{"id":6335,"date":"2022-10-30T09:45:12","date_gmt":"2022-10-30T06:45:12","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=6335"},"modified":"2024-03-11T13:36:38","modified_gmt":"2024-03-11T10:36:38","slug":"onurlu-cikis-turkiye-gazetesi30-10-2022-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=6335","title":{"rendered":"Onurlu \u00c7\u0131k\u0131\u015f &#8211; T\u00fcrkiye Gazetesi (30.10.2022)"},"content":{"rendered":"<p>Neredeyse 25 y\u0131ld\u0131r<\/p>\n<p>uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde telaffuz dahi edilmeyen konular\u0131 son birka\u00e7 ay i\u00e7inde \u00e7ok s\u0131k duyar olduk. ABD ve Rusya aras\u0131nda bir t\u00fcrl\u00fc dinmeyen gerilim, n\u00fckleer \u00e7at\u0131\u015fma s\u00f6yleminin kullan\u0131lmaya ba\u015flamas\u0131yla ba\u015fka bir boyuta ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar \u00fczerinde iki kez, 1945&#8217;te Hiro\u015fima ve Nagazaki&#8217;de, kullan\u0131lan n\u00fckleer silahlar\u0131n ne kadar b\u00fcy\u00fck ve onar\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan tahribata sebep oldu\u011funu uzun uzun anlatmaya gerek yok. En az\u0131ndan b\u00fcy\u00fck devletler aras\u0131nda bir \u00e7at\u0131\u015fma arac\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrken, atom bombas\u0131, n\u00fckleer ba\u015fl\u0131k, orta menzilli-k\u0131talararas\u0131 n\u00fckleer f\u00fcze, n\u00fckleer denizalt\u0131, taktik n\u00fckleer silah vb. kavramlar\u0131n k\u00fcresel siyasetin akt\u00f6rleri taraf\u0131ndan tekrar kullan\u0131lmaya ba\u015flanmas\u0131 bir\u00e7ok ba\u015fkentte tedirginli\u011fe sebep oluyor.<\/p>\n<p>N\u00fckleer silahlar\u0131n kullan\u0131lmak de\u011fil, kullan\u0131lmamak \u00fczere \u00fcretildi\u011fi s\u00f6ylenir. Bir bak\u0131ma do\u011frudur. Zira n\u00fckleer silahlar\u0131 bulunan bir has\u0131mla n\u00fckleer \u00e7at\u0131\u015fmaya giren bir \u00fclkenin, kar\u015f\u0131 tarafa verdi\u011fi zarar kadar kendisinin de zarara u\u011frama ihtimali vard\u0131r. Bu sebeple, iki kutuplu d\u00fcnya d\u00fczeninin var oldu\u011fu y\u0131llarda Bat\u0131 ve Do\u011fu bloklar\u0131 asker\u00ee stratejilerini olu\u015ftururlarken, n\u00fckleer silahlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 en son ba\u015fvurulacak se\u00e7enek olarak tan\u0131mlam\u0131\u015flard\u0131. N\u00fckleer silahlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n da yeniden tan\u0131mlanmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Bir \u00fclkenin sahip oldu\u011fu n\u00fckleer silahlar\u0131n miktar\u0131 ve tahrip g\u00fcc\u00fc kadar, bu silahlar\u0131 has\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 kullanma vas\u0131talar\u0131na sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131 da \u00f6nemliydi. Keza, d\u00fc\u015fman\u0131n n\u00fckleer silahlar\u0131na kar\u015f\u0131 hava savunma sistemleri ve koruma kalkanlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi de son derece \u00f6nemli h\u00e2le gelmi\u015fti&#8230;<\/p>\n<p>Uzunca bir s\u00fcredir Bat\u0131 \u00fclkeleri i\u00e7in n\u00fckleer tehdit ortadan kalkm\u0131\u015f oldu\u011fundan, sivil halk\u0131n bu t\u00fcr \u00e7at\u0131\u015fmalardan daha az zararla \u00e7\u0131kmalar\u0131n\u0131 temin edecek \u00f6nlemlerde de gev\u015feme olmu\u015ftu. Ya\u015f\u0131 m\u00fcsait olanlar hat\u0131rlar. 