Devletler uluslararas\u0131 sistemin temel akt\u00f6rleridir. Uluslararas\u0131 alan anar\u015fiktir. Devletlerin temel amac\u0131 ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131na ula\u015fmakt\u0131r ve bunu yaparlarken de g\u00fc\u00e7lerine dayan\u0131rlar. Fakat modern uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde devletlerin g\u00fcc\u00fc sadece sert g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131 \u00fczerinden tan\u0131mlanm\u0131yor. Ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir orduya veya ekonomiye sahip olursa olsun, etkili kulland\u0131\u011f\u0131 yumu\u015fak ve ak\u0131ll\u0131 g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131ndan mahrum olan devletler k\u00fcresel siyasetin sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 oyuncular\u0131 h\u00e2line gelemiyor.<\/p>\n
1980’lerde Joseph Nye taraf\u0131ndan kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131lan yumu\u015fak g\u00fc\u00e7; siyasi, ekonomik ya da asker\u00ee manada fiil\u00ee m\u00fcdahale i\u00e7ermez. Yumu\u015fak g\u00fc\u00e7 bir devletin b\u00f6lgesinin ya da d\u00fcnyan\u0131n \u015fekillendirmesine yard\u0131mc\u0131 olan k\u00fclt\u00fcrel, ideolojik veya kurumsal bile\u015fenlerdir. Yumu\u015fak g\u00fcc\u00fcn “sihirli dokunu\u015fu”, muhatap devletlerde ya da insan topluluklar\u0131nda fail devletin eylemlerinin me\u015fruiyetini tasdik hissiyat\u0131m art\u0131r\u0131r. Sert g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131, asker, silah ya da m\u00fchimmat say\u0131s\u0131 gibi tek tek say\u0131labilen \u015feylerken, yumu\u015fak g\u00fc\u00e7 \u00e7o\u011fu zaman hibrit veya \u00e7oklu formlarda, tedricen ve m\u00fccerret bir mahiyette tezah\u00fcr eder. Dahas\u0131 yumu\u015fak g\u00fcc\u00fcn tesirinde kalan\u0131n muhatap devlete yakla\u015f\u0131m\u0131nda g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck vard\u0131r. R\u0131za devreye girer. Zaten b\u00f6lgesel ya da k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 olmakta kilit rol oynayan unsur da bu r\u0131za mefhumudur.<\/p>\n
Fransa ya da Britanya’y\u0131 bir zamanlar, ABD’yi elan k\u00fcresel oyun kurucu yapan g\u00fc\u00e7, ordular\u0131 ve ekonomileri kadar d\u00fcnyaya yaymaya muvaffak olduklar\u0131 dilleri, de\u011ferleri, k\u00fclt\u00fcrleri ve hukuk sistemleridir. \u0130nsanlar\u0131n baz\u0131 \u00fclkelerin dillerini \u00f6\u011frenmeye kitlesel olarak y\u00f6nelmeleri, o \u00fclkelerin k\u00fclt\u00fcrleriyle ilgilenmeleri, o \u00fclkelerin mallar\u0131n\u0131 tercih etmeleri, o \u00fclkelere seyahat etmeleri ve belki de en \u00f6nemlisi, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 o \u00fclkelere okumaya g\u00f6ndermeleri s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz “g\u00f6n\u00fcll\u00fc” davran\u0131\u015flard\u0131r. Bu g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck seviyesinin art\u0131\u015f\u0131, o \u00fclkenin yumu\u015fak g\u00fcc\u00fcn etkisinde kal\u0131\u015f derecesi bak\u0131m\u0131ndan da bir g\u00f6stergedir.<\/p>\n
Bir devletin e\u011fitim kurumlar\u0131nda okuyarak mezun olan uluslararas\u0131 \u00f6\u011frencilerin o \u00fclkenin “g\u00f6n\u00fcll\u00fc el\u00e7ileri” olmalar\u0131 kadar tabii bir \u015fey olamaz. Bu mezunlar\u0131n gelecekteki hayatlar\u0131nda, i\u015f yapmadan, turizme, sa\u011fl\u0131ktan \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n e\u011fitimine kadar bir\u00e7ok alanda o devletle s\u00fcrekli ve sars\u0131lmaz ba\u011flar kurma potansiyelleri vard\u0131r.<\/p>\n
