{"id":6266,"date":"2022-09-25T09:27:29","date_gmt":"2022-09-25T06:27:29","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=6266"},"modified":"2024-03-06T16:26:36","modified_gmt":"2024-03-06T13:26:36","slug":"cinle-rusyanin-arasini-acmak-turkiye-gazetesi25-09-2022","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=6266","title":{"rendered":"\u00c7in ile Rusya&#8217;n\u0131n Aras\u0131n\u0131 A\u00e7mak &#8211; T\u00fcrkiye Gazetesi (25.09.2022)"},"content":{"rendered":"<p>\u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131\u2019nda Rusya ve \u00c7in\u2019in y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri ili\u015fkinin niteli\u011fi ittifak de\u011fil, i\u015f birli\u011fi. Uzun y\u0131llard\u0131r s\u00fcren bir\u00e7ok anla\u015fmazl\u0131\u011fa ra\u011fmen Moskova ve Beijing\u2019i yan yana getiren amil ise m\u00fc\u015fterek tehdit alg\u0131s\u0131.<\/p>\n<p><strong>Ankara\u2019n\u0131n, diyalog ortakl\u0131\u011f\u0131ndan tam \u00fcyeli\u011fe ge\u00e7i\u015ften s\u00f6z etmeye ba\u015flarken, s\u00f6z konusu m\u00fc\u015fterek tehdit alg\u0131s\u0131n\u0131n mahiyetini daha iyi tahlil etmesi laz\u0131m.<\/strong>&nbsp;Zira Rusya ve \u00c7in\u2019in 1990&#8217;lar\u0131n ortalar\u0131nda i\u015f birli\u011fi yapmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131 s\u0131rada g\u00fcndemlerine ald\u0131klar\u0131 \u201ck\u00f6ktencilikle m\u00fccadele\u201d hususunun, ter\u00f6rle m\u00fccadele konseptinin \u00e7ok \u00f6tesinde anlamlar ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ortada. \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi zirvelerinin de\u011fi\u015fmez g\u00fcndem maddelerinden olan \u201cher t\u00fcrl\u00fc b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck ve a\u015f\u0131r\u0131l\u0131kla m\u00fccadele\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n da, Rusya ve \u00c7in i\u00e7in ne manaya geldi\u011fini Ankara da herh\u00e2lde biliyordur.&nbsp;<strong>Merkezi Asya ve T\u00fcrkistan co\u011frafyas\u0131nda mill\u00ee&nbsp;ve din\u00ee&nbsp;kimliklerine sahip \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015fan, asimilasyona direnen halklar\u0131n zecri tedbirlerle zapturapt alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131ran bir te\u015fkilattan s\u00f6z ediyoruz.<\/strong>&nbsp;Moskova-Beijing i\u015f birli\u011finin ana eksenini bu olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p><strong>\u00c7in ve Rusya\u2019y\u0131 daha fazla i\u015f birli\u011fi yapmaya iten di\u011fer bir m\u00fc\u015fterek tehdit alg\u0131s\u0131 ise ABD\u2019den kaynaklan\u0131yor.<\/strong>&nbsp;Bir \u00f6nceki ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump d\u00f6neminde ilan edilen Mill\u00ee&nbsp;G\u00fcvenlik Konseptinde ABD\u2019nin Rusya ve \u00c7in\u2019i \u201cd\u00fc\u015fman\u201d kategorisine koymu\u015f olmas\u0131, Joe Biden d\u00f6neminde de Vashington\u2019un iki \u00fclkeyi de hedef alan tutumunu s\u00fcrd\u00fcrmesi Moskova-Beijing hatt\u0131ndaki \u201cdayan\u0131\u015fmay\u0131\u201d art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu dayan\u0131\u015fma tablosuna ABD ile problem ya\u015fayan ba\u015fka \u00fclkelerin dahil edilmesi ve Bat\u0131\u2019ya bir anlamda \u201cburada sizin borunuzun \u00f6tmedi\u011fi ba\u015fka bir d\u00fcnya var\u201d mesaj\u0131n\u0131n verilmesi Rusya ve \u00c7in\u2019in \u00f6ncelikleri aras\u0131nda epeydir girdi.