1980&#8217;lerde okullar\u0131m\u0131z\u0131n duvarlar\u0131nda &#8220;n\u00fckleer serpintiden nas\u0131l korunulaca\u011f\u0131na&#8221; dair posterler bulunurdu. Y\u0131lda en az bir kez yap\u0131lan tatbikatlarda, s\u0131\u011f\u0131naklara nas\u0131l gidilece\u011fi okul \u00e7ocuklar\u0131na \u00f6\u011fretilirdi. Bizdeki bu sivil savunma uygulamalar\u0131 t\u00fcm NATO \u00fcyesi \u00fclkelerde de benzer \u015fekilde uygulanmaktayd\u0131. Epeydir bunlar\u0131 unuttuk. Kimse evine n\u00fckleer sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 s\u0131\u011f\u0131nak yapt\u0131rm\u0131yor. Bir\u00e7ok Avrupa ba\u015fkentinde, n\u00fckleer sava\u015f esnas\u0131nda devlet b\u00fcy\u00fcklerinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve ya\u015famalar\u0131 i\u00e7in in\u015fa ettirilen s\u0131\u011f\u0131naklar &#8220;k\u00fcflenmi\u015f&#8221; durumda. Unutulduklar\u0131ndan, b\u00fct\u00e7elere bunlar\u0131n yenilenmesi i\u00e7in kaynak bile konulmuyor. ABD&#8217;de, bir kuyruklu y\u0131ld\u0131z\u0131n \u00e7arpmas\u0131ndan endi\u015fe edenlerin say\u0131s\u0131, n\u00fckleer bir sava\u015f\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131ndan korkanlardan daha fazla&#8230;<\/p>\n<p>B\u00f6yle bir ortamda, n\u00fckleer \u00e7at\u0131\u015fma ihtimali y\u00fckseliyor. Baz\u0131 \u00e7\u0131kar ve bask\u0131 gruplar\u0131n\u0131n, insan n\u00fcfusunu en az %20 oran\u0131nda azaltabilecek bir sava\u015f\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 \u00f6zellikle istediklerini, o y\u00fczden Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n da bitmemesi i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterdiklerini d\u00fc\u015f\u00fcnen komplo teorisyenleri az de\u011fil.<\/p>\n<p>Neresinden bak\u0131l\u0131rsa bak\u0131ls\u0131n, b\u00f6lgemizi de kapsayan geni\u015f bir alan i\u00e7in n\u00fckleer \u00e7at\u0131\u015fma riski var. Her ge\u00e7en g\u00fcn de art\u0131yor. \u0130ki kutuplu d\u00f6nemde, &#8220;yanl\u0131\u015fl\u0131kla&#8221; ya da &#8220;yanl\u0131\u015f anlama&#8221; sebebiyle ABD ile SSCB aras\u0131nda \u00e7\u0131kmak \u00fczereyken son anda \u00f6nlenen n\u00fckleer \u00e7at\u0131\u015fmalar oldu\u011fu hat\u0131rland\u0131\u011f\u0131nda, bahse konu riskin neden y\u00fcksek oldu\u011fu da anla\u015f\u0131l\u0131r. Ekim 1962&#8217;deki K\u00fcba F\u00fcze Krizi&#8217;nin tam da 60. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnden ge\u00e7erken, d\u00fcnyan\u0131n topyek\u00fbn bir termon\u00fckleer felaketin e\u015fi\u011fine nas\u0131l geldi\u011fini tekrar hat\u0131rlamal\u0131y\u0131z. Ayn\u0131 zamanda krizin nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de hat\u0131rlay\u0131p, bug\u00fcnk\u00fc durumdan kurtulabilmek i\u00e7in dersler \u00e7\u0131karmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>K\u00fcba Krizinden \u00e7\u0131k\u0131\u015f, ABD ve SSCB aras\u0131nda do\u011frudan diyalogla m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftu. \u00dclkelerinin \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 h\u00e2linde d\u00fcnyan\u0131n ya\u015fanmaz h\u00e2le gelece\u011fini g\u00f6ren Kennedy ve Khrushchev, pazarl\u0131k yaparak geri ad\u0131m atm\u0131\u015flard\u0131. Sovyetler K\u00fcba&#8217;dan, Amerikal\u0131lar da T\u00fcrkiye&#8217;den f\u00fczelerini \u00e7ekmi\u015fti. En \u00f6nemlisi, her iki lider de var\u0131lan sonucu kendilerinin zaferi olarak ilan etmi\u015fti.