{"id":5887,"date":"2022-02-06T09:50:27","date_gmt":"2022-02-06T06:50:27","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5887"},"modified":"2024-03-06T22:32:53","modified_gmt":"2024-03-06T19:32:53","slug":"turkiyenin-ara-buluculugu-ve-hayirhah-tarafsizlik-turkiye-gazetesi06-02-2022","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5887","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019nin ara buluculu\u011fu ve hay\u0131rhah tarafs\u0131zl\u0131k-T\u00fcrkiye Gazetesi(06.02.2022)"},"content":{"rendered":"<div>Birle\u015fmi\u015f Milletler Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n alt\u0131nc\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fc, \u201c\u0130htilaflar\u0131n Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 Yollarla \u00c7\u00f6z\u00fclmesi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda yer alan antla\u015fman\u0131n 33. maddesine g\u00f6re, \u201cs\u00fcregitmesi uluslararas\u0131 bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenli\u011fin korunmas\u0131n\u0131 tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrebilecek ihtilafa taraf olanlar her \u015feyden \u00f6nce g\u00f6r\u00fc\u015fme, soru\u015fturma,&nbsp;<strong>ara buluculuk<\/strong>, uzla\u015fma, hakemlik ve yarg\u0131sal \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 ile b\u00f6lgesel te\u015fkilat ya da anla\u015fmalara ba\u015fvurarak veya kendi se\u00e7ecekleri ba\u015fka yollarla buna \u00e7\u00f6z\u00fcm aramal\u0131d\u0131rlar.\u201d H\u00e2len devam etmekte olan Rusya-Ukrayna anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bu kapsamda ele al\u0131nmas\u0131 ve iki \u00fclke aras\u0131nda bir silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n engellenmesi hem b\u00f6lgesel hem de k\u00fcresel bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131n muhafazas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Peki taraflar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm masas\u0131na kim nas\u0131l oturtacak? T\u00fcrkiye bunu ba\u015farabilir mi? Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n Ukrayna ziyareti esnas\u0131nda bir kez daha dile getirdi\u011fi&nbsp;<strong>T\u00fcrkiye\u2019nin, Rusya ile Ukrayna aras\u0131ndaki ihtilaf\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in ara bulucu olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/strong><\/div>\n<div><strong>Her \u015feyden evvel b\u00f6yle bir ara buluculu\u011fun anla\u015fmazl\u0131k ya\u015fayan Rusya ve Ukrayna taraf\u0131ndan kabul edilmesi gerekiyor.<\/strong>&nbsp;Bu a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirildi\u011finde, devletler aras\u0131nda ara buluculuk ile yak\u0131n d\u00f6nemde bizim i\u00e7 hukukumuza giren alternatif \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131ndan biri olan ara buluculuk aras\u0131nda bir fark yok. Nas\u0131l ki, i\u00e7 hukukumuzda anla\u015fmazl\u0131\u011fa taraf olanlar\u0131n t\u00fcm\u00fc ara bulucunun yetkisini ve yap\u0131lan i\u015flemin hukukili\u011fini kabul ettikleri bir metni imzalamad\u0131k\u00e7a, yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin T\u00fcrk hukuku bak\u0131m\u0131ndan bir ge\u00e7erlili\u011fi yoktur, ayn\u0131 \u015fekilde,&nbsp;<strong>ihtilaf ya\u015fayan devletler de ara bulucuyu resmen kabul etmedik\u00e7e yap\u0131lan i\u015flemlerin uluslararas\u0131 hukuk bak\u0131m\u0131ndan sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 beklenemez.<\/strong><\/div>\n<div>H\u00e2lihaz\u0131rda, Ukrayna\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin ara buluculuk teklifini kabul etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.&nbsp;<strong>Ukraynal\u0131lar, T\u00fcrkiye\u2019de veya ba\u015fka bir yerde T\u00fcrkiye\u2019nin ara buluculu\u011funda Rusya ile en \u00fcst seviyede ya da teknik heyetler aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fmeye haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131lar.