Yumu\u015fak g\u00fc\u00e7lerini ak\u0131ll\u0131 kullanan, vizyoner devletler s\u00f6z konusu potansiyeli belli programlar \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7ok iyi i\u015flerler. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bunu en iyi yapanlar ABD, \u0130ngiltere ve Fransa’d\u0131r. Bu devletlerin okullar\u0131nda okuyanlar veya \u00f6\u011frenim hayatlar\u0131n\u0131n bir d\u00f6neminde bu devletlerin okullar\u0131nda ara\u015ft\u0131rma projelerine \/ ziyaretlerine kat\u0131lanlar bizzat o \u00fclkelerin d\u0131\u015fi\u015fleri bakanl\u0131klar\u0131 ya da kamu diplomasisi kurumlan taraf\u0131ndan y\u00f6netilen a\u011flara al\u0131n\u0131rlar. Bahsetti\u011fim a\u011flar, ki\u015filerin mezun olduklar\u0131 \u00fcniversitelerin mezunlarla etkile\u015fim a\u011flar\u0131 de\u011fildir. Devletlerin profesyonel servislerince y\u00f6netilen a\u011flardan ve \u00e7ok katmanl\u0131 mezun takip<\/p>\n
sistemlerinden bahsediyorum. \u0130leti\u015fim i\u00e7inde kalan mezunlar, o devletin k\u00fclt\u00fcrel ve e\u011fitimle ilgili faaliyetlerinden haberdar edilir. Mezunlara i\u015f ilanlar\u0131 yollan\u0131r. Mezunlar\u0131n davetli olduklar\u0131 \u00e7e\u015fitli aktiviteler icra edilir. Mezun zaman zaman o devletin diplomatik temsilcili\u011finde d\u00fczenlenen resepsiyonlara -e\u015fiyle- \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r. B\u00f6ylece, mezunu oldu\u011fu devleti her zaman yan\u0131nda hisseder. Unutmas\u0131na veya yumu\u015fak g\u00fc\u00e7 halesinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131na asla m\u00fcsaade edilmez. Psikolojik detaylarla desteklenmi\u015f bu t\u00fcr programlara muhatap olan mezunlar \u00f6ylesine \u015fartlan\u0131rlar ki, \u015fu veya bu sebeple birka\u00e7 ay kendileriyle ileti\u015fime ge\u00e7ilmese, neden a\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131na “itildiklerini” sorgulamaya ba\u015flarlar.<\/p>\n
Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan 2030 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye’de 1 milyon uluslararas\u0131 \u00f6\u011frenci olmas\u0131 i\u00e7in gerekli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce bildirmi\u015fti. Bug\u00fcn 300 bin olan uluslararas\u0131 \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131n\u0131n 7 y\u0131lda 3 kattan art\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in ilgili t\u00fcm kurumlar\u0131n uyumlu \u015fekilde \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi ortada. Ama bence bu \u00f6\u011frencileri T\u00fcrkiye’ye getirmekten \u00e7ok daha \u00f6nemli olan, mezun olduktan sonra onlarla irtibat\u0131 koparmamak.<\/p>\n
\u00dcz\u00fclerek ifade edeyim, ABD, \u0130ngiltere, Fransa ve yava\u015f yava\u015f Avustralya, Yeni Zelanda ve Malezya’n\u0131n devreye ald\u0131klar\u0131 takip sistemlerine benzer bir sistemimiz yok. Bu i\u015ften m\u00fcnhas\u0131ran sorumlu bir devlet kurumumuz da yok. Her \u00fcniversitenin kendi mezunlar\u0131 i\u00e7in a\u011flar olu\u015fturmas\u0131 ve geriye d\u00f6n\u00fck olarak mezunlar\u0131n\u0131n verilerini toplamas\u0131 yeterli de\u011fil. 15 y\u0131ld\u0131r uluslararas\u0131 \u00f6\u011frencilerle ilgili \u00e7ok say\u0131da faaliyetin i\u00e7inde oldum. Bir\u00e7ok kurumla isti\u015fare toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131ld\u0131m. 15 y\u0131ld\u0131r tek bir devlet kurumunun,<\/p>\n
