Prof. Dr. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan: ‘Lozan, 100 y\u0131ll\u0131k Cumhuriyetin en \u00f6nemli d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r’<\/p>\n
Alt\u0131nba\u015f \u00dcniversitesi Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm\u00fc taraf\u0131ndan, TOKAMER’in deste\u011fi ile “Cumhuriyet’in 100. Y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131: Tarih, Kuramlar, Akt\u00f6rler, Meseleler” ba\u015fl\u0131kl\u0131 bilimsel bir kongre d\u00fczenlendi. Kongrede konu\u015fan Prof. Dr. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan, “Lozan, 100 y\u0131ll\u0131k Cumhuriyetin en \u00f6nemli d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r” dedi. Cumhuriyetin 100. Y\u0131l\u0131 Etkinlikleri \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fczenlenen kongrede Hollanda, Azerbaycan ve T\u00fcrkiye’den toplam 36 \u00fcniversiteden 47 bildiri sunuldu. Alt\u0131nba\u015f \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan’\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 kongrenin ilk paneline Prof. Dr. Deniz \u00dclke Ar\u0131bo\u011fan, Prof. Dr. Mustafa Ayd\u0131n ve Prof. Dr. Mensur Akg\u00fcn konu\u015fmac\u0131 olarak kat\u0131ld\u0131. Kongrede T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131n\u0131n tarihi ve gelece\u011finin akademik boyutuyla ele al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Prof. Dr. Erhan, en \u00f6nemli d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131n\u0131n ise Lozan Antla\u015fmas\u0131 oldu\u011funu vurgulad\u0131. Bu antla\u015fman\u0131n, T\u00fcrkiye’nin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n belirlenmesi, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve egemenli\u011finin tescillemesi bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. D\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131yla ba\u015far\u0131l\u0131 bir 100 y\u0131l Prof. Dr. Mensur Akg\u00fcn, T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131n\u0131n, Lozan temel olmak \u00fczere, 100 y\u0131ll\u0131k bir ba\u015far\u0131 hikayesi oldu\u011funu belirtti. Lozan’\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 bir diplomasi s\u00fcrecinin sonunda imzalanabildi\u011fine dikkat \u00e7eken Akg\u00fcn, bunu hem sava\u015fta kar\u015f\u0131m\u0131zda olan m\u00fcttefiklerin zafiyetlerinden yararlan\u0131larak, onlarla tek tek anla\u015fmalar imzalanmas\u0131 hem de o zaman yeni ortaya \u00e7\u0131kan ve kaderi T\u00fcrkiye ile \u00f6zde\u015fle\u015fen Sovyetler Birli\u011fi ile yak\u0131nla\u015fmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu hat\u0131rlatt\u0131. Akg\u00fcn, “1925’te imzalanan Dostluk ve Tarafs\u0131zl\u0131k Antla\u015fmas\u0131 T\u00fcrkiye Sovyetler ili\u015fkilerini bamba\u015fka boyuta ta\u015f\u0131d\u0131. 1933’te Montr\u00f6, 1939’da Hatay sorununu \u00e7\u00f6zen antla\u015fma \u00f6nemli d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye’nin \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131na girmemi\u015f olmas\u0131, sava\u015f sonras\u0131 yaln\u0131zl\u0131ktan kurtulmak i\u00e7in 1946’da ABD ile ili\u015fkilerini geli\u015ftirmesi ve NATO’ya girmesi de d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131d\u0131r” diye konu\u015ftu. Bununla birlikte baz\u0131 hatalar da yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na de\u011finen Akg\u00fcn, “Ke\u015fke 6-7 Eyl\u00fcl olaylar\u0131 olmasayd\u0131, \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi kararlar\u0131na daha fazla uyabilseydik, ke\u015fke K\u0131br\u0131s meselesine, AB ile ili\u015fkilerimizde sorun olu\u015fturacak \u015fekilde yakla\u015fmasayd\u0131k. Ama genel olarak 100 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te d\u0131\u015f politikam\u0131z\u0131n bir ba\u015far\u0131 hikayesi oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz” dedi. Ortak sevin\u00e7 ve travmalar \u00fczerinden T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131 de\u011ferlendirildi Prof. Dr. Deniz \u00dclke Ar\u0131bo\u011fan da T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren b\u00fct\u00fcn d\u0131\u015f politika tav\u0131rlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda pozitif bir anlay\u0131\u015f benimsedi\u011fini ifade etti. D\u0131\u015flanm\u0131\u015f hissetmesine ra\u011fmen olumlu ili\u015fkiler kurmay\u0131 ve stat\u00fckoyu korumay\u0131 istedi\u011fini ve kendisini egemen g\u00fc\u00e7lerin yan\u0131nda konumland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131. Di\u011fer taraftan Psiko-politik alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, olaylar\u0131n ve psikolojik durumlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fimlerine, yans\u0131malar\u0131na bakt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. T\u00fcrkiye’nin sa\u011flam bir ulus ve devlet hikayesi oldu\u011funu ifade ederek, ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne “Zafer” anlat\u0131s\u0131n\u0131 benimsedi\u011fine de\u011findi. Lozan’\u0131n da bunun en \u00f6nemli sembolik par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu kaydeden Deniz \u00dclke Ar\u0131bo\u011fan, “T\u00fcrkiye r\u00f6van\u015f arayan, aray\u0131\u015f\u0131 olan, sald\u0131rganla\u015fan bir \u00fclke de\u011fil. \u0130li\u015fkilerini diplomasi ile y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f, hi\u00e7 toprak kaybetmemi\u015f, art\u0131da olan bir \u00fclke” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131. Sembollerin de \u00f6nemine de\u011finen Ar\u0131bo\u011fan, ulusal kimliklerin d\u0131\u015f politikay\u0131 \u015fekillendirdi\u011fini anlatt\u0131. Son zamanlarda Cumhuriyetin se\u00e7ilmi\u015f zafer anlat\u0131s\u0131 olan \u0130stiklal Harbi yerine, Osmanl\u0131 ile ili\u015fkilendirilecek zaferler \u00fczerinde duruldu\u011funu s\u00f6yledi. \u00c7anakkale Zaferinin, 1453 \u0130stanbul’un Fethinin, hatta 1071 Malazgirt Zaferinin g\u00fcndeme getirilmesini buna ba\u011flad\u0131. 15 Temmuz’un da bu meyanda sembol niteli\u011fi oldu\u011funa de\u011finen Ar\u0131bo\u011fan, “Se\u00e7ilmi\u015f bir travma \u00fczerinde, yas ve a\u011f\u0131t k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. D\u00f6nemsel olarak T\u00fcrkiye’nin kimli\u011fini de de\u011fi\u015ftirebilecek bir durum bu. K\u00f6pr\u00fclere, yollara isimleri verilen \u015fehitlerin, sava\u015f kahramanlar\u0131n\u0131n yerine ikame edildi\u011fi, yeni bir anlat\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bunlar i\u00e7 politikaya y\u00f6nelik gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ama d\u0131\u015f d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131, \u00fclkelerin psikolojilerini etkiliyor. Kendini d\u00fc\u015fmanlarla \u00e7evrili, hasmane bir ortamda g\u00f6ren \u00fclkelerin d\u0131\u015f politikas\u0131 da pasif ve savunmac\u0131 oluyor” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131. D\u0131\u015f politika konusunda ciddi d\u00f6n\u00fc\u015flerin de yap\u0131labildi\u011fini belirten Ar\u0131bo\u011fan, “Eski Osmanl\u0131 havzas\u0131nda yeni bir ekonomik i\u015f birli\u011fi ortakl\u0131\u011f\u0131 ile yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, may\u0131nlar\u0131 temizledi\u011fimiz bir yolda, \u015fu anda b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131r hatt\u0131n\u0131 \u0130ran, Irak, Suriye Ermenistan’a kadar duvarla kapatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yeni bir duruma ge\u00e7iyoruz. Bu \u00e7ok do\u011fal olarak pasif ve savunmac\u0131 bir anlay\u0131\u015f\u0131n sonucu” diye konu\u015ftu. Ar\u0131bo\u011fan, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin kurulu\u015f y\u0131llar\u0131ndan itibaren, Lozan’\u0131n olu\u015fturdu\u011fu psikoloji ile savunmac\u0131 olmaktan uzakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirerek, “T\u00fcrkiye, has\u0131m olarak bat\u0131y\u0131 g\u00f6rmemi\u015ftir. T\u00fcrkiye’nin ‘\u00f6tekisi’, 1918’de \u0130stanbul’u i\u015fgal eden \u0130ngiltere ya da g\u00fcney ve g\u00fcneydo\u011fu