&nbsp;<strong>NATO m\u00fcttefiki olan T\u00fcrkiye\u2019nin devlet ba\u015fkan\u0131 seviyesinde bu tabloda yer almas\u0131 i\u00e7in Putin\u2019in sarf etti\u011fi \u00e7aban\u0131n sebebi de, s\u00f6z konusu mesaj\u0131 daha da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr h\u00e2le getirmekti.<\/strong>&nbsp;T\u00fcrkiye\u2019nin de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Semerkand Zirvesinin \u00fczerinden sadece g\u00fcnler ge\u00e7mi\u015fken Putin\u2019in \u201cRusya\u2019n\u0131n NATO ile sava\u015f h\u00e2linde oldu\u011funu\u201d s\u00f6ylemesi kafalar\u0131 iyice kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Putin\u2019in k\u0131smi seferberlik ilan etmek, ana vatan savunmas\u0131ndan bahsetmek, Rusya\u2019n\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc tehdit edilirse n\u00fckleer silahlara ba\u015fvurmaktan \u00e7ekinmeyece\u011fini s\u00f6ylemek ve Avrupa \u00fclkelerine do\u011falgaz sevkiyat\u0131n\u0131 daha da k\u0131s\u0131tlamak gibi ad\u0131mlar\u0131 Bat\u0131 ile Rusya aras\u0131na hen\u00fcz \u201csava\u015f\u201d olmasa da, sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015febilecek tehlikeli bir t\u0131rman\u0131\u015f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na delalet ediyor.<\/p>\n<p><strong>ABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden\u2019\u0131n, Putin\u2019in n\u00fckleer silahlara ba\u015fvurmaktan bahsetti\u011fi s\u0131rada, \u201cABD ile \u00c7in aras\u0131nda So\u011fuk Sava\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d s\u00f6ylemesi bo\u015funa de\u011fil.<\/strong>&nbsp;H\u00e2lbuki daha birka\u00e7 hafta evvel Temsilciler Meclisi Ba\u015fkan\u0131 Nancy Pelosi\u2019nin tart\u0131\u015fmal\u0131 Tapei ziyareti esnas\u0131nda, Tayvan Bo\u011faz\u0131ndaki \u00c7in ve ABD donanmalar\u0131 birbirlerine kar\u015f\u0131 teyakkuza ge\u00e7mi\u015flerdi.&nbsp;<strong>ABD, Rusya ve \u00c7in\u2019in kendisine kar\u015f\u0131 kenetlenmeye ba\u015flamas\u0131n\u0131n do\u011furabilece\u011fi b\u00fcy\u00fck tehlikeyi yava\u015f yava\u015f fark etmeye ba\u015flad\u0131.<\/strong>&nbsp;Biden\u2019\u0131n \u00c7in\u2019i \u201cd\u00fc\u015fman\u201d kategorisinden \u00e7\u0131karma te\u015febb\u00fcs\u00fc bundan tam 50 y\u0131l \u00f6nce ABD Ba\u015fkan\u0131 Richard Nixon\u2019\u0131n \u00c7in\u2019e ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi resm\u00ee&nbsp;ziyaretin arkas\u0131nda yatan sebepleri hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n<p>1972\u2019deki ziyaretin Nixon\u2019\u0131n Mill\u00ee&nbsp;G\u00fcvenlik Dan\u0131\u015fman\u0131 Henry Kissinger 1971\u2019de gizlice \u00c7in\u2019e gitmi\u015f ve D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 \u00c7u En Lay ile g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc.&nbsp;<strong>Kissinger, ikisi de kom\u00fcnizmle y\u00f6netilse de 1968\u2019de s\u0131n\u0131r \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ya\u015fayan SSCB ile \u00c7in aras\u0131ndaki rekabeti \u00e7ok iyi fark etmi\u015f ve ABD\u2019nin bundan yararlanmas\u0131 i\u00e7in Ba\u015fkan Nixon\u2019\u0131 ikna etmi\u015fti.