11:28:23","slug":"isvecin-nato-uyeligi-turkiye-gazetesi-18-06-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=7165","title":{"rendered":"\u0130sve\u00e7&#8217;in NATO \u00dcyeli\u011fi &#8211; T\u00fcrkiye Gazetesi (18.06.2023)"},"content":{"rendered":"<p>\u0130sve\u00e7&#8217;in NATO \u00dcyeli\u011fi<\/p>\n<p>11-12 Temmuz&#8217;da Litvanya&#8217;n\u0131n ba\u015fkenti Vilnius&#8217;ta NATO Devlet ve H\u00fck\u00fcmet Ba\u015fkanlar\u0131 Zirvesi yap\u0131lacak. \u0130ttifak&#8217;\u0131n en \u00fcst seviyeli karar alma toplant\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fcndeminin ilk maddesinde Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131 yer al\u0131yor. \u00c7in&#8217;e kar\u015f\u0131 nas\u0131l bir politika takip edilece\u011fi, Kosova&#8217;daki gerilim, kitle imha silahlar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi ve siber tehditlerle m\u00fccadele de zirvede ele al\u0131nacak ba\u015fl\u0131klar aras\u0131nda yer al\u0131yor, ittifak&#8217;a en son kat\u0131lan devlet olan Finlandiya&#8217;n\u0131n ilk kez i\u015ftirak edece\u011fi bu toplant\u0131da \u0130sve\u00e7&#8217;in de yer al\u0131p almayaca\u011f\u0131 bu devletin ter\u00f6rle m\u00fccadele alan\u0131nda ataca\u011f\u0131 ad\u0131mlara ba\u011fl\u0131. Zirve&#8217;ye bir aydan az bir s\u00fcre kalm\u0131\u015fken, Stockholm&#8217;\u00fcn son bir y\u0131ld\u0131r yapmad\u0131klar\u0131n\u0131 bir \u00e7\u0131rp\u0131da ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek fazla iyimserlik olur.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin \u0130sve\u00e7&#8217;in NATO \u00fcyeli\u011fiyle ilgili tutumu son derece net. 2022&#8217;de yap\u0131lan Madrid Zirvesi&#8217;nden bu yana Ankara hep ayn\u0131 \u015feyleri s\u00f6yledi: &#8220;Taahh\u00fctlerinizi yerine getirin.&#8221;<\/p>\n<p>NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg daha \u00fc\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce, &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;nin me\u015fru g\u00fcvenlik endi\u015feleri vard\u0131r. Hi\u00e7bir m\u00fcttefik, ter\u00f6rden T\u00fcrkiye kadar zarar g\u00f6rmemi\u015ftir&#8221; diyerek, \u0130sve\u00e7&#8217;in ne yapmas\u0131 gerekti\u011fini bir kez daha hat\u0131rlatt\u0131. Madrid Zirvesi&#8217;nden sonra olu\u015fturulan \u00dc\u00e7l\u00fc Mekanizman\u0131n ge\u00e7ti\u011fimiz hafta Ankara&#8217;da yap\u0131lan toplant\u0131s\u0131nda da &#8220;ellerini \u00e7abuk tutmalar\u0131&#8221; \u0130sve\u00e7lilere ifade edildi.<\/p>\n<p>Bu s\u00fcrecin i\u015fleyi\u015fi s\u0131ras\u0131nda kamuoyunda baz\u0131 yanl\u0131\u015f alg\u0131lar\u0131n olu\u015ftu\u011funu g\u00f6zlemledi\u011fimden, \u00fc\u00e7 hususa a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmeyi l\u00fczumlu addediyorum:<\/p>\n<p>Birincisi, son bir y\u0131ld\u0131r Ankara taleplerinin herhangi birinden vazge\u00e7medi. Bunlar\u0131 pazarl\u0131k konusu yapmad\u0131. T\u00fcrkiye&#8217;nin talebi \u0130sve\u00e7 ve Finlandiya&#8217;n\u0131n ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri kar\u015f\u0131s\u0131nda kararl\u0131 bir tutum sergilediklerini delilleriyle ortaya koymalar\u0131ndan ibarettir. Sanki, \u0130sve\u00e7&#8217;in NATO \u00fcyeli\u011fine &#8220;ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yakma&#8221; kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ABD&#8217;den baz\u0131 beklentiler oldu\u011fu, daha a\u00e7\u0131k bir ifadeyle bu konu \u00fczerinden ABD ile ba\u015fka konular\u0131n pazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alg\u0131s\u0131 yanl\u0131\u015ft\u0131r. F-35 ve F-16 konular\u0131n\u0131n -T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan- \u0130sve\u00e7&#8217;in NATO \u00fcyeli\u011fi ile ilgisi yoktur. T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131yla maruf baz\u0131 Amerikal\u0131 Kongre \u00fcyelerinin, zaten mevcut olan tutumlar\u0131n\u0131n gerek\u00e7elerinin aras\u0131na bir de \u0130sve\u00e7 konusunu eklemeleri tamamen kendi tercihleridir. Ne onlar\u0131n yapt\u0131r\u0131m tehditleri T\u00fcrkiye&#8217;yi hakl\u0131 beklentilerinden vazge\u00e7irir, ne de T\u00fcrkiye kendisi i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan konulardan, ABD&#8217;den F-16&#8217;lar konusunda gelecek olumlu bir sinyal kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda vazge\u00e7er.