{"id":7046,"date":"2023-04-30T10:54:05","date_gmt":"2023-04-30T07:54:05","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=7046"},"modified":"2024-03-06T14:41:29","modified_gmt":"2024-03-06T11:41:29","slug":"abd-ve-1915-tehciri-turkiye-gazetesi-30-04-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=7046","title":{"rendered":"ABD ve 1915 Tehciri &#8211; T\u00fcrkiye Gazetesi (30.04.2023)"},"content":{"rendered":"<p>ABD ve 1915 Tehciri<\/p>\n<p>Barack Obama, ABD Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 koltu\u011funda oturdu\u011fu y\u0131llar boyunca her 24 Nisan&#8217;da yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda, 1915 olaylar\u0131 i\u00e7in &#8220;Meds Yeghern&#8221; (B\u00fcy\u00fck Felaket) ifadesini kullanm\u0131\u015ft\u0131. Mevcut ABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden ise yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda &#8220;Meds Yeghern&#8221;in yan\u0131 s\u0131ra &#8220;soyk\u0131r\u0131m&#8221; tabirini de kullan\u0131yor. Biden&#8217;\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131na devletin en \u00fcst kademelerinden gerekli cevaplar verildi. Bununla birlikte as\u0131l problem Bidenin kulland\u0131\u011f\u0131 ifade de\u011fil. ABD siyasetinde, akademik \u00e7evrelerinde ve bas\u0131n\u0131nda 1915&#8217;te bir soyk\u0131r\u0131m ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 inanc\u0131n\u0131n kemikle\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015f olu\u015fu.<\/p>\n<p>H\u00e2l b\u00f6yle oldu\u011fundan, ABD Ba\u015fkan\u0131&#8217;n\u0131n s\u0131rf Ermeni oylar\u0131n\u0131 alabilmek i\u00e7in tarih\u00ee ger\u00e7eklere ayk\u0131r\u0131 s\u00f6ylemlere ba\u015fvurdu\u011fu de\u011ferlendirmesini yapman\u0131n bir faydas\u0131 bulunmuyor. Do\u011frudur; ge\u00e7mi\u015fte ba\u015fka siyaset\u00e7ilerin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi Biden da, ABD&#8217;nin Kaliforniya ve New York ba\u015fta olmak \u00fczere \u00f6nemli eyaletlerinde az\u0131msanamayacak oy potansiyeline sahip Ermenileri kendi yan\u0131nda tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Fakat unutmayal\u0131m ki, 1915&#8217;e &#8220;soyk\u0131r\u0131m&#8221; denmesi art\u0131k sadece Ermenilerin \u00f6nemsedi\u011fi bir husus de\u011fil. T\u00fcrkiye&#8217;ye mesafeli hatta d\u00fc\u015fmanca yakla\u015fan ne kadar kesim varsa, T\u00fcrkiye&#8217;ye zarar veren bu arg\u00fcman\u0131 benimsemi\u015f durumdalar.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en hafta 1915 olaylar\u0131yla ilgili olarak New York&#8217;taki T\u00fcrkevi&#8217;nde ileti\u015fim Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen panelde konu\u015fan Amerikal\u0131 tarih profes\u00f6r\u00fc Edward J. Ericson, &#8220;T\u00fcrkiye bu m\u00fccadeleyi kaybetti. Art\u0131k &#8216;Bu i\u015fi tarih\u00e7ilere b\u0131rak\u0131n. Siyaset\u00e7iler bu konu hakk\u0131nda de\u011ferlendirme yapmas\u0131n. Ar\u015fivlerimiz a\u00e7\u0131k&#8217;demeyi b\u0131rakmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>1915&#8217;le ilgili ba\u015fka hususlara odaklanmaks\u0131n\u0131z&#8221; \u015feklinde konu\u015ftu. Amerikal\u0131 tarih\u00e7i, 400 bin civar\u0131nda Ermeni&#8217;nin tehcir ettirildi\u011fi Suriye&#8217;deki kamplardaki hayat \u015fartlar\u0131n\u0131n son derece iyi oldu\u011fu, Ermenilerin istedikleri zaman bu kamplardan yak\u0131nlardaki kentlere gidip, \u0130stanbul&#8217;daki yak\u0131nlar\u0131yla mektupla\u015fabildikleri, hatta bankalardan havale bile yapabildiklerini s\u00f6yleyerek, T\u00fcrkiye&#8217;nin bu konuyu yeterince anlatmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerinde durdu. Nazilerin toplama kamplar\u0131ndaki \u015fartlar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, neyin soyk\u0131r\u0131m olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n gayet net ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Amerikal\u0131 tarih\u00e7i, tehcir edilenlerin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn hayatta kald\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011finin d\u00fcnyaya anlatabilmesi i\u00e7in kamplardaki hayata dair \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p>Prof. Ericson&#8217;un dikkati \u00e7ekti\u011fi kamplar konusu elbette \u00f6nemli. 