T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131 derslerinde bahsetti\u011fimiz yap\u0131sal belirleyiciler adl\u0131 bir konu vard\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin d\u0131\u015f ve g\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131nda etkili olan sabiteler i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Mesela tarih bunlardan biridir. Ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fan\u0131lanlar\u0131n olumlu ya da olumsuz etkileri bug\u00fcne yans\u0131r. T\u00fcrkiye’nin co\u011frafi konumu ve jeopoliti\u011fi de ayn\u0131 \u015fekilde politikay\u0131 do\u011frudan etkiler. N\u00fcfusla ilgili bile\u015fenler yani demografik yap\u0131 da s\u00f6z konusu yap\u0131sal belirleyicilerdendir. Art\u0131k bunlara bir tane daha eklemenin zaman\u0131 gelmi\u015ftir: Deprem.<\/p>\n
“T\u00fcrkiye nas\u0131l bir \u00fclkedir?” veya “T\u00fcrkiye’nin kimli\u011finde ne \u00f6ne \u00e7\u0131kar?” sorular\u0131na cevap verirken, \u00fclkemizin tek bir kavramla tarif edilemeyece\u011fini belirtir ve T\u00fcrkiye’nin hem Asya hem Avrupa \u00fclkesi oldu\u011funu vurgular ve \u015f\u00f6yle deriz: “T\u00fcrkiye d\u00fcnyada \u00e7ok az \u00fclkeye nasip olan bir \u00e7e\u015fitlili\u011fe sahiptir. Asyal\u0131, AvrupalI, Balkanl\u0131, KafkasyalI, Akdenizli, Karadenizli, Orta Do\u011fulu bir \u00fclkedir. \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ve T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131, NATO m\u00fcttefiki ve AB’nin orta\u011f\u0131d\u0131r.” Nas\u0131l ki, bunlar\u0131n her biri \u00fclkemizin kimli\u011finin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131ysa, deprem olgusunun da \u00fclkemizin kimli\u011finin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu kabullenmeliyiz. Hatta “T\u00fcrkiye Asyal\u0131, AvrupalI, Orta Do\u011fulu, Akdenizli …” demeden \u00f6nce T\u00fcrkiye’den bahsederken “T\u00fcrkiye bir deprem \u00fclkesi” diyebilmeliyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc depremin bir g\u00fcvenlik meselesi oldu\u011funu millet\u00e7e idrak etmedi\u011fimiz m\u00fcddet\u00e7e depremin verece\u011fi zararlar\u0131 asgariye indirecek tedbirleri lay\u0131k\u0131 ve\u00e7hile almam\u0131z ve tatbik etmemiz m\u00fcmk\u00fcn olmayacak.<\/p>\n
Sosyal medyada g\u00f6z\u00fcme \u00e7arpt\u0131. Deprem felaketine maruz kalan beldelerimizden birinde orta seviyede bir m\u00fclki idare amiri halk\u0131n nas\u0131l davranmas\u0131 gerekti\u011fini anlat\u0131yor. S\u0131k s\u0131k, “kanun var, nizam var” diyor. “Herkes kendi istedi\u011fi gibi davranamaz” diye ekliyor. Do\u011fru. Kanun var, nizam var. Ama o kanun ve nizam depremden \u00f6nce de vard\u0131. \u015eayet uygulanm\u0131\u015f olsayd\u0131, belki de depremde y\u0131k\u0131lan bir\u00e7ok binaya “oturulamaz” raporu verilecek ve bunlar bo\u015falt\u0131lacakt\u0131, i\u015fte o m\u00fclki idare amirinin kanun ve nizam\u0131 depremden \u00f6nce de\u011fil, sonra hat\u0131rlamas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli sebebi g\u00fcvenli\u011fi tesis etme kayg\u0131s\u0131d\u0131r. Zira afete maruz kalm\u0131\u015f yerlerde halk\u0131n g\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131n\u0131n giderilmesi ve devlet d\u00fczeninin tesis edilmesi ona \u00f6ncelikli bir vazife olarak verilmi\u015ftir. \u015eayet<\/p>\n
depremi bir g\u00fcvenlik meselesi olarak tan\u0131mlamaz ve hepimiz i\u00e7in \u00f6ncelikli bir g\u00fcvenlik kayg\u0131s\u0131 unsuru h\u00e2line getirmezsek, depremden \u00f6nce sa\u011flam binalar\u0131 korumaktan ziyade, bug\u00fcn oldu\u011fu gibi enkazlar\u0131 ya\u011fmac\u0131lardan korumak zorunda kal\u0131r\u0131z.<\/p>\n
