{"id":5973,"date":"2022-03-06T09:22:11","date_gmt":"2022-03-06T06:22:11","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5973"},"modified":"2024-03-11T13:47:19","modified_gmt":"2024-03-11T10:47:19","slug":"savas-ve-turkiye-turkiye-gazetesi06-03-2022","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5973","title":{"rendered":"Sava\u015f ve T\u00fcrkiye-T\u00fcrkiye Gazetesi(06.03.2022)"},"content":{"rendered":"<p>Rus ordusu Kiev\u2019e y\u00fcr\u00fcyor. Bu sat\u0131rlar yaz\u0131l\u0131rken, Rusya Zaporjiya n\u00fckleer santralinin kontrol\u00fcn\u00fc eline ge\u00e7irmi\u015f durumdayd\u0131. NATO Genel Sekreteri Stoltenberg, Rusya\u2019ya sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 derh\u00e2l durdurmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 yinelerken, \u0130ttifak\u2019\u0131n daha k\u00f6t\u00fc senaryolara da haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi uyar\u0131s\u0131n\u0131 yapmaktayd\u0131. Bunlar krizin daha ne kadar derinle\u015febilece\u011fi sorusunu ister istemez akl\u0131m\u0131za getiriyor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n e\u015fi\u011finde miyiz? Putin durdurulabilecek mi? Rusya Ukrayna\u2019dan sonra ba\u015fka yerlere de sald\u0131r\u0131r m\u0131? N\u00fckleer sava\u015f \u00e7\u0131kar m\u0131? D\u00fcnya 1989\u2019dan bu yana b\u00f6yle bir endi\u015feyi hi\u00e7 ya\u015famam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin sava\u015f\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren takip etti\u011fi denge siyasetinin sebepleri gayet net. Hem Rusya hem de Ukrayna ile denizden kom\u015fu olan T\u00fcrkiye\u2019nin her iki \u00fclkeyle de \u00e7ok yo\u011fun siyasi, ekonomik ili\u015fkileri ve stratejik d\u00fczeyde i\u015f birli\u011fi var.&nbsp;<strong>Bu iki \u00fclke aras\u0131ndaki sava\u015fta T\u00fcrkiye\u2019nin taraf tutmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Di\u011fer yandan, NATO \u00fcyesi olarak \u00f6nemli sorumluluklar\u0131 da bulunan T\u00fcrkiye\u2019nin, m\u00fcttefikleri Rusya kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ok a\u00e7\u0131k pozisyonlar al\u0131rken, tamamen tarafs\u0131z kalmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/strong><\/p>\n<p>\u00dc\u00e7 hafta \u00f6nce -hen\u00fcz \u00e7at\u0131\u015fma ba\u015flamam\u0131\u015fken- T\u00fcrkiye\u2019nin, Rusya ile Ukrayna aras\u0131ndaki bir sava\u015fta en iyi se\u00e7ene\u011finin&nbsp;<strong>hay\u0131rhah tarafs\u0131zl\u0131k<\/strong>&nbsp;oldu\u011fu bu k\u00f6\u015fede yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Hen\u00fcz devlet d\u00fczeyinde bu politika telaffuz edilmedi ama hay\u0131rhah tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm gerekleri yerine getiriliyor. Nas\u0131l m\u0131?<\/p>\n<p><strong>Hay\u0131rhah tarafs\u0131zl\u0131k, \u00e7at\u0131\u015fan devletlerden birinin yan\u0131nda asker\u00ee olarak yer almamakla birlikte, o devletin kendisini savunmas\u0131 i\u00e7in gerekli olanlar\u0131 vermeyi ihtiva ediyor.&nbsp;<\/strong>Elbette bunlar insani oldu\u011fu kadar asker\u00ee malzemeyi de kaps\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu noktada, medyada s\u00fcren \u201cT\u00fcrk S\u0130HA\u2019lar\u0131\u201d tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 hayretle takip etti\u011fimi ifade etmeden ge\u00e7emeyece\u011fim. Yorumcular\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, \u201csak\u0131n ha T\u00fcrkiye\u2019nin Ukrayna\u2019ya Bayraktar verdi\u011fiyle ilgili Tweet atmay\u0131n. Rusya\u2019n\u0131n tepkisini \u00e7ekmeyin\u201d diyerek, T\u00fcrk S\u0130HA\u2019s\u0131 ile vurulan Rus tank\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc payla\u015fmay\u0131 neredeyse ihanetle e\u015f de\u011fer tutuyorlar. Baz\u0131lar\u0131, s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6tesine de mesaj g\u00f6ndermeyi ihmal etmeyerek, T\u00fcrk S\u0130HA\u2019lar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6ven yabanc\u0131lar\u0131, \u201cT\u00fcrkiye\u2019yi Rusya\u2019ya hedef g\u00f6stermek i\u00e7in b\u00f6yle davranmakla\u201d itham ediyorlar.<\/p>\n<p>Ak\u0131llara seza yorumlar bunlar.&nbsp;<strong>Yani Rusya, Ukrayna\u2019n\u0131n elinde T\u00fcrk S\u0130HA\u2019lar\u0131 oldu\u011funu ve Suriye, Libya, Karaba\u011f\u2019dan sonra iki y\u0131l i\u00e7inde d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kez Rus yap\u0131m\u0131 asker\u00ee ara\u00e7lar\u0131n bu S\u0130HA\u2019lar taraf\u0131ndan peri\u015fan edildi\u011fini bilmiyor da, sosyal medyada payla\u015f\u0131lan mesajlarla m\u0131 haberdar oluyor?<\/strong><\/p>\n<p>Bir de, iyi niyetli ve naif yorumlara rastl\u0131yoruz. \u201cAman ha S\u0130HA\u2019lar\u0131 Ruslar\u0131n g\u00f6z\u00fcne sokmayal\u0131m.