1915 olaylar\u0131 ile Nazilerin yapt\u0131\u011f\u0131 soyk\u0131r\u0131m aras\u0131nda ba\u011f kuran ve hatta Hitler&#8217;in 1915&#8217;i \u00f6rnek ald\u0131\u011f\u0131 gibi akla zarar de\u011ferlendirmeleri her f\u0131rsatta dile getirenlerin, tarihi nas\u0131l \u00e7arp\u0131tt\u0131klar\u0131n\u0131n ortaya konulmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bu konulara da ilgi g\u00f6sterilmeli. Dahas\u0131, tehcir s\u0131ras\u0131nda ihmalleri sebebiyle -sava\u015ftan sonra i\u015fgalcilerce kurulanlar de\u011fil, hen\u00fcz sava\u015f devam ederken kurulan- asker\u00ee mahkemelerde yarg\u0131lanarak mahk\u00fbm edilen ve cezaland\u0131r\u0131lan Osmanl\u0131 zabitlerinin oldu\u011fu da unutulmamal\u0131. Yahudilere zulmetti\u011fi i\u00e7in ceza alan tek bir Nazi subay\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla 1915 tehcirinin hi\u00e7bir surette, devlet eliyle planlanm\u0131\u015f ve y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f sistematik &#8220;soyk\u0131r\u0131m&#8221; olarak nitelendirilemeyece\u011fi her f\u0131rsatta dile getirilmeli.<\/p>\n<p>Tarih yaz\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok zikredilen bir s\u00f6z vard\u0131r: &#8220;Her nesil tarihi yeniden yazar.&#8221; Bu do\u011frudur. Zira hem tarih\u00e7ilerin ula\u015fabildi\u011fi yeni kaynaklar\u0131n \/ belgelerin \/ tan\u0131klar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 hem de her yeni d\u00f6nemin siyasi dinamiklerinin, tarih\u00ee olaylar\u0131n o zamana kadar anlat\u0131landan farkl\u0131 y\u00f6nlerini ortaya \u00e7\u0131karmaya d\u00f6n\u00fck anlay\u0131\u015f de\u011fi\u015fiklikleri, ge\u00e7mi\u015fin tekrar tekrar ele al\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7ar.<\/p>\n<p>1915 Ermeni tehcirinin ger\u00e7eklere dayal\u0131 olarak anlat\u0131lmas\u0131yla ilgili tutumumuzu bundan sonra da art\u0131rarak devam ettirmemiz ve \u0131srarl\u0131 bir \u015fekilde konunun tarih\u00e7iler taraf\u0131ndan ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini dile getirmemiz bundand\u0131r. Ba\u015fka konulara odaklan\u0131rken i\u015fin \u00f6z\u00fcnden uzakla\u015fmak, yak\u0131n gelecekte ula\u015fabilece\u011fimiz sonu\u00e7lardan da uzakla\u015fmam\u0131za yol a\u00e7ar.<\/p>\n<p>Bu sebeple, 1915&#8217;teki tehcir karar\u0131n\u0131n Ermeni ayaklanmac\u0131lar\u0131n i\u015fgalci Rus g\u00fc\u00e7leriyle i\u015f birli\u011fi yapt\u0131klar\u0131 i\u00e7in al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonundan ba\u015flayarak Ermeni \u00e7etelerin y\u00fcz binlerce M\u00fcsl\u00fcman\u0131 katlettikleri, tehcirin t\u00fcm vilayetleri kapsamad\u0131\u011f\u0131, Osmanl\u0131 topraklar\u0131ndaki Ermeni n\u00fcfusunun 1 milyon 200 bin civar\u0131nda oldu\u011fu, tehcir s\u0131ras\u0131ndaki kay\u0131plar\u0131n haydutlar\u0131n sald\u0131r\u0131lar\u0131 ve hastal\u0131klardan kaynakland\u0131\u011f\u0131, bu kay\u0131plarda ihmali olanlar\u0131n cezaland\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131, tehcire tabi tutulanlar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn Suriye&#8217;deki ge\u00e7ici ikametlerine ula\u015ft\u0131klar\u0131, &#8220;soyk\u0131r\u0131m&#8221; iftiras\u0131n\u0131n Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda propaganda ama\u00e7l\u0131 olarak \u0130ngiltere taraf\u0131ndan \u00fcretildi\u011fi ve b\u00fct\u00fcn bu ger\u00e7eklerin Devlet Ar\u015fivlerindeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara a\u00e7\u0131k belgelerden de g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini bitmek t\u00fckenmek bilmeyen bir enerjiyle anlatmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeliyiz.<\/p>\n<p>Ortada &#8220;kaybedilmi\u015f bir m\u00fccadele&#8221; yoktur. Tarih\u00ee ger\u00e7ekler er ya da ge\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD ve 1915 Tehciri Barack Obama, ABD Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 koltu\u011funda oturdu\u011fu y\u0131llar boyunca her 24 Nisan&#8217;da yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda, 1915 olaylar\u0131 i\u00e7in &#8220;Meds Yeghern&#8221; (B\u00fcy\u00fck Felaket) ifadesini kullanm\u0131\u015ft\u0131. Mevcut ABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden ise yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda &#8220;Meds Yeghern&#8221;in yan\u0131 s\u0131ra &#8220;soyk\u0131r\u0131m&#8221; tabirini de kullan\u0131yor. Biden&#8217;\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131na devletin en \u00fcst kademelerinden gerekli cevaplar verildi. Bununla birlikte as\u0131l problem [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":11788,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-7046","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7046"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7046\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11788"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}