hatt\u0131n\u0131 i\u015fgal eden Frans\u0131zlar, \u0130talyanlar da de\u011fildir. T\u00fcrkiye ulusal kimli\u011fini geli\u015ftirirken ‘\u00f6tekisi’ olarak zaman zaman kendi tebaas\u0131n\u0131 Rum, Ermeni ve Yahudileri se\u00e7mi\u015ftir ama as\u0131l kendi hayaletini, Osmanl\u0131 ge\u00e7mi\u015fini se\u00e7mi\u015ftir. Bu, o zamanlarda d\u0131\u015f d\u00fcnya ile pozitif ili\u015fkiler kurmas\u0131 i\u00e7in f\u0131rsat olu\u015fturmu\u015ftur. Bundan dolay\u0131 d\u0131\u015f politika anlam\u0131nda ‘\u00f6tekisini’ konjonkt\u00fcrel olarak s\u00fcrekli yenilemi\u015ftir. Bazen Sovyetler Birli\u011fi, Yunanistan, \u0130srail, \u0130ran ya da Suriye olmu\u015ftur. \u015eu anda ise net olarak ABD’dir” diyerek tarihle s\u00fcreci de\u011ferlendirdi. Co\u011frafya ve tarih ba\u011flam\u0131nda de\u011fi\u015fen T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131 Prof. Dr. Mustafa Ayd\u0131n ise co\u011frafya ve tarih ba\u011flam\u0131nda d\u0131\u015f poltikat\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmesinde 1920’ler ve 1990’lar olmak \u00fczere 2 b\u00fcy\u00fck k\u0131r\u0131lma noktas\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011funu s\u00f6yledi. Mustafa Ayd\u0131n ayr\u0131ca T\u00fcrkiye’nin, bu ilk d\u00f6nemde b\u00fcy\u00fck bir imparatorluktan, ulus ve b\u00f6lge devletine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve adaptasyon s\u00fcreci ge\u00e7irdi\u011fini kaydetti. 1990’lardaki radikal de\u011fi\u015fimin ise uluslararas\u0131 sistemdeki so\u011fuk sava\u015f\u0131n sona ermesiyle, T\u00fcrkiye’nin bir kanat \u00fclkesi olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na ve yak\u0131n \u00e7evresini farkl\u0131 okumaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden Ayd\u0131n, daha geni\u015f bir n\u00fcfus alan\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bu yakla\u015f\u0131m\u0131na 1990’larda Orta Asya, 2000’lerde Kafkaslar ve Balkanlar, 2010’da Ortado\u011fu’ya y\u00f6nelik oldu\u011funu anlatt\u0131. Bunlara ra\u011fmen T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131n\u0131n, belli s\u00fcreklilikleri oldu\u011funu da ifade eden Mustafa Ayd\u0131n, bunun s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131ndan ve limitasyondan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. “Orta b\u00fcy\u00fckl\u00fckte olan bir devlet durumumuzu de\u011fi\u015ftiremedik. \u00dcst gelir d\u00fczeyine ula\u015faca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorduk ancak bunu hen\u00fcz ger\u00e7ekle\u015ftiremedik. Orta gelir grubundan \u00e7\u0131kamad\u0131k. S\u0131n\u0131rl\u0131 ekonomik g\u00fc\u00e7, s\u0131n\u0131rl\u0131 ulusal kaynaklar ile uluslararas\u0131 sistemin hala b\u00fcy\u00fck devletler taraf\u0131ndan domine ediliyor olmas\u0131 gibi nedenler, zincirlerini k\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde engel olarak kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131” de\u011ferlendirmelerini yapt\u0131. T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131nda etkili olan 3 sendrom Mustafa Ayd\u0131n, ayr\u0131ca ideoloji ve siyasi parti g\u00f6zetmeksizin T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131nda etkili olan 3 \u00f6nemli sendromdan bahsetti. “Bunlar\u0131n ilki Yaln\u0131z Kurt sendromu. ‘T\u00fcrk\u00fcn, T\u00fcrk’ten ba\u015fka dostu yoktur’ s\u00f6z\u00fcnde kendini buluyor. Mesela yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ankette ‘T\u00fcrkiye d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcrken kimle i\u015f birli\u011fi yapmal\u0131d\u0131r?’ diye soruyoruz. Halk\u0131n y\u00fczde 27’si gibi \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 hi\u00e7 kimse ile diyor. \u0130kincisi Sevr Sendromu. T\u00fcrkiye’yi par\u00e7alayacaklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi. 150 y\u0131ll\u0131k tarihi ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar bunlara kaynakl\u0131k ediyor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de Hegemon