{"id":6132,"date":"2022-06-26T08:36:37","date_gmt":"2022-06-26T05:36:37","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=6132"},"modified":"2024-03-11T13:43:38","modified_gmt":"2024-03-11T10:43:38","slug":"muttefik-turkiye-gazetesi-26-06-2022","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=6132","title":{"rendered":"M\u00fcttefik &#8211; T\u00fcrkiye Gazetesi (26.06.2022)"},"content":{"rendered":"<p>\u0130spanya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Madrid, 29-30 Haziran tarihlerinde tarih\u00ee nitelikte bir NATO liderler zirvesine ev sahipli\u011fi yapacak. Zirvede NATO\u2019nun 2030 stratejik konseptinin onaylanmas\u0131, Rusya\u2019n\u0131n \u201cd\u00fc\u015fmanca\u201d hareketlerine kar\u015f\u0131 al\u0131nacak tedbirlerin belirlenmesi ve \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 takip edilecek siyasetin ana hatlar\u0131n\u0131n \u00e7izilmesi bekleniyor. NATO\u2019ya \u00fcye olmak i\u00e7in may\u0131s ay\u0131nda ba\u015fvuran Finlandiya ve \u0130sve\u00e7\u2019in durumlar\u0131na dair m\u00fczakereler de Zirve\u2019nin \u00f6nemli konular\u0131 aras\u0131nda yer alacak.<\/p>\n<p>\u015eayet Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin, 24 \u015eubat\u2019ta Rus ordusuna Ukrayna\u2019ya sald\u0131r\u0131 emri vermemi\u015f olsayd\u0131, NATO Zirvesinin tek konusu haz\u0131rl\u0131klar\u0131 iki y\u0131l \u00f6ncesine kadar giden 2030 Stratejisi olacakt\u0131. Rusya ve \u00c7in ile ili\u015fkiler yine ele al\u0131nacak ama bu iki \u00fclkenin, \u201cd\u00fc\u015fman\u201d ve \u201ctehdit\u201d olarak nitelendirilece\u011fi \u00e7ok sert kararlara imza at\u0131lmayacakt\u0131. \u0130ttifak\u2019\u0131n \u201ca\u00e7\u0131k kap\u0131\u201d siyasetinden yine dem vurulacak ama biri 200 di\u011feri 100 y\u0131ld\u0131r tarafs\u0131z olan iki \u0130skandinav \u00fclkesinin \u00fcyeli\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lmayacakt\u0131. Putin verdi\u011fi emirle, NATO\u2019nun \u00f6nemini kaybetmeye y\u00fcz tutan be\u015finci madde, sorumluluklar\u0131n\u0131 yeniden varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en \u00f6nemli sebebi olarak tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 temin etti. Yoksa Madrid\u2019de \u201cpostmodern bir g\u00fcvenlik \u00f6rg\u00fct\u00fc\u201d olarak NATO\u2019nun k\u00fcresel \u0131s\u0131nma, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, salg\u0131nla m\u00fccadele, cinsiyet e\u015fitsizli\u011fi, enerji vb. \u201csoft\u201d konulardaki rol\u00fc bol bol konu\u015fulacakt\u0131.<\/p>\n<p>Putin, NATO\u2019ya \u201cbe\u015finci madde\u201d sorumluluklar\u0131n\u0131 yeniden hat\u0131rlat\u0131rken, asl\u0131nda bug\u00fcne kadar \u201cittifak\u201d ve \u201cm\u00fcttefik\u201d kavramlar\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fct i\u00e7inde hi\u00e7bir zaman derinlemesine tart\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015f oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini de su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kard\u0131. Ger\u00e7ekten de, i\u00e7inde tek bir kez bile \u201cittifak\u201d ya da \u201cm\u00fcttefik\u201d kelimesinin ge\u00e7medi\u011fi 1949 tarihli Kuzey Atlantik Antla\u015fmas\u0131ndan, hemen her paragraf\u0131nda \u201cittifak\u201d ve \u201cm\u00fcttefik\u201d kelimeleri ge\u00e7en 2021 tarihli \u201cG\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f Dayan\u0131kl\u0131l\u0131k Taahh\u00fcd\u00fc\u201dne kadar hi\u00e7bir NATO belgesinde bu kavramlar\u0131n ne anlama geldi\u011finin tarif edilmemi\u015f olu\u015fu dikkat \u00e7ekici de\u011fil mi?