<\/strong>&nbsp;ABD\u2019nin \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019yle yak\u0131nla\u015fmas\u0131 ve 1979\u2019da iki \u00fclkenin diplomatik ili\u015fki kurmas\u0131 SSCB\u2019nin ABD kar\u015f\u0131s\u0131nda elini iyice zay\u0131flatm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>D\u00f6nemin \u00c7in lideri Mao Zedung, ABD ile \u201cnormalle\u015fmeye\u201d evet derken,&nbsp;<strong>Nixon \u201cABD\u2019nin \u00c7in topraklar\u0131nda g\u00f6z\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131\u201d garantisini vermi\u015fti.<\/strong>&nbsp;Nixon\u2019\u0131n ziyareti Tayvan\u2019\u0131n kaderini de\u011fi\u015ftirdi. Zaten BM Genel Kurulu Ekim 1971&#8217;de ald\u0131\u011f\u0131 bir kararla \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019ni \u201c\u00c7in\u2019in tek ve me\u015fru temsilcisi\u201d olarak tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Nixon\u2019\u0131n \u00c7in ziyaretinden sonra ABD Tayvan\u2019\u0131n \u00c7in ana karas\u0131ndan tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015fmas\u0131na 25 y\u0131l boyunca verdi\u011fi deste\u011fi azaltmaya ba\u015flad\u0131.&nbsp;<strong>\u00c7ang Kay \u015eek\u2019in o\u011flu ve d\u00f6nemin Tayvan Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u00c7ang \u00c7ing Ku, \u201cemperyalist Amerika kendi a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k ama\u00e7lar\u0131 i\u00e7in dostlar\u0131n\u0131 sat\u0131yor\u201d demi\u015fti.<\/strong><\/p>\n<p>ABD 50 y\u0131l \u00f6nce, \u00c7in ile SSCB\u2019nin aras\u0131n\u0131 iyice a\u00e7mak i\u00e7in ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n bir benzerini yine ba\u015flatabilir mi? Joe Biden\u2019\u0131n BM Genel Kurulu\u2019nda \u00c7in\u2019le ilgili olarak sarf etti\u011fi, \u201cDe\u011fi\u015fen jeopolitik e\u011filimleri y\u00f6netirken, ABD makul bir lider olarak hareket edecek. \u00c7at\u0131\u015fma istemiyoruz, So\u011fuk Sava\u015f istemiyoruz\u201d s\u00f6zlerinin Beijing\u2019de kar\u015f\u0131l\u0131k bulmas\u0131 i\u00e7in Tayvan\u2019\u0131 bir kez daha \u201csatmas\u0131\u201d gerekebilir.&nbsp;<strong>\u00c7in, ABD\u2019yi bu kadar \u00e7aresiz yakalam\u0131\u015fken, Rusya ile i\u015f birli\u011fini kolay kolay azaltacak gibi durmuyor.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131\u2019nda Rusya ve \u00c7in\u2019in y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri ili\u015fkinin niteli\u011fi ittifak de\u011fil, i\u015f birli\u011fi. Uzun y\u0131llard\u0131r s\u00fcren bir\u00e7ok anla\u015fmazl\u0131\u011fa ra\u011fmen Moskova ve Beijing\u2019i yan yana getiren amil ise m\u00fc\u015fterek tehdit alg\u0131s\u0131. Ankara\u2019n\u0131n, diyalog ortakl\u0131\u011f\u0131ndan tam \u00fcyeli\u011fe ge\u00e7i\u015ften s\u00f6z etmeye ba\u015flarken, s\u00f6z konusu m\u00fc\u015fterek tehdit alg\u0131s\u0131n\u0131n mahiyetini daha iyi tahlil etmesi laz\u0131m.&nbsp;Zira Rusya ve \u00c7in\u2019in 1990&#8217;lar\u0131n ortalar\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":11912,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[37],"class_list":["post-6266","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-37"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6266","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6266"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6266\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6266"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6266"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6266"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}