\u201d Bayraktar\u2019\u0131n her ad\u0131 ge\u00e7ti\u011finde, bir mahcubiyet, bir tedirginlik, bir \u00fcrkeklik&#8230;<\/p>\n<p><strong>Ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devleti, uluslararas\u0131 hukuku hi\u00e7e sayarak -hangi gerek\u00e7eyle olursa olsun- kural tan\u0131mayarak i\u015fgal eden Rusya, eylemlerinden dolay\u0131 d\u00fcnya kar\u015f\u0131s\u0131nda mahcubiyet duymuyor da, demokratik ve egemen Ukrayna devletine, uluslararas\u0131 hukuka tamamen uygun \u015fekilde T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcretilen S\u0130HA\u2019lar sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in biz niye mahcubiyet duyaca\u011f\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p>Bu fikre sahip olanlar, ileride \u201cAzerbaycan\u2019a S\u0130HA verilmemeliydi. Libya\u2019da kullan\u0131lmamal\u0131yd\u0131. Etiyopya\u2019ya sat\u0131lmamal\u0131yd\u0131\u201d da diyeceklerdir muhakkak.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin Bo\u011fazlar\u0131 sava\u015f gemilerinin ge\u00e7i\u015fine kapatma karar\u0131 almas\u0131 da hay\u0131rhah tarafs\u0131zl\u0131k takip etti\u011finin bir di\u011fer g\u00f6stergesidir.&nbsp;<strong>Zira Montr\u00f6 Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne g\u00f6re bu karar\u0131n al\u0131nabilmesi i\u00e7in evvela ya\u015fananlar\u0131n bir \u201csava\u015f\u201d oldu\u011funun tespiti gerekiyordu. T\u00fcrkiye, Rusya\u2019n\u0131n \u201csava\u015f\u201d demekten ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir zamanda&nbsp;bunu yapt\u0131.<\/strong>&nbsp;Ard\u0131ndan da, bu sava\u015f\u0131n yay\u0131lma ihtimali oldu\u011funu de\u011ferlendirerek, sadece sava\u015fan \u00fclkelerin de\u011fil, k\u0131y\u0131da\u015f olan olmayan t\u00fcm devletlerin sava\u015f gemilerine -s\u00f6zle\u015fmede yaz\u0131lan istisnai durumlar hari\u00e7- Bo\u011fazlar\u0131 kapatt\u0131. B\u00f6ylece 2008\u2019deki G\u00fcrcistan sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda ya\u015fanana benzer durumlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 pe\u015finen engellemi\u015f oldu.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin \u201chay\u0131rhah tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131\u201d benimsedi\u011finin son g\u00f6stergesi ise&nbsp;Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulundan yap\u0131lan oylamada Rusya\u2019y\u0131 sald\u0131rgan eyleminden dolay\u0131 k\u0131nayan karara olumlu oy vermesidir. New York\u2019taki T\u00fcrk diplomatlar\u0131n, s\u00f6z konusu karar tasar\u0131s\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda g\u00f6rev ald\u0131klar\u0131n\u0131 uluslararas\u0131 ajanslardan \u00f6\u011frendik.&nbsp;<strong>B\u00f6ylece Avrupa Konseyindeki \u201c\u00e7ekimser\u201d oydan sonra meydana gelen geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin tepkisi de g\u00f6sterilmi\u015f oldu.<\/strong><\/p>\n<p>Hay\u0131rhah tarafs\u0131zl\u0131k siyaseti, T\u00fcrkiye\u2019nin Rusya ile Ukrayna aras\u0131nda diyalo\u011fu kolayla\u015ft\u0131rabilecek az say\u0131da devletten biri olmas\u0131na da imk\u00e2n veriyor.&nbsp;<strong>Rusya, T\u00fcrkiye\u2019nin \u0131srarl\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na olumlu yakla\u015fm\u0131\u015f olsayd\u0131 bug\u00fcn bamba\u015fka bir yerde olacakt\u0131k.<\/strong>&nbsp;Yine de, T\u00fcrkiye iki kom\u015fusu aras\u0131ndaki sava\u015f\u0131n bir an \u00f6nce sona ermesi i\u00e7in elinden gelen t\u00fcm diplomatik gayreti sarf etmeyi s\u00fcrd\u00fcrecektir.&nbsp;<strong>Ke\u015fke Rusya ve Ukrayna D\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131, Say\u0131n Mevl\u00fbt \u00c7avu\u015fo\u011flu\u2019nun davetine icabetle Antalya Diplomasi Forumunda birbirleriyle g\u00f6r\u00fc\u015fseler ve bar\u0131\u015fa do\u011fru bir ad\u0131m atsalar<\/strong>&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rus ordusu Kiev\u2019e y\u00fcr\u00fcyor. Bu sat\u0131rlar yaz\u0131l\u0131rken, Rusya Zaporjiya n\u00fckleer santralinin kontrol\u00fcn\u00fc eline ge\u00e7irmi\u015f durumdayd\u0131. NATO Genel Sekreteri Stoltenberg, Rusya\u2019ya sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 derh\u00e2l durdurmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 yinelerken, \u0130ttifak\u2019\u0131n daha k\u00f6t\u00fc senaryolara da haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi uyar\u0131s\u0131n\u0131 yapmaktayd\u0131. Bunlar krizin daha ne kadar derinle\u015febilece\u011fi sorusunu ister istemez akl\u0131m\u0131za getiriyor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n e\u015fi\u011finde miyiz? Putin durdurulabilecek mi? Rusya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":11976,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[37],"class_list":["post-5973","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-37"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5973","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5973"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5973\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14401,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5973\/revisions\/14401"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11976"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}