{"id":6541,"date":"2023-03-06T10:34:14","date_gmt":"2023-03-06T07:34:14","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=6541"},"modified":"2024-03-06T15:07:36","modified_gmt":"2024-03-06T12:07:36","slug":"netanyahu-ne-istiyor-turkiye-gazetesi05-03-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=6541","title":{"rendered":"Netanyahu Ne \u0130stiyor? &#8211; T\u00fcrkiye Gazetesi (05.03.2023)"},"content":{"rendered":"<p>\u0130srail se\u00e7imlerinin ard\u0131ndan sular bir t\u00fcrl\u00fc durulmad\u0131. \u00d6nce sanc\u0131l\u0131 bir koalisyon kurma s\u00fcreci ya\u015fand\u0131. Ard\u0131ndan, Netanyahu&#8217;nun a\u015f\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip koalisyon ortaklar\u0131n\u0131n s\u00f6ylemlerinin ve att\u0131klar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 ad\u0131mlar\u0131n Filistin&#8217;de &#8220;\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc intifada&#8221;y\u0131 tekleyebilece\u011fi konu\u015fulmaya ba\u015fland\u0131. Son olarak h\u00fck\u00fcmetin \u0130srail&#8217;in hukuk d\u00fczeninde yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fiklikler muhalefetin soka\u011fa d\u00f6k\u00fclmesine yol a\u00e7t\u0131. Kuruldu\u011fu g\u00fcnden bu yana hi\u00e7 \u015fahit olmad\u0131\u011f\u0131 bir siyasi \u00e7alkalanma ya\u015fayan \u0130srail&#8217;deki istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n daha da artmas\u0131 durumunda \u00fclkedeki farkl\u0131 gruplar aras\u0131nda &#8220;\u00e7at\u0131\u015fmalar&#8221; olabilece\u011fi yorumlar\u0131n\u0131 yapanlar var. Eski Savunma Bakan\u0131 Benny Gantz &#8220;i\u00e7 sava\u015f tehlikesinden&#8221; s\u00f6z etti. \u015eimdilik uzak ihtimal olmakla birlikte, bunun dillendiriliyor olu\u015fu bile \u0130srail&#8217;deki siyasi durumun ciddiyetini ortaya koyuyor. Netanyahu, &#8220;G\u00f6steri h\u00fcrriyeti \u00fclkeyi anar\u015fi ve kaosa s\u00fcr\u00fcklemek de\u011fildir. Egemen bir \u00fclke kaosa dayanamaz&#8221; diyerek muhalefeti sert bir dille uyar\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130srail siyasetini yak\u0131ndan takip uzmanlar, \u0130srail tarihinin en uzun s\u00fcreyle ba\u015fbakanl\u0131k yapan siyaset\u00e7isi olan Netanyahu&#8217;nun daha \u00f6nceki g\u00f6rev d\u00f6nemleriyle, bug\u00fcnk\u00fc durumunu mukayese ederlerken iki \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131\u011fa dikkati \u00e7ekiyorlar:<\/p>\n<p>Birinci farkl\u0131l\u0131k \u0130srail&#8217;in g\u00fcvenlik durumu. Netanyahu hem 19961999 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki ilk ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 hem de 2009-2021 d\u00f6nemindeki ikinci ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde g\u00fcvenlik endi\u015felerini hep \u00f6n planda tutmu\u015ftu. Suriye, Irak ve L\u00fcbnan ba\u015fta olmak \u00fczere Arap devletlerinden, &#8220;n\u00fckleer silah yapma planlar\u0131 olan&#8221; \u0130ran&#8217;dan ve HAMAS gibi Filistinli gruplardan alg\u0131lanan &#8220;tehdit&#8221;, &#8220;g\u00fcc\u00fc \u00f6n planda tutan, kararl\u0131 ve taviz vermez&#8221; g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcyle Netanyahu&#8217;nun \u0130srail&#8217;deki farkl\u0131 kesimlerden destek almas\u0131n\u0131 temin etmi\u015fti. Netanyahu, hakk\u0131ndaki a\u011f\u0131r yolsuzluk iddialar\u0131n\u0131 bile &#8220;\u0130srail&#8217;in g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in kendi liderli\u011finin vazge\u00e7ilmez oldu\u011fu&#8221; iddias\u0131yla g\u00f6\u011f\u00fcsleyebilmi\u015fti.