<\/strong>&nbsp;Fakat ayn\u0131 tutumu Rusya\u2019da g\u00f6remiyoruz. Aksine, Ruslar T\u00fcrkiye\u2019nin ara buluculu\u011fuyla ilgili sorular\u0131 cevaps\u0131z b\u0131rakmay\u0131 tercih ediyorlar. \u015eubat sonunda veya mart ay\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi tahmin edilen Putin\u2019in T\u00fcrkiye ziyaretinin de, Rusya-Ukrayna anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131yla bir ilgisi olmad\u0131\u011f\u0131, bu ziyaretin 2021\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilemeyen y\u00fcksek seviyeli stratejik i\u015f birli\u011fi toplant\u0131lar\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi bilgisini payla\u015f\u0131yorlar.&nbsp;<strong>K\u0131saca, Rusya T\u00fcrkiye\u2019nin ara buluculu\u011funu hen\u00fcz istemiyor. \u0130leriki bir tarihte Moskova\u2019n\u0131n tavr\u0131 de\u011fi\u015fir mi, bilmiyoruz.<\/strong><\/div>\n<div><span data-kiosked-context-name=\"kskdUIContext_01fv9f39xkvs6efb9va14q40zb\">Di\u011fer yandan, ara bulucu olma teklifini taraflara sunan T\u00fcrkiye\u2019nin de \u00fczerine d\u00fc\u015fen baz\u0131 sorumluluklar var.&nbsp;<strong>\u00d6ncelikle ara bulucunun tarafs\u0131z olmas\u0131 gerekir.<\/strong>&nbsp;Tarafs\u0131zl\u0131k bir uluslararas\u0131 hukuk kavram\u0131d\u0131r.&nbsp;<strong>\u0130ttifaklara d\u00e2hil olmamaktan, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda tarafs\u0131z kalmaya, bar\u0131\u015f zaman\u0131 ihtilaf h\u00e2lindeki \u00fclkelere e\u015fit mesafede durmaya kadar \u00e7ok geni\u015f bir yelpazede tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 tarif etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/strong><\/span><\/p>\n<div id=\"kskd01fv9f39y7j24sby8c9e8sg5k6\" class=\"kskdDiv kskdCls\" data-kiosked-role=\"anchor\" data-kiosked-type=\"in-line\" data-kioskid=\"01fv9f39y7j24sby8c9e8sg5k6\" data-kiosked-cntrid=\"12280_1c579d87efdbd2c54b4026a15f00ca75\">\n<div class=\"kskdDiv\" data-kiosked-role=\"boundary\">\n<div class=\"kskdDiv\" data-kioskid=\"01fv9f39y7j24sby8c9e8sg5k6\" data-kiosked-role=\"ad-container\">\n<div class=\"kskdDiv\" data-kskd-type=\"banner\" data-width=\"728\" data-height=\"90\"><iframe frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" align=\"top\" data-kiosked-adframe=\"outer\" data-kioskid=\"01fv9f39y7j24sby8c9e8sg5k6\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"kskdDiv\" data-kiosked-role=\"visibility\">&nbsp;<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>NATO \u00fcyesi olan T\u00fcrkiye\u2019nin Rusya-Ukrayna ihtilaf\u0131na \u201ctam tarafs\u0131z\u201d yakla\u015fmas\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli zorluklar\u0131 olabilir. Ukrayna NATO\u2019ya \u00fcye olmad\u0131\u011f\u0131ndan, Rusya\u2019n\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131 ya da sald\u0131r\u0131 tehdidi h\u00e2linde Washington Antla\u015fmas\u0131n\u0131n 5. ve 4. maddelerinin i\u015fletilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. NATO\u2019nun stratejik konseptine uygun olarak, \u201cya\u015fanmakta olan geli\u015fmelerin m\u00fcttefiklerin g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc\u201d gerek\u00e7esiyle&nbsp;<strong>Ukrayna\u2019ya asker\u00ee yard\u0131m yap\u0131lmas\u0131 ve bu \u00fclkenin savunulmas\u0131na katk\u0131 verilmesi y\u00f6n\u00fcnde karar al\u0131nabilmesi i\u00e7in ise -t\u00fcm NATO kararlar\u0131nda oldu\u011fu gibi- oybirli\u011fi gerekir.<\/strong>&nbsp;<strong>Ba\u015fka bir deyi\u015fle, 29 \u00fcye \u201cevet\u201d dese bir \u00fclke kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131ksa, NATO Ukrayna\u2019ya yard\u0131m edemez.<\/strong>&nbsp;Bununla birlikte, NATO i\u00e7inde ba\u015fta ABD ve \u0130ngiltere olmak \u00fczere b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fun Ukrayna\u2019ya a\u00e7\u0131k destek verilmesi i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterdi\u011fi bir ortamda, T\u00fcrkiye\u2019nin \u2013ara buluculu\u011fun gere\u011fi olarak- siyasi bak\u0131mdan tam tarafs\u0131z kalmas\u0131 zorla\u015fabilir.