sendromu. Yak\u0131n co\u011frafyam\u0131zda bizim d\u0131\u015f\u0131m\u0131zda ba\u015fka bir hegemon istemiyoruz. Bunlarla rahats\u0131z ili\u015fkiler kuruyoruz. F\u0131rsat bulursak da biz egemen olal\u0131m istiyoruz” dedi. “Uluslararas\u0131c\u0131 bir stratejisi olmal\u0131” Mustafa Ayd\u0131n da son olarak gelecek d\u0131\u015f politikas\u0131nda “Uluslararas\u0131c\u0131” olarak tan\u0131mlanabilecek b\u00fcy\u00fck bir strateji gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. Parametrelere bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda T\u00fcrkiye’nin 4 farkl\u0131 cephesi oldu\u011funu ve bunlar\u0131 do\u011fru kullanmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine de\u011findi. Bat\u0131 da g\u00fc\u00e7l\u00fc olmak isteyen T\u00fcrkiye’nin, do\u011fuda da g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131 gerekti\u011fini anlatt\u0131. Karadeniz co\u011frafyas\u0131 i\u00e7in politika geli\u015ftirmemi\u015f bir T\u00fcrkiye’nin, Ortado\u011fu’da etkili olamayaca\u011f\u0131n\u0131, bat\u0131da da ciddiye al\u0131nmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti. “Ayaklardan biri g\u00fc\u00e7s\u00fcz ise topal masa oluyorsunuz” benzetmesini kullanan Ayd\u0131n, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131: “T\u00fcrkiye, bu tarihi ve zor co\u011frafyada ger\u00e7ek\u00e7i ve pragmatik olmaz ise bu say\u0131lan sendromlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015febilir. O nedenle Diplomasi, Diyalog ve Develepment ile yani ak\u0131l, fikir ve izan \u00e7er\u00e7evesinde, ekonomik g\u00fc\u00e7 ve halk\u0131n refah\u0131n\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutarak etkili bir d\u0131\u015f politika izlemesi gerekiyor.” “Yeni Durumlar, yeni hedefler belirlenmeli” Prof. Dr. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan panelin sonunda, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de\u011fi\u015fen \u015fartlar\u0131 anlayabilmek i\u00e7in tarihi yeniden okuma ihtiyac\u0131ndan s\u00f6z etti. De\u011fi\u015fen durumlara g\u00f6re yeni hedefler belirlenmesinin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Erhan, “K\u00fcresel \u0131s\u0131nma, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi uluslararas\u0131 ili\u015fkileri de etkiliyor. Ge\u00e7mi\u015fte T\u00fcrkiye’ye a\u011f\u0131r sanayi ile u\u011fra\u015fmay\u0131n, siz tah\u0131l ambar\u0131 olarak Fransa’y\u0131 \u0130talya’y\u0131 besleyin diyorlard\u0131. \u015eimdi su azal\u0131yor, biz de Ukrayna tah\u0131l\u0131na tabii oluyoruz. Tabii afetler ya da tabii kaynaklar da ili\u015fkileri etkiliyor. Karadeniz’de do\u011falgaz, Gabar Da\u011flar\u0131’nda petrol \u00e7\u0131k\u0131yor. Devletlerin gizli ar\u015fivleri a\u00e7\u0131l\u0131yor. Bilmedi\u011fimiz yeni durumlar\u0131 \u00f6\u011freniyoruz. Bunlara g\u00f6re gelece\u011fi planlamak gerekiyor” dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prof. Dr. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan: ‘Lozan, 100 y\u0131ll\u0131k Cumhuriyetin en \u00f6nemli d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r’ Alt\u0131nba\u015f \u00dcniversitesi Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm\u00fc taraf\u0131ndan, TOKAMER’in deste\u011fi ile “Cumhuriyet’in 100. Y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131: Tarih, Kuramlar, Akt\u00f6rler, Meseleler” ba\u015fl\u0131kl\u0131 bilimsel bir kongre d\u00fczenlendi. Kongrede konu\u015fan Prof. Dr. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan, “Lozan, 100 y\u0131ll\u0131k Cumhuriyetin en \u00f6nemli d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r” dedi. Cumhuriyetin 100. Y\u0131l\u0131 Etkinlikleri […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":11631,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7078","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7078"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7078\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11631"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}