Rusya’n\u0131n Herson’dan kontroll\u00fc \u00e7ekilmesinden sonra Ukrayna’n\u0131n yeni kazan\u0131mlar elde edebilmesinin iki yolu bulunuyordu: \u00c7at\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrerek, ilerlemek ya da ate\u015fkes masas\u0131na oturmak. Ukrayna ilkini tercih etti. Bu se\u00e7imde, Herson’un tahliyesinin Kiev’de Rusya’n\u0131n genel ricat\u0131n\u0131n bir \u00f6nc\u00fc i\u015fareti olarak yorumlanmas\u0131n\u0131n pay\u0131 b\u00fcy\u00fck. \u015e\u00fcphesiz bu yorum y\u00fcksek bir hata pay\u0131 i\u00e7eriyor. Rusya’n\u0131n i\u015fgal etti\u011fi topraklardan topluca \u00e7ekilmesi s\u00f6z konusu de\u011fil. \u00dcstelik ilhak karar\u0131yla Rusya’n\u0131n par\u00e7as\u0131 h\u00e2line getirilen bu geni\u015f alan\u0131 tamamen bo\u015faltmaya Moskova’da kimsenin niyeti yok.<\/p>\n
Peki Kiev bu manzaray\u0131 g\u00f6rm\u00fcyor mu? Moskova’n\u0131n kendilerini bar\u0131\u015f masas\u0131na “zafer havas\u0131 i\u00e7inde” oturtabilmek i\u00e7in Herson’dan \u00e7ekilmi\u015f olabileceklerini, b\u00f6ylece kendileri i\u00e7in ge\u00e7ici ama “\u015ferefli bir ate\u015fkes” \u015fans\u0131 do\u011fdu\u011funu anlam\u0131yorlar m\u0131? Bu t\u00fcr g\u00f6r\u00fc\u015fleri dile getirenlerin hemen “vatan haini” ve “Rusya yanl\u0131s\u0131” yaftas\u0131 yedi\u011fini tahmin etmek g\u00fc\u00e7 de\u011fil. Kiev’in gelece\u011fi hakk\u0131nda karar verenlerin, sadece Kiev’de oturmad\u0131klar\u0131n\u0131, hatta bu karar vericilerin \u00e7o\u011funlu\u011funun ABD, \u0130ngiltere ve AB \u00fclkelerinde bulunduklar\u0131n\u0131 dikkate al\u0131rsak, Ukrayna taraf\u0131n\u0131n ate\u015fkes masas\u0131na neden mesafeli oldu\u011funu daha isabetli yorumlayabiliriz.<\/p>\n
\u00d6nce iki genel soru soral\u0131m: “Sava\u015f ne zamana kadar s\u00fcrecek?” ve “sava\u015f\u0131n uzamas\u0131 kimin i\u015fine yarar?”. Moskova’ya g\u00f6re, Ukrayna ilhak edilen topraklar\u0131n Rusya’ya ait oldu\u011funu kabul edene kadar, Kiev’e g\u00f6re ise Rusya i\u015fgal etti\u011fi topraklar\u0131 tamamen bo\u015faltana kadar \u00e7at\u0131\u015fmalar devam edecek. \u0130ki amac\u0131n da tam olarak ger\u00e7ekle\u015febilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak verilecek tavizlerle, bir orta yol bulunmas\u0131 gerekir. Herson’dan \u00e7ekilme hamlesini o y\u00fczden \u00f6nemsemeliyiz. Ama g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, Kiev hen\u00fcz o noktadan \u00e7ok uzak. H\u00e2l b\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7in de sava\u015f\u0131n ne kadar s\u00fcrece\u011fini tahmin etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Taraflar mevcut siyasi pozisyonlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc m\u00fcddet\u00e7e bar\u0131\u015f masas\u0131na mesafeli olacaklar.<\/p>\n
\u0130kinci soruya gelince, \u015f\u00fcphesiz t\u00fcm sava\u015flardan oldu\u011fu gibi 10. ay\u0131na girdi\u011fimiz Rusya-Ukrayna \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131kar sa\u011flayanlar var. Daha \u00f6nce “Diplomatik Muhakemede” yazm\u0131\u015ft\u0131m. Ukrayna, satt\u0131\u011f\u0131 tah\u0131ldan elde etti\u011fi paralarla Bat\u0131l\u0131 tedarik\u00e7ilerden y\u00fcksek miktarda silah sat\u0131n ald\u0131. ABD, \u0130ngiltere, Fransa ve Almanya kendi stoklar\u0131ndaki silah ve m\u00fchimmat\u0131 Ukrayna’ya aktar\u0131rken, onlar\u0131n yerine yenilerini almaya koyuldu.<\/p>\n
Silah firmalar\u0131 sadece \u00e7at\u0131\u015fan taraflara de\u011fil, bu \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n<\/p>\n
meydana getirdi\u011fi tehdit alg\u0131s\u0131n\u0131 iliklerine kadar hisseden \u00fclkelere de sat\u0131\u015f yap\u0131yorlar. Almanya gibi, sanayile\u015fme ve geli\u015fmi\u015flik seviyesini on y\u0131llard\u0131r s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, silahlanmaya s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynak ay\u0131rma siyaseti sayesinde tutturmu\u015f olan bir devlet bile b\u00fcy\u00fck bir silahlanma hamlesi yapaca\u011f\u0131n\u0131 ilan etti.<\/p>\n