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de n\u00fckleer bir \u00e7at\u0131\u015fma riskinin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yolu Moskova ile diyalog kurmakt\u0131r. Putin&#8217;e &#8220;onurlu bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f&#8221; form\u00fcl\u00fc sunulmad\u0131k\u00e7a n\u00fckleer \u00e7at\u0131\u015fma riski ortadan kalkmaz; &#8220;kazayla&#8221; n\u00fckleer sava\u015f \u00e7\u0131kma ihtimali de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirir. Ukrayna&#8217;ya Bat\u0131 taraf\u0131ndan ne kadar yard\u0131m yap\u0131l\u0131rsa yap\u0131ls\u0131n, Ruslar\u0131n ba\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6nlerine e\u011fip, arkalar\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fcp \u00fclkelerine \u00e7ekilmeleri s\u00f6z konusu olmayacak. Moskova kendisini ba\u015far\u0131s\u0131z hissettik\u00e7e, n\u00fckleer terminolojiye daha fazla ba\u015fvuracak.<\/p>\n<p>Onurlu \u00e7\u0131k\u0131\u015f, 100 binden fazla insan\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi s\u00f6ylenen Ukrayna i\u00e7in de sava\u015f\u0131n olumsuz etkilerini iliklerine kadar hisseden AB \u00fclkeleri ve ABD i\u00e7in de, Rusya&#8217;ya ve Ukrayna&#8217;ya ba\u011f\u0131ml\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden zor g\u00fcnler ge\u00e7iren di\u011fer bir\u00e7ok \u00fclke i\u00e7in de en iyi yoldur.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen &#8220;ara buluculuk&#8221; faaliyetlerinin ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131n\u0131n ve bu sayede d\u00fcnyan\u0131n derin bir oh \u00e7ekmesinin yolu, evvela Vashington ve Londra&#8217;n\u0131n ard\u0131ndan da Paris ve Berlin&#8217;in, &#8220;Putin&#8217;e onurlu \u00e7\u0131k\u0131\u015f \u00f6nerisi&#8221; sunulabilece\u011fi konusunda mutab\u0131k kalmalar\u0131ndan ge\u00e7er. Herh\u00e2lde bu ba\u015fkentler yava\u015f yava\u015f bu fikre al\u0131\u015facaklar. Zira cephede s\u0131cakl\u0131k artt\u0131k\u00e7a, Bat\u0131&#8217;da evler so\u011fuyor&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Neredeyse 25 y\u0131ld\u0131r uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde telaffuz dahi edilmeyen konular\u0131 son birka\u00e7 ay i\u00e7inde \u00e7ok s\u0131k duyar olduk. ABD ve Rusya aras\u0131nda bir t\u00fcrl\u00fc dinmeyen gerilim, n\u00fckleer \u00e7at\u0131\u015fma s\u00f6yleminin kullan\u0131lmaya ba\u015flamas\u0131yla ba\u015fka bir boyuta ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f oldu. \u0130nsanlar \u00fczerinde iki kez, 1945&#8217;te Hiro\u015fima ve Nagazaki&#8217;de, kullan\u0131lan n\u00fckleer silahlar\u0131n ne kadar b\u00fcy\u00fck ve onar\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan tahribata sebep [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":11887,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[37],"class_list":["post-6335","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-37"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6335","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6335"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6335\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11887"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}