<\/p>\n<p>Suriye&#8217;de ya\u015fanan i\u00e7 sava\u015f neticesinde bu \u00fclkenin \u0130srail a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir &#8220;d\u00fc\u015fman&#8221; olmaktan \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, eski ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump&#8217;\u0131n telkinleri ve te\u015fvikleri sonucunda baz\u0131 Arap devletleriyle \u0130srail aras\u0131nda &#8220;\u0130brahim Anla\u015fmalar\u0131n\u0131n&#8221; imzalanmas\u0131 ve d\u0131\u015far\u0131dan gelen destek azal\u0131nca HAMAS&#8217;\u0131n \u0130srail&#8217;le ili\u015fkilerinde yumu\u015fama s\u00fcrecine girmesi, Netanyahu&#8217;nun \u00e7ok sevdi\u011fi &#8220;g\u00fcvenlik endi\u015fesi&#8221; kart\u0131n\u0131 kullanma alan\u0131n\u0131 daraltt\u0131. Bibi&#8217;nin elinde bir tek &#8220;\u0130ran&#8217;\u0131n n\u00fckleer program\u0131&#8221; kald\u0131. Bu hususa a\u015fa\u011f\u0131da d\u00f6nece\u011fim.<\/p>\n<p>Netanyahu&#8217;nun daha \u00f6nceki d\u00f6nemlerinden ikinci farkl\u0131l\u0131k ise \u00fclkedeki ekonomik durum. Bilhassa 2009-2020 d\u00f6nemi \u0130srail ekonomisinde s\u0131\u00e7rama y\u0131llar\u0131 olmu\u015ftu. \u00dclkenin ba\u015fta bili\u015fim, yaz\u0131l\u0131m ve savunma olmak \u00fczere y\u00fcksek teknoloji tabanI\u0131 sekt\u00f6rlerdeki y\u00fckseli\u015fi \u00fclke ekonomisine olumlu yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Pandemiyle birlikte, t\u00fcm d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi \u0130srail ekonomisinde de gerileme e\u011filimleri ba\u015f g\u00f6sterdi 2021 &#8216;de %8,6 b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f olan \u0130srail ekonomisi 2022&#8217;de %6 b\u00fcy\u00fcd\u00fc. 2023 y\u0131l\u0131nda ise bunun %3&#8217;e gerileyece\u011fi tahmin ediliyor. Di\u011fer yandan enflasyon Aral\u0131k 2008&#8217;den bu yana en y\u00fcksek seviyesine Ocak 2023&#8217;te t\u0131rmanarak %5,4 oldu. Bug\u00fcn itibar\u0131yla 9,6 milyona ula\u015fm\u0131\u015f olan \u0130srail n\u00fcfusunun, Ukrayna ba\u015fta olmak \u00fczere eski SSCB topraklar\u0131ndan artan g\u00f6\u00e7 ve uzayan hayat s\u00fcresi sebebiyle 2024 ortalar\u0131nda 10 milyonu a\u015fabilece\u011fi hesaplan\u0131yor. Bu da hem acilen yeni i\u015f imk\u00e2nlar\u0131 \u00fcretilmesini gerektiriyor hem de ya\u015flanan ve bak\u0131ma muhta\u00e7 n\u00fcfusun ekonomiye getirdi\u011fi maliyetin \u00e7al\u0131\u015fan kesimler \u00fczerindeki bask\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131yor. D\u00fcnyada para bollu\u011fu olan ve tabiri caizse \u0130srail&#8217;e &#8220;\u00e7uvalla para giren&#8221; d\u00f6nemin sona ermesi Netanyahu liderli\u011findeki koalisyonun derinle\u015fen ekonomik problemlere kal\u0131c\u0131 \u00e7areler \u00fcretebilmesini g\u00fc\u00e7le\u015ftiriyor.<\/p>\n<p>Artan muhalefet bask\u0131s\u0131 Netanyahu&#8217;yu zorlarken, o yine en iyi bildi\u011fi siyasi taktik olan &#8220;kutupla\u015ft\u0131rma&#8221;ya sar\u0131l\u0131yor. Ama bu metodun kar\u015f\u0131l\u0131k bulabilmesi i\u00e7in daha \u00f6nceleri \u0130srail d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rler \u00fczerinden ilerleyebilme \u015fans\u0131 varken, bug\u00fcn o imk\u00e2n neredeyse tamamen ortadan kalkm\u0131\u015f durumda. Filistinlileri &#8220;\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc intifadaya k\u0131\u015fk\u0131rtma&#8221; takti\u011finin i\u015fleyebilmesi i\u00e7in, d\u0131\u015f akt\u00f6rler taraf\u0131ndan siyasi ve mali olarak desteklenen Filistinli gruplar\u0131n olmas\u0131 laz\u0131m. Ama o destek art\u0131k ortada yok. Netanyahu&#8217;nun d\u00f6rt g\u00f6zle bekledi\u011fi &#8220;kalk\u0131\u015fma&#8221; bir t\u00fcrl\u00fc ger\u00e7ekle\u015fmiyor.