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, T\u00fcrkiye&#8217;nin s\u00f6z konusu duru\u015funun Rusya&#8217;yla olan ili\u015fkilerine ba\u011flanmas\u0131d\u0131r. Bu alg\u0131 da k\u00f6k\u00fcnden yanl\u0131\u015ft\u0131r. Moskova&#8217;n\u0131n, \u0130skandinavya geni\u015flemesine en ba\u015ftan beri kar\u015f\u0131 oldu\u011funu biliyoruz. Ama bu y\u00f6nde engelleyici bir tav\u0131r sergilemesi i\u00e7in Moskova&#8217;n\u0131n Ankara&#8217;dan ricac\u0131 oldu\u011fu ve Ankara&#8217;n\u0131n da bunu kabul etti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki iddialar tamamen mesnetsiz ve \u00e7o\u011funlukla ba\u015fka ama\u00e7lara hizmet etmesi i\u00e7in k\u00f6t\u00fc niyetli \u015fekilde geli\u015ftirilen g\u00f6r\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, T\u00fcrkiye&#8217;nin yeni savunma ittifak\u0131 aray\u0131\u015flar\u0131nda oldu\u011fu ve k\u0131sa s\u00fcre sonra NATO&#8217;dan ayr\u0131lmay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesidir. T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131n\u0131n felsefesine, esaslar\u0131na ve r\u00fck\u00fcnlerine v\u00e2k\u0131f olanlar NATO \u00fcyeli\u011finin T\u00fcrkiye i\u00e7in ne m\u00e2n\u00e2 ifade etti\u011fini de bilirler. \u00dc\u00e7 paragrafta ifade etmek gerekirse;<\/p>\n<p>a) G\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fartlar\u0131nda T\u00fcrkiye i\u00e7in NATO \u00fcyeli\u011fi Bat\u0131&#8217;yla ili\u015fkilerin en kuvvetli ba\u011flar\u0131ndan biridir. Koparsa arkas\u0131ndan ba\u015fka ba\u011flar da kopar. T\u00fcrkiye bunu istemez.<\/p>\n<p>b) NATO&#8217;nun ileride kendisine d\u00f6n\u00fck bir tehdit olu\u015fturmas\u0131na engel olman\u0131n yolunun veto hakk\u0131na sahip bir \u00fcye olarak &#8220;kul\u00fcpte&#8221; kalmak oldu\u011funu Ankara \u00e7ok iyi bilir.<\/p>\n<p>c) T\u00fcrkiye NATO&#8217;dan \u00e7\u0131kt\u0131ktan hemen sonra G\u00fcney K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimi&#8217;nin \u00fcyeli\u011fe kabul edilece\u011fi kesindir. Bu ise Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti&#8217;nin egemenli\u011fi \u00fczerinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir tehdit olu\u015fturur.<\/p>\n<p>Vilnius Zirvesi yakla\u015f\u0131rken \u0130sve\u00e7&#8217;in yapmas\u0131 gereken, tam bir y\u0131l evvel Madrid&#8217;de verdi\u011fi s\u00f6zleri tutmaktan ibarettir. Bu ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi takdirde, Finlandiya&#8217;n\u0131n \u00fcyeli\u011fine &#8220;evet&#8221; diyen T\u00fcrkiye&#8217;nin \u0130sve\u00e7&#8217;i durdurmaya devam etmeyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Kald\u0131 ki, NATO \u00fcyeli\u011fi hedefi olsun ya da olmas\u0131n AB \u00fcyesi bir \u00fclkenin tescilli ter\u00f6ristlere kol-kanat germeyi s\u00f6zde demokrasi ad\u0131na s\u00fcrd\u00fcrmesinin hi\u00e7bir izah\u0131 yoktur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130sve\u00e7&#8217;in NATO \u00dcyeli\u011fi 11-12 Temmuz&#8217;da Litvanya&#8217;n\u0131n ba\u015fkenti Vilnius&#8217;ta NATO Devlet ve H\u00fck\u00fcmet Ba\u015fkanlar\u0131 Zirvesi yap\u0131lacak. \u0130ttifak&#8217;\u0131n en \u00fcst seviyeli karar alma toplant\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fcndeminin ilk maddesinde Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131 yer al\u0131yor. \u00c7in&#8217;e kar\u015f\u0131 nas\u0131l bir politika takip edilece\u011fi, Kosova&#8217;daki gerilim, kitle imha silahlar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi ve siber tehditlerle m\u00fccadele de zirvede ele al\u0131nacak ba\u015fl\u0131klar aras\u0131nda yer al\u0131yor, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":11749,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-7165","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7165","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7165"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7165\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11751,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7165\/revisions\/11751"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}