<\/div>\n<div>Tam tarafs\u0131z kalmay\u0131 zorla\u015ft\u0131ran bir di\u011fer husus ise Birle\u015fmi\u015f Milletler Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n kuvvet kullanarak toprak kazan\u0131m\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.&nbsp;<strong>T\u00fcrkiye, K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n i\u015fgalini ve akabinde ilhak\u0131n\u0131 tan\u0131mamakta, bu tutumuyla da Ukrayna\u2019n\u0131n siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn desteklenmesinden yana tutum sergilemektedir.&nbsp;<\/strong>Ukrayna, bug\u00fcne kadar oldu\u011fu gibi bundan sonra da T\u00fcrkiye\u2019nin savunma sanayii bak\u0131m\u0131ndan kendisini desteklemesini bekledi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a dile getirmektedir.<\/div>\n<div>T\u00fcrkiye\u2019nin iki taraf aras\u0131nda tam tarafs\u0131z bir tutum benimsemesinin zorluklar\u0131 bulunuyor. Ama Ankara\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019n\u0131n egemenlik hakk\u0131n\u0131n ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00e7i\u011fnenmesine kar\u015f\u0131 oldu\u011fu s\u00f6yleminden vazge\u00e7meyerek, Rusya\u2019n\u0131n K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 ilhak\u0131n\u0131 tan\u0131mamay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrerek ve her iki tarafla stratejik y\u00fcksek seviyeli diyalog ve i\u015f birli\u011fini devam ettirerek&nbsp;<strong>hay\u0131rhah tarafs\u0131zl\u0131k<\/strong>&nbsp;i\u00e7ine girmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.&nbsp;<strong>Hay\u0131rhah tarafs\u0131zl\u0131k, \u00e7at\u0131\u015fan ya da \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n e\u015fi\u011findeki taraflardan birinin yan\u0131nda asker\u00ee g\u00fcc\u00fcyle yer almamakla birlikte, o taraf\u0131n kendisini savunmas\u0131 i\u00e7in gerekli haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yapabilmesine destek olmay\u0131 da kapsar.<\/strong><\/div>\n<div>Hay\u0131rhah tarafs\u0131zl\u0131k T\u00fcrkiye\u2019nin mevcut anla\u015fmazl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131nabilece\u011fi en adil tutumdur. Rusya ve Ukrayna ile ortak \u00e7\u0131kara dayal\u0131 dostane ili\u015fkilerini s\u00fcrd\u00fcrmeye b\u00fcy\u00fck \u00f6nem atfeden T\u00fcrkiye\u2019nin samimi ara buluculuk teklifi Kiev gibi Moskova taraf\u0131ndan da olumlu kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r. Karadeniz\u2019in bar\u0131\u015f denizi olmas\u0131, bu co\u011frafyada ya\u015fayan t\u00fcm halklar\u0131n hayr\u0131nad\u0131r.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n alt\u0131nc\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fc, \u201c\u0130htilaflar\u0131n Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 Yollarla \u00c7\u00f6z\u00fclmesi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda yer alan antla\u015fman\u0131n 33. maddesine g\u00f6re, \u201cs\u00fcregitmesi uluslararas\u0131 bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenli\u011fin korunmas\u0131n\u0131 tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrebilecek ihtilafa taraf olanlar her \u015feyden \u00f6nce g\u00f6r\u00fc\u015fme, soru\u015fturma,&nbsp;ara buluculuk, uzla\u015fma, hakemlik ve yarg\u0131sal \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 ile b\u00f6lgesel te\u015fkilat ya da anla\u015fmalara ba\u015fvurarak veya kendi se\u00e7ecekleri ba\u015fka yollarla [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12004,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[37],"class_list":["post-5887","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-37"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5887","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5887"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5887\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}