<\/p>\n<p>Bir kavram\u0131n hi\u00e7 tarif edilmeden kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n iki sebebi olabilir. Birincisi, s\u00f6z konusu kavram\u0131n ne manaya geldi\u011fi \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmeyecek kadar a\u00e7\u0131kt\u0131r ve herkes o kavram\u0131 a\u015fa\u011f\u0131-yukar\u0131 ayn\u0131 ifadelerle tan\u0131mlar. Mesela \u201cticaret\u201d ya da \u201cticari ortakl\u0131k\u201d kavramlar\u0131 b\u00f6yledir. \u0130kinci sebep ise tam tersidir. \u015eayet bir kavram herkes taraf\u0131ndan ayn\u0131 \u015fekilde tarif edilemiyor ve m\u00fc\u015fterek bir zemine oturtulam\u0131yor ise \u201ctarife tak\u0131lmayal\u0131m, i\u00e7eri\u011fe yo\u011funla\u015fal\u0131m\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131yla tan\u0131mlama hususu atlan\u0131r. Mesela, t\u00fcm devletlerin \u00fczerinde anla\u015ft\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fterek bir tarifi olmayan \u201cter\u00f6rizm\u201d ve \u201cter\u00f6rist\u201d kelimeleri b\u00f6yledir. Herkes i\u00e7in ter\u00f6rizm k\u00f6t\u00fcd\u00fcr ama kiminin ter\u00f6risti, di\u011ferinin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131 olabilir.<\/p>\n<p>\u201c\u0130ttifak\u201d ve \u201cm\u00fcttefik\u201d kavramlar\u0131n\u0131n NATO\u2019nun herhangi bir belgesinde tan\u0131mlanmam\u0131\u015f olu\u015fu, yukar\u0131daki ikinci sebeple a\u00e7\u0131klanabilir. Yani kuruldu\u011fu g\u00fcnden bu yana NATO \u201cm\u00fcttefiklerinin\u201d nezdinde \u201cittifak\u201d\u0131n de\u011feri ve manas\u0131 \u00e7ok fakl\u0131d\u0131r. \u00d6yle oldu\u011fu i\u00e7in de, \u201cM\u00fcttefik kimdir? \u0130\u015f birli\u011fi yap\u0131lan s\u0131radan ortaklardan fark\u0131 nedir?\u201d sorular\u0131na belgelerle net cevaplar verilmez. Daha da \u00f6nemlisi, \u201cm\u00fcttefikler aras\u0131nda ge\u00e7erli bir hukuk var m\u0131d\u0131r?\u201d sorusunu cevaplamaya kimse cesaret edemez.<\/p>\n<p>NATO antla\u015fmas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli maddesi olarak bilinen be\u015finci madde bile asl\u0131nda kelime kelime okundu\u011funda \u201cm\u00fcttefiklik\u201d ili\u015fkisinin ne kadar da pamuk ipli\u011fine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu sergilemektedir. Zira s\u00f6z konusu madde, sald\u0131r\u0131ya u\u011frayan bir m\u00fcttefike di\u011fer m\u00fcttefiklerin \u201c\u2026silahl\u0131 kuvvet kullan\u0131m\u0131 da d\u00e2hil olmak \u00fczere gerekli g\u00f6r\u00fclen eylemlerde bulunarak\u2026\u201d yard\u0131m etmelerini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yani otomatik olarak m\u00fcttefiklerin, sald\u0131r\u0131ya u\u011frayan NATO \u00fcyesine \u201ct\u00fcm g\u00fc\u00e7leriyle\u201d yard\u0131m etmeleri diye bir zorunluluk yoktur. Keza NATO antla\u015fmas\u0131n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc maddesinde de, bir \u00fcyenin \u201ctoprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 veya g\u00fcvenli\u011fi\u201d tehdit alt\u0131ndayken, di\u011fer \u00fcyelerin birbirleriyle dan\u0131\u015fmalarda bulunmalar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015f ama bu dan\u0131\u015fmalardan nas\u0131l bir sonu\u00e7 hedeflendi\u011fi netli\u011fe kavu\u015fturulmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte Putin\u2019in sald\u0131r\u0131 emriyle ba\u015flayan \u201cyeni d\u00f6nemde\u201d NATO\u2019nun as\u0131l tart\u0131\u015fmas\u0131 gerekenler bunlard\u0131r. Madrid\u2019de ve sonras\u0131nda NATO liderleri, \u201cm\u00fcttefik kimdir?