<\/p>\n<p>L\u00fcbnan Hizbullah\u0131 ya da Suriye&#8217;nin de \u0130srail&#8217;le u\u011fra\u015facak mecali kalmam\u0131\u015f durumda. Netanyahu bu bahaneye de s\u0131\u011f\u0131nam\u0131yor. O zaman geriye bir tek \u0130ran&#8217;\u0131n n\u00fckleer program\u0131 kal\u0131yor.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en hafta i\u00e7inde, ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcste\u015farlar\u0131ndan Colin Kahl&#8217;in Temsilciler Meclisindeki bir komisyonda &#8220;\u0130ran&#8217;\u0131n n\u00fckleer ate\u015fleme sistemi geli\u015ftirmesi i\u00e7in sadece 12 g\u00fcn yeterli&#8221; c\u00fcmlesini sarf etmesi Netanyahu&#8217;nun dikkatinden ka\u00e7mam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran&#8217;\u0131n \u0130srail i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir tehdit h\u00e2line geldi\u011fini s\u00f6yleyerek, \u00fclkede birlik ve beraberlik \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmaktan geri durmayacakt\u0131r. \u0130ran&#8217;\u0131n olu\u015fturdu\u011fu n\u00fckleer tehdit konusu daha \u00f6nce Netanyahu&#8217;nun i\u015fine yaram\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>ABD Savunma Bakan\u0131 Lloyd Austin&#8217;in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde \u0130srail&#8217;e yapaca\u011f\u0131 ziyarette &#8220;\u0130ran&#8217;a kar\u015f\u0131 al\u0131nacak tedbirlerin&#8221; de g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclece\u011fini \u0130srail G\u00fcvenlik Bakan\u0131 ve koalisyonun a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 orta\u011f\u0131 Yoav Gallant a\u00e7\u0131klad\u0131. &#8220;\u0130ran bombas\u0131&#8221; kart\u0131n\u0131n, siyasi a\u00e7\u0131dan zor g\u00fcnlerden ge\u00e7en Netanyahu i\u00e7in bu sefer nas\u0131l sonu\u00e7 do\u011furaca\u011f\u0131n\u0131 ABD&#8217;nin \u0130ran&#8217;a yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n tonu belirleyecek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130srail se\u00e7imlerinin ard\u0131ndan sular bir t\u00fcrl\u00fc durulmad\u0131. \u00d6nce sanc\u0131l\u0131 bir koalisyon kurma s\u00fcreci ya\u015fand\u0131. Ard\u0131ndan, Netanyahu&#8217;nun a\u015f\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip koalisyon ortaklar\u0131n\u0131n s\u00f6ylemlerinin ve att\u0131klar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 ad\u0131mlar\u0131n Filistin&#8217;de &#8220;\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc intifada&#8221;y\u0131 tekleyebilece\u011fi konu\u015fulmaya ba\u015fland\u0131. Son olarak h\u00fck\u00fcmetin \u0130srail&#8217;in hukuk d\u00fczeninde yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fiklikler muhalefetin soka\u011fa d\u00f6k\u00fclmesine yol a\u00e7t\u0131. Kuruldu\u011fu g\u00fcnden bu yana hi\u00e7 \u015fahit olmad\u0131\u011f\u0131 bir siyasi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":11819,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-6541","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6541","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6541"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6541\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11819"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}