Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131 Emmanuel Macron\u2019un giri\u015fimiyle Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc \u00c7ekya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Prag\u2019da Avrupa Siyasi Toplulu\u011fu\u2019nun (AST) ilk toplant\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131. Bu toplant\u0131n\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131yla ilgili ilk haberler gelmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda AST\u2019nun ne oldu\u011fu konusunda \u00e7o\u011fumuzun hi\u00e7bir bilgisi yoktu. Bunun Avrupa Birli\u011fi\u2019nin ya da Avrupa Konseyi\u2019nin bir olu\u015fumu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnenler kadar, say\u0131lar\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn artan forumlardan biri oldu\u011funu sananlar da oldu. H\u00e2lbuki AST tarihsel k\u00f6kleri olan ve Fransa i\u00e7in \u00f6zel mana ta\u015f\u0131yan bir giri\u015fimdi.<\/p>\n
9 May\u0131s 1950\u2019de kendi ad\u0131yla an\u0131lan bildirgeyi ilan etti\u011finde Fransa D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Robert Schuman\u2019\u0131n \u00f6nceli\u011fi Federal Almanya ile \u00fclkesi aras\u0131ndaki tarihsel husumeti ve bu \u00fclkeden alg\u0131lanan tehdidi ortadan kald\u0131rmakt\u0131. Bunun i\u00e7in ihtilaf kayna\u011f\u0131 k\u00f6m\u00fcr madenlerinin ve buna ba\u011fl\u0131 \u00e7elik sanayiinin m\u00fc\u015ftereken idare edilmesini ama\u00e7layan bir te\u015fkilat kurulmas\u0131n\u0131 yine Fransa\u2019n\u0131n planlama m\u00fcste\u015far\u0131 Jean Monnet \u00f6nermi\u015fti. 1951\u2019de Fransa, Federal Almanya, \u0130talya, Bel\u00e7ika, Hollanda ve L\u00fcksemburg aras\u0131nda imzalanan Paris Antla\u015fmas\u0131yla Avrupa K\u00f6m\u00fcr ve \u00c7elik Toplulu\u011fu (AK\u00c7T), Avrupa\u2019daki ilk uluslar\u00fcst\u00fc (supranasyonel) te\u015fkilat olarak kuruldu.<\/p>\n
Fransa, Federal Almanya\u2019y\u0131 ekonomik olarak kendisiyle entegre ederse, ileride yeniden y\u00fckselebilecek Alman \u201csald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d dizginleyebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. ABD\u2019nin ise Federal Almanya i\u00e7in ba\u015fka planlar\u0131 vard\u0131. SSCB\u2019nin Do\u011fu Avrupa \u00fclkeleri \u00fczerindeki denetimi ve asker\u00ee yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 artmaya ba\u015flay\u0131nca, Washington y\u00f6netimi Federal Almanya\u2019n\u0131n silahlanma yasa\u011f\u0131n\u0131n kalkmas\u0131n\u0131 ve NATO\u2019ya al\u0131nmas\u0131n\u0131 istemeye ba\u015flad\u0131. Sava\u015f\u0131n k\u00fclleri so\u011fumam\u0131\u015fken Almanlar\u0131n yeniden silahlanma ihtimali Fransa\u2019y\u0131 son derece rahats\u0131z etmi\u015fti. Fransa Ba\u015fbakan\u0131 Rene Pleven, Federal Almanya\u2019n\u0131n NATO\u2019ya al\u0131nmas\u0131ndansa, di\u011fer AK\u00c7T \u00fcyeleriyle birlikte olu\u015fturulacak Avrupa Savunma Toplulu\u011fu\u2019nun bir par\u00e7as\u0131 olmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi. Pleven Plan\u0131 ile Bat\u0131 Avrupa kendi savunmas\u0131n\u0131 kendisi sa\u011flam\u0131\u015f olacak, Federal Almanya\u2019n\u0131n ekonomik olan\u0131n yan\u0131nda, asker\u00ee entegrasyonu da temin edilecekti. Avrupa\u2019n\u0131n savunulmas\u0131nda ABD\u2019nin oynad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2kim rol de, \u201culuslar\u00fcst\u00fc Avrupa ordusunun\u201d kurulmas\u0131yla dengelenmi\u015f olacakt\u0131. Bu amaca matuf olarak May\u0131s 1952\u2019de Avrupa Savunma Toplulu\u011fu\u2019nu kuran antla\u015fma Paris\u2019te imzaland\u0131.<\/p>\n
Ba\u015fbakan Pleven, Avrupa Savunma Toplulu\u011fu\u2019nun k\u0131sa s\u00fcrede hayata ge\u00e7ece\u011finden emindi. \u00d6yle oldu\u011fu i\u00e7in de, AK\u00c7T ile Avrupa Savunma Toplulu\u011fu\u2019nu tek \u00e7at\u0131 alt\u0131nda bir araya getirecek, b\u00f6ylece daha kolay ve verimli y\u00f6netilmelerini temin edecek bir te\u015fkilat kurulmas\u0131n\u0131 arzu ediyordu. S\u00f6z konusu te\u015fkilat Avrupa Siyasi Toplulu\u011fuydu.<\/p>\n
Mamafih ABD, Federal Almanya\u2019n\u0131n NATO\u2019ya al\u0131nmas\u0131 konusundaki \u0131srar\u0131ndan vazge\u00e7medi. ABD ile Fransa aras\u0131nda \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 belirginle\u015fti. 1953\u2019te Stalin\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fc ve Kore sava\u015f\u0131n\u0131n sona ermesi uluslararas\u0131 ortam\u0131 de\u011fi\u015ftirmi\u015fti. Fransa i\u00e7 siyasetinde de hem De Gaulle destek\u00e7ileri hem de kom\u00fcnistler, farkl\u0131 gerek\u00e7elerle de olsa, Avrupa Savunma Toplulu\u011fu fikrine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlard\u0131. 1954 A\u011fustos\u2019unda Fransa Parlamentosu, Paris Antla\u015fmas\u0131n\u0131 onaylamay\u0131 reddetti. Fransa\u2019dan sonra \u0130talya da benzer bir ad\u0131m att\u0131. B\u00f6ylece, Bat\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n ABD olmadan kendi kendini savunabilece\u011fi son giri\u015fim de kad\u00fck kald\u0131. Avrupa Savunma Toplulu\u011fu\u2019nun g\u00fcndemden kalkmas\u0131yla birlikte, Avrupa Siyasi Toplulu\u011fu giri\u015fimi de buzdolab\u0131na kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n