\u201d ve \u201cittifak nedir?\u201d sorular\u0131na cevap aramal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bir \u00fclke di\u011ferinin m\u00fcttefikiyken, o \u00fclkeyi a\u00e7\u0131k\u00e7a hedef alan, insanlar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcren ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerine kamyon kamyon silah g\u00f6nderir mi? Bir \u00fclke di\u011feri i\u00e7in \u201cbenim m\u00fcttefikim\u201d derken, di\u011ferinin k\u0131rk y\u0131ld\u0131r m\u00fccadele etti\u011fi, on binlerce masumun kan\u0131na girmi\u015f ter\u00f6ristlerin posterlerinin ve pa\u00e7avralar\u0131n\u0131n kendi ba\u015fkentinin sokaklar\u0131nda ta\u015f\u0131nmas\u0131na m\u00fcsaade eder mi? \u0130ki \u00fclke \u201cbiz m\u00fcttefikiz\u201d diyorsa, bunlar\u0131n birbirlerine silah ambargosu uygulamas\u0131 normal midir? \u0130ki \u00fclke m\u00fcttefikse, bunlar\u0131n ordular\u0131n\u0131n tatbikatlar\u0131nda, di\u011ferini -ad\u0131n\u0131 tam vermeden- d\u00fc\u015fman olarak tan\u0131mlayan senaryolar kullan\u0131labilir mi? M\u00fcttefiklerin siyasileri ve b\u00fcrokratlar\u0131 birbirlerini rencide edici ve karalay\u0131c\u0131 sosyal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131 yapar m\u0131? Bir \u00fclkede darbeye kar\u0131\u015fan ki\u015filer, devlete ait helikopterle \u201cm\u00fcttefik\u201d bir \u00fclkeye ka\u00e7\u0131p, ard\u0131ndan da serbest b\u0131rak\u0131labilir mi?<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde NATO m\u00fcttefikleri aras\u0131nda yukar\u0131dakilerin tamam\u0131 olmaktad\u0131r. Ve maalesef bu t\u00fcr davran\u0131\u015flar\u0131n \u00e7o\u011funun muhatab\u0131 da T\u00fcrkiye\u2019dir. NATO Zirvesi yakla\u015f\u0131rken T\u00fcrkiye\u2019nin davran\u0131\u015f bi\u00e7imini, Finlandiya ve \u0130sve\u00e7\u2019in \u00fcyeli\u011fine kar\u015f\u0131 olup-olmamas\u0131 olarak de\u011fil, kendisine kar\u015f\u0131 yap\u0131lan m\u00fcttefikli\u011fe yak\u0131\u015fmayan muameleye g\u00fc\u00e7l\u00fc bir dille \u201cart\u0131k yeter\u201d diyen bir devletin hakl\u0131 duru\u015fu olarak yorumlamak en do\u011frusudur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130spanya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Madrid, 29-30 Haziran tarihlerinde tarih\u00ee nitelikte bir NATO liderler zirvesine ev sahipli\u011fi yapacak. Zirvede NATO\u2019nun 2030 stratejik konseptinin onaylanmas\u0131, Rusya\u2019n\u0131n \u201cd\u00fc\u015fmanca\u201d hareketlerine kar\u015f\u0131 al\u0131nacak tedbirlerin belirlenmesi ve \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 takip edilecek siyasetin ana hatlar\u0131n\u0131n \u00e7izilmesi bekleniyor. NATO\u2019ya \u00fcye olmak i\u00e7in may\u0131s ay\u0131nda ba\u015fvuran Finlandiya ve \u0130sve\u00e7\u2019in durumlar\u0131na dair m\u00fczakereler de Zirve\u2019nin \u00f6nemli konular\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":13936,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[37],"class_list":["post-6132","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-37"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6132"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6132\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13936"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}