1990’dan bu yana T\u00fcrkiye’ye, hangi \u00fclkelerden ka\u00e7 \u00f6\u011frenci geldi\u011fini, bunlar\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131n burslu, ka\u00e7\u0131n\u0131n burssuz oldu\u011funu, mezun olan veya e\u011fitimlerini yar\u0131da b\u0131rakanlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 eksiksiz payla\u015fabildi\u011fim g\u00f6rmedim. B\u0131rak\u0131n T\u00fcrkiye mezunlar\u0131n\u0131n bug\u00fcn hangi \u00fclkelerde hangi g\u00f6revlerde bulunduklar\u0131n\u0131n envanterini, b\u0131rak\u0131n T\u00fcrkiye b\u00fcy\u00fckel\u00e7iliklerinde T\u00fcrkiye mezunlar\u0131n\u0131n g\u00fcncellenmi\u015f ileti\u015fim bilgilerini havi rehber olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, “ka\u00e7 uluslararas\u0131 \u00f6\u011frenciyi T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n vergileriyle okuttuk?” sorusuna dahi kesin cevap alam\u0131yoruz. Veriler ya hi\u00e7 yok ya da sa\u011fl\u0131kl\u0131 tutulmam\u0131\u015f. Kapkara bir FET\u00d6 tahribat\u0131 var. Var olan veriler, yapay zek\u00e2 tabanl\u0131 ak\u0131ll\u0131 programlarla i\u015flenmemi\u015f vs.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 olma hedefi var. Bunun i\u00e7in yumu\u015fak g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funun bilincinde kurumlan\u0131n\u0131z da var. O h\u00e2lde bu hedefe ula\u015fmam\u0131zda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131 olacak olan uluslararas\u0131 \u00f6\u011frenci stratejimizde paradigma de\u011fi\u015fikli\u011fine gitmek gerekir. T\u00fcrk b\u00fcrokrasisinin m\u00fczmin illeti olan “kurum taassubu” ile malul mevcut kurumlar\u0131m\u0131zla b\u00f6yle bir paradigma de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131lmas\u0131 zor. \u00d6\u011frenci se\u00e7me ve kabulden, mezun olduktan sonra takibe kadar t\u00fcm basamaklar\u0131yla bu \u00f6\u011frencilerle ilgilenecek Uluslararas\u0131 \u00d6\u011frenci Ajans\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 art\u0131k \u015fartt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Devletler uluslararas\u0131 sistemin temel akt\u00f6rleridir. Uluslararas\u0131 alan anar\u015fiktir. Devletlerin temel amac\u0131 ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131na ula\u015fmakt\u0131r ve bunu yaparlarken de g\u00fc\u00e7lerine dayan\u0131rlar. Fakat modern uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde devletlerin g\u00fcc\u00fc sadece sert g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131 \u00fczerinden tan\u0131mlanm\u0131yor. Ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir orduya veya ekonomiye sahip olursa olsun, etkili kulland\u0131\u011f\u0131 yumu\u015fak ve ak\u0131ll\u0131 g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131ndan mahrum olan devletler k\u00fcresel siyasetin sonu\u00e7 […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":11858,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[37],"class_list":["post-6386","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-37"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6386","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6386"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6386\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}