Macron 68 y\u0131ld\u0131r derin dondurucuda bekleyen AST\u2019nu -hi\u00e7 olmazsa ismen- uyand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u201cNeden \u015fimdi?\u201d sorusuna farkl\u0131 cevaplar verilebilir. AST Prag Zirvesinin \u00f6ne \u00e7\u0131kan g\u00fcndem maddeleri, bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenlik, enerji, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve m\u00fclteciler. Asl\u0131nda bug\u00fcn Avrupa Birli\u011fi \u00fclkelerinin tamam\u0131 bu sorunlardan mustarip. Ama daha b\u00fcy\u00fck bir problemleri var: Bunlar\u0131n \u00fcstesinden gelebilecek bir lider kadrosu AB ba\u015fkentlerinde bulunmuyor. Zor zamanlarda ihtiya\u00e7 duyulan g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kararl\u0131 liderlerden mahrum bir siyasi manzara var Avrupa\u2019da. Merkel\u2019in g\u00f6revden ayr\u0131lmas\u0131ndan sonra \u201ctrafik lambas\u0131 koalisyonu\u201d taraf\u0131ndan y\u00f6netilmeye ba\u015flanan Almanya\u2019n\u0131n Rusya ile \u00f6zel ili\u015fkisi sebebiyle, Ukrayna krizindeki pasifli\u011fi Do\u011fu Avrupal\u0131 AB \u00fcyelerini rahats\u0131z ediyor. \u0130talya\u2019da a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n iktidara gelmesinin ba\u015fka \u00fclkelere \u00f6rnek te\u015fkil edilebilece\u011fi konu\u015fuluyor. K\u0131\u015f yakla\u015f\u0131rken AB \u00fclkelerinin enerji ve g\u0131da tedarik s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 art\u0131yor.<\/p>\n
Macron b\u00f6yle bir ortamda, ortak problemlerin ancak i\u015f birli\u011fi ile \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle 44 Avrupa \u00fclkesini bir araya getirmek istemi\u015f olabilir. B\u00f6ylece \u0130ngiltere\u2019nin hukuken, Almanya\u2019n\u0131n ise fiilen devre d\u0131\u015f\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 AB liderli\u011findeki konumunu sa\u011flamla\u015ft\u0131rmay\u0131 hedefliyor denilebilir. Di\u011fer yandan, AST\u2019nun ge\u00e7mi\u015fte ekonomik ve asker\u00ee iki te\u015fkilat\u0131 bir araya getirmek i\u00e7in olu\u015fturuldu\u011fu hat\u0131rlan\u0131rsa, \u201cacaba Macron AB \u00fclkelerini merkeze alacak yeni bir Avrupa savunma giri\u015fimi mi ba\u015flatmak istiyor?\u201d sorusu da akla geliyor. Peki, bu te\u015febb\u00fcslere ABD ne diyecek? Avrupa\u2019n\u0131n siyasi ve asker\u00ee denklemlerindeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131n\u0131 Washington\u2019un hi\u00e7 de istemedi\u011fi bir d\u00f6nemdeyiz. O h\u00e2lde, belki de Macron\u2019un bu giri\u015fimini do\u011frudan do\u011fruya ABD de y\u00f6nlendirmi\u015f olabilir. Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 bir \u201cAvrupa Bloku\u201d olu\u015fturman\u0131n, kendisinin de\u011fil \u201cvekili\u201d Macron\u2019un eliyle daha kolay olabilece\u011fini hesap etmi\u015f olabilirler.<\/p>\n
\u0130lk planda AST\u2019nun ne i\u015fe yarayaca\u011f\u0131n\u0131, mevcut bir\u00e7ok kurum, kurulu\u015f, te\u015fkilat, olu\u015fum, giri\u015fim ilh. varken uluslararas\u0131 problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fclmesine nas\u0131l katk\u0131 verece\u011fini anlamak pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Nicholas Sarkozy, Akdeniz \u0130\u00e7in Birlik ad\u0131yla bir giri\u015fim ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131. Bir iki toplant\u0131dan sonra yok oldu gitti. Bakal\u0131m Macron\u2019un Avrupa Siyasi Toplulu\u011fu ne kadar ya\u015fayacak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131 Emmanuel Macron\u2019un giri\u015fimiyle Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc \u00c7ekya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Prag\u2019da Avrupa Siyasi Toplulu\u011fu\u2019nun (AST) ilk toplant\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131. Bu toplant\u0131n\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131yla ilgili ilk haberler gelmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda AST\u2019nun ne oldu\u011fu konusunda \u00e7o\u011fumuzun hi\u00e7bir bilgisi yoktu. Bunun Avrupa Birli\u011fi\u2019nin ya da Avrupa Konseyi\u2019nin bir olu\u015fumu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnenler kadar, say\u0131lar\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn artan forumlardan biri oldu\u011funu sananlar da […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":11904,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[37],"class_list":["post-6288","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-37"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6288","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6288"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6288\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}