{"id":7087,"date":"2023-05-14T09:46:32","date_gmt":"2023-05-14T06:46:32","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=7087"},"modified":"2024-03-06T14:36:19","modified_gmt":"2024-03-06T11:36:19","slug":"suriyenin-gelecegi-icin-uclu-garanti-turkiye-gazetesi-14-05-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=7087","title":{"rendered":"Suriye&#8217;nin Gelece\u011fi \u0130\u00e7in \u00dc\u00e7l\u00fc Garanti \u2013 T\u00fcrkiye Gazetesi (14.05.2023)"},"content":{"rendered":"<p>Suriye&#8217;nin Gelece\u011fi \u0130\u00e7in \u00dc\u00e7l\u00fc Garanti<\/p>\n<p>Moskova&#8217;da yap\u0131lan d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 toplant\u0131s\u0131ndan sonra T\u00fcrkiye-Suriye normalle\u015fme s\u00fcrecinde ileriye do\u011fru bir ad\u0131m daha at\u0131ld\u0131. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki haftalarda siyasi ve teknik seviyelerde d\u00f6rtl\u00fc yap\u0131da yeni toplant\u0131lar yap\u0131lacak. Muhtemelen yaz aylar\u0131nda T\u00fcrkiye ve Suriye, masada ba\u015fka devletler olmadan da do\u011frudan g\u00f6r\u00fc\u015fmeye ba\u015flayacaklar. Moskova&#8217;da ortaya \u00e7\u0131kan olumlu havaya ra\u011fmen \u00e7\u00f6z\u00fclmesi hayli zor \u00fc\u00e7 temel problem varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyor: Suriye&#8217;nin ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131; ba\u015fta T\u00fcrkiye olmak \u00fczere kom\u015fu \u00fclkelere giden Suriyelilerin geri d\u00f6n\u00fc\u015flerinin nas\u0131l olaca\u011f\u0131 ve muhaliflerle rejim aras\u0131nda nas\u0131l bir uzla\u015fmaya var\u0131laca\u011f\u0131. Moskova&#8217;da bu \u00fc\u00e7 konuya ilave olarak, i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar ve d\u0131\u015f m\u00fcdahale sebebiyle yerle bir olan Suriye kentlerinin yeniden in\u015fas\u0131 da ele al\u0131nd\u0131. Tabii ilk \u00fc\u00e7 konu halledilmeden, yeniden in\u015fa faaliyetlerine h\u0131zl\u0131ca giri\u015filmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u00fcm taraflar biliyor.<\/p>\n<p>\u015eam y\u00f6netimi, Rusya, ABD ve \u0130ran&#8217;\u0131n \u00fclkedeki asker\u00ee\/milis varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 g\u00fcndeme getirmeden, sadece T\u00fcrkiye&#8217;yi kastederek, &#8220;yabanc\u0131 silahl\u0131 g\u00fc\u00e7lerin Suriye&#8217;den \u00e7ekilmesini&#8221; istiyor. Ankara, Suriye&#8217;nin ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinden tamamen ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015fmeden kendi mill\u00ee g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu talebe s\u0131cak yakla\u015fm\u0131yor. Bu noktada, evvelce de dile getirdi\u011fim, somut bir \u00f6neriyi daha da detayland\u0131rarak bir kez daha ifade edece\u011fim.<\/p>\n<p>\u00d6nce be\u015f tespitte bulunay\u0131m:<\/p>\n<p>1-ABD, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn Suriye&#8217;deki uzant\u0131s\u0131 olan PYD-YPG&#8217;yi DEA\u015e&#8217;a kar\u015f\u0131 m\u00fcttefiki olarak g\u00f6rmeye devam ediyor. Bu \u00f6rg\u00fct\u00fc siyasi, ekonomik a\u00e7\u0131dan desteklemeyi s\u00fcrd\u00fcren ABD, Irak&#8217;ta 2000&#8217;lerin ba\u015f\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131na benzer \u015fekilde Suriye&#8217;nin kuzeyinde de \u00f6zerk bir K\u00fcrt devleti kurdurmak i\u00e7in gayret g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>2-ABD&#8217;yi, kendi istemedi\u011fi s\u00fcrece b\u00f6lgeden \u00e7\u0131karmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n<p>3-Moskova&#8217;da bir araya gelen taraflar\u0131n t\u00fcm\u00fc, aralar\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen, Suriye&#8217;nin egemenli\u011fi ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc konusunda mutab\u0131klar. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, Suriye topraklar\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesine kar\u015f\u0131lar.<\/p>\n<p>4-Suriye y\u00f6netimi, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bor\u00e7lu oldu\u011fu Rusya&#8217;n\u0131n deste\u011fi olmadan kendisine bir gelecek g\u00f6rm\u00fcyor. Keza \u0130ran&#8217;\u0131n silahl\u0131 mevcudiyetini de bir garanti unsuru oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>5-T\u00fcrkiye Suriye&#8217;nin herhangi bir b\u00f6lgesinde K\u00fcrt devleti kurulmas\u0131na asla izin vermeyece\u011fini \u0131srarla teyit ediyor.