100 milyar avroyu silah al\u0131m\u0131na harcayaca\u011f\u0131n\u0131 ilan eden \u00fc\u00e7l\u00fc koalisyon h\u00fck\u00fcmeti, ABD’den F-35 u\u00e7aklar\u0131 ve a\u011f\u0131r nakliye helikopterleri sat\u0131n alacak. Fransa-Almanya ortak yap\u0131m\u0131 olan hava savunma sistemleri ve a\u011f\u0131r muharebe tanklar\u0131 da listede yer al\u0131yor. Herh\u00e2lde Almanya’ya silah satacak firmalar bu karardan b\u00fcy\u00fck memnuniyet duymu\u015flard\u0131r. Ama 100 milyar avronun Almanya’ya yetmeyece\u011fini, Alman Genelkurmay\u0131n\u0131n talep etti\u011fi insans\u0131z hava ara\u00e7lar\u0131n\u0131, denizalt\u0131lar\u0131 ve 20.000 ek askeri finanse etmek i\u00e7in daha \u00e7ok b\u00fct\u00e7e ayr\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenler var. Di\u011fer taraftan Fransa’dan Polonya’ya, Avrupa’n\u0131n tamam\u0131nda savunma b\u00fct\u00e7elerinde g\u00f6r\u00fclen art\u0131\u015flar silah \u00fcreticilerinin y\u00fczlerini g\u00fcld\u00fcrd\u00fc! Muhtemelen \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l yap\u0131lacak NATO Zirvesinde Genel Sekreter, “\u00fcye \u00fclkelerin Gayrisafi Has\u0131lalar\u0131n\u0131n en az %2’sini silahlanmaya ay\u0131rmalar\u0131” kural\u0131n\u0131 hat\u0131rlatma ihtiyac\u0131n\u0131 duymayacak.<\/p>\n
Di\u011fer yandan, Rusya’ya uygulanan yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n bumerang etkisi olu\u015fturdu\u011fu da ortada. Her yerde ama bilhassa sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelerde artan enerji fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015flar \u00fcretim maliyetlerini ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015fekilde art\u0131r\u0131rken, Rus do\u011falgaz\u0131na alternatif enerji kaynaklar\u0131 aras\u0131nda n\u00fckleer enerjinin yeniden pop\u00fclerlik kazanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00c7evrecilerin son 40 y\u0131l boyunca verdikleri m\u00fccadele sonunda say\u0131lar\u0131 azalt\u0131lan ve tamamen kapat\u0131lma noktas\u0131na gelen n\u00fckleer santraller baz\u0131 \u00fclkelerde “kurtar\u0131c\u0131” olarak g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
ABD’nin Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131ndaki temel \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131n, Rusya’n\u0131n iyice y\u0131pranmas\u0131n\u0131n ve Avrupa \u00fclkelerinin savunma a\u00e7\u0131s\u0131ndan ABD’ye ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilemez h\u00e2le gelmesinin temin edilmesi oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. Bununla birlikte,<\/p>\n
\u00c7in ve Hindistan’\u0131n yapt\u0131r\u0131mlara kat\u0131lamayarak, Rusya ile ili\u015fkilerini \u0131s\u0131tmalar\u0131 VVashington’u tutumunu g\u00f6zden ge\u00e7irmeye itebilir. Zira uzun vadede as\u0131l tehdit olarak \u00c7in’i g\u00f6ren ve bu \u00fclkeyle k\u00fcresel bir m\u00fccadeleye haz\u0131rlanan ABD’nin, Rusya’y\u0131 bu kadar \u00e7ok \u00c7in’e “iteklemesi” kendi hayr\u0131na de\u011fil. Biden’\u0131n, son d\u00f6nemde, Putin ile bar\u0131\u015f i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmekten bahsetmesinin arkas\u0131nda bu endi\u015fe olabilir. Ama sava\u015f\u0131n bitmesini istemeyen \u00e7\u0131kar odaklar\u0131, ate\u015fkesin sa\u011flanmamas\u0131 i\u00e7in ellerinden geleni yapmaya devam edeceklerdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Rusya’n\u0131n Herson’dan kontroll\u00fc \u00e7ekilmesinden sonra Ukrayna’n\u0131n yeni kazan\u0131mlar elde edebilmesinin iki yolu bulunuyordu: \u00c7at\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrerek, ilerlemek ya da ate\u015fkes masas\u0131na oturmak. Ukrayna ilkini tercih etti. Bu se\u00e7imde, Herson’un tahliyesinin Kiev’de Rusya’n\u0131n genel ricat\u0131n\u0131n bir \u00f6nc\u00fc i\u015fareti olarak yorumlanmas\u0131n\u0131n pay\u0131 b\u00fcy\u00fck. \u015e\u00fcphesiz bu yorum y\u00fcksek bir hata pay\u0131 i\u00e7eriyor. Rusya’n\u0131n i\u015fgal etti\u011fi topraklardan topluca \u00e7ekilmesi s\u00f6z […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":11885,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[37],"class_list":["post-6361","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-37"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6361","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6361"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6361\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11885"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}