Depremin neden bir g\u00fcvenlik meselesi oldu\u011funu rakamlar \u00fczerinden anlatmak da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. T\u00fcrkiye’nin Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’n\u0131n t\u00fcm cephelerinde verdi\u011fi asker ve milis \u015fehit say\u0131s\u0131 35.000 kadard\u0131r. 1984’ten 2020’ye b\u00f6l\u00fcc\u00fc ter\u00f6ristlerin sald\u0131r\u0131lar\u0131 neticesinde \u015fehit olan g\u00fcvenlik g\u00f6revlilerimizin say\u0131s\u0131 8.128’dir. Bu sald\u0131r\u0131larda ayr\u0131ca 5.700 sivil vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 kaybettik. Ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131nda 36.000’den fazla da yaral\u0131m\u0131z var. Ter\u00f6r eylemlerinin T\u00fcrkiye’ye y\u00fckledi\u011fi maliyet yakla\u015f\u0131k 400 milyar dolar civar\u0131nda. Son 30 y\u0131lda \u00fclkemizde meydana gelen depremlerde insan kayb\u0131m\u0131z ve bu afetlerin getirdi\u011fi maddi y\u00fckler ter\u00f6r faaliyetlerinin verdi\u011fi zarardan geride de\u011fil. Ben bu sat\u0131rlar\u0131 yazarken Kahramanmara\u015f depremlerinde hayat\u0131n\u0131 kaybedenlerin say\u0131s\u0131 40.000’i ge\u00e7mi\u015fti. Maddi hasar\u0131n en az 150 milyar dolar civar\u0131nda oldu\u011funun hesaplar\u0131 yap\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n
Birileri \u00e7\u0131k\u0131p, “i\u015fgalci d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 verilen Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’n\u0131n ve hain PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadelenin istatistiklerini tabii afet olan deprem istatistikleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak do\u011fru olmaz” diyecektir. \u0130\u015fte benim kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m kafa tam da bu kafad\u0131r. Biz depremi \u00fclkemizin genetik kodlar\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olarak kabul etmez ve en \u00f6nemli g\u00fcvenlik meselesi olarak g\u00f6rmemeye devam edersek, i\u015fgalcilerin ve ter\u00f6ristlerin ald\u0131\u011f\u0131 candan daha fazlas\u0131n\u0131 depremler almaya devam eder.<\/p>\n
Devletlerin \u00f6ncelikli g\u00f6revi g\u00fcvenli\u011fi temin etmektir. “\u0130nsan\u0131 ya\u015fat ki, devlet ya\u015fas\u0131n” felsefesini m\u00fcndemi\u00e7 bir devlet mekanizmas\u0131n\u0131n g\u00fcvenlikten anlad\u0131\u011f\u0131 her \u015feyden \u00f6nce “insanlar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak” olmal\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n g\u00fcvenli\u011fine y\u00f6nelmi\u015f tehdit sadece d\u0131\u015f d\u00fc\u015fmanlardan ve ter\u00f6ristlerden gelmez. Devlet, vatanda\u015f\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini be\u015feri veya tabii her t\u00fcrl\u00fc tehdide kar\u015f\u0131 korumakla m\u00fckelleftir.<\/p>\n
Devletimizin g\u00fcvenlik telakkisini yeniden \u015fekillendirmesinin ve Mill\u00ee G\u00fcvenlik Siyaset Belgesi’nden, m\u00fclki idari amirlerinin g\u00fcvenlikle ilgili g\u00f6revlerini tarif eden talimatnamelere kadar her t\u00fcrl\u00fc g\u00fcvenlik belgesinde depremi bir g\u00fcvenlik meselesi olarak tan\u0131mlamas\u0131n\u0131n zaman\u0131 gelmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131 derslerinde bahsetti\u011fimiz yap\u0131sal belirleyiciler adl\u0131 bir konu vard\u0131r. T\u00fcrkiye’nin d\u0131\u015f ve g\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131nda etkili olan sabiteler i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Mesela tarih bunlardan biridir. Ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fan\u0131lanlar\u0131n olumlu ya da olumsuz etkileri bug\u00fcne yans\u0131r. T\u00fcrkiye’nin co\u011frafi konumu ve jeopoliti\u011fi de ayn\u0131 \u015fekilde politikay\u0131 do\u011frudan etkiler. N\u00fcfusla ilgili bile\u015fenler yani demografik yap\u0131 da s\u00f6z konusu […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":11823,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[36],"class_list":["post-6498","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-36"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6498","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6498"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6498\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11823"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}