<\/p>\n<p>Bu hususlar\u0131 ak\u0131lda bulundurarak, Suriye&#8217;nin b\u00f6l\u00fcnmeden huzura ve istikrara kavu\u015fabilmesinin ve yeniden in\u015fa edilebilmesinin ancak T\u00fcrkiye, Rusya ve \u0130ran aras\u0131ndaki i\u015f birli\u011fiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu i\u015f birli\u011finin de, \u015eam&#8217;a ra\u011fmen de\u011fil, \u015eam&#8217;\u0131n da kabul edece\u011fi parametreler \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi durumunda ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar elde edilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Suriye&#8217;nin gelece\u011fine dair somut \u00f6nerim, Suriye y\u00f6netimi ve \u00fc\u00e7 \u00fclkenin taraf olaca\u011f\u0131 bir garant\u00f6rl\u00fck antla\u015fmas\u0131n\u0131n imzalanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe sokulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu antla\u015fma, Suriye&#8217;nin ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in d\u00f6rt \u00fclkenin g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri aras\u0131nda i\u015f birli\u011fi yap\u0131lmas\u0131n\u0131, m\u00fcltecilerin \u00fclkelerine d\u00f6n\u00fc\u015fleri i\u00e7in ilk planda Suriye&#8217;nin \u00e7e\u015fitli yerlerinde g\u00fcvenli b\u00f6lgeler olu\u015fturularak, bu b\u00f6lgelerin d\u00f6rt \u00fclkenin m\u00fc\u015fterek g\u00f6rev g\u00fcc\u00fc marifetiyle korunmas\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye, Rusya ve \u0130ran&#8217;\u0131n Suriye&#8217;nin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ve egemenli\u011fine y\u00f6nelik d\u0131\u015far\u0131dan gelecek sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 birlikte hareket etmelerini i\u00e7ermelidir.<\/p>\n<p>Balkanlar&#8217;daki kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klardan sonra Bosna-Hersek ve Kosova&#8217;n\u0131n normalle\u015ftirilmesi BM G\u00fcvenlik Konseyi kararlar\u0131yla kurulan rejimlerle ve bu \u00fclkelere konu\u015fland\u0131r\u0131lan \u00e7ok uluslu g\u00fc\u00e7ler sayesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015fti. Bug\u00fcn Suriye i\u00e7in benzer bir BM karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 ABD&#8217;nin tutumundan dolay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Fakat bahse konu \u00fc\u00e7 \u00fclkenin Suriye ile bir garanti antla\u015fmas\u0131 yapmas\u0131na uluslararas\u0131 hukuk bak\u0131m\u0131ndan herhangi bir engel bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Burada dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken son bir husus da \u0130srail&#8217;in tutumudur. 1967&#8217;de i\u015fgal etti\u011fi Suriye&#8217;nin Golan Tepelerini 1980&#8217;de ilhak etti\u011fini a\u00e7\u0131klayan \u0130srail&#8217;in BM kararlar\u0131na ve uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 bu eylemini Ba\u015fkan Trump d\u00f6neminde ABD tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131. \u015eayet Suriye&#8217;nin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc teminat alt\u0131na alacak bir i\u015f birli\u011fi yap\u0131lacaksa, bu \u00fclkenin topraklar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi de izahtan varestedir. Ama bu durum yeni baz\u0131 anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 da beraberinde getirebilir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn Anneler G\u00fcn\u00fc. Ba\u015fta \u015fehitlerimizin anneleri olmak \u00fczere t\u00fcm annelerin bu anlaml\u0131 g\u00fcn\u00fcn\u00fc kutluyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Suriye&#8217;nin Gelece\u011fi \u0130\u00e7in \u00dc\u00e7l\u00fc Garanti Moskova&#8217;da yap\u0131lan d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 toplant\u0131s\u0131ndan sonra T\u00fcrkiye-Suriye normalle\u015fme s\u00fcrecinde ileriye do\u011fru bir ad\u0131m daha at\u0131ld\u0131. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki haftalarda siyasi ve teknik seviyelerde d\u00f6rtl\u00fc yap\u0131da yeni toplant\u0131lar yap\u0131lacak. Muhtemelen yaz aylar\u0131nda T\u00fcrkiye ve Suriye, masada ba\u015fka devletler olmadan da do\u011frudan g\u00f6r\u00fc\u015fmeye ba\u015flayacaklar. Moskova&#8217;da ortaya \u00e7\u0131kan olumlu havaya ra\u011fmen \u00e7\u00f6z\u00fclmesi hayli zor \u00fc\u00e7 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":11772,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-7087","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7087"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7087\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}