{"id":5831,"date":"2022-01-23T09:54:44","date_gmt":"2022-01-23T06:54:44","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5831"},"modified":"2024-03-06T22:35:22","modified_gmt":"2024-03-06T19:35:22","slug":"bir-secimin-hic-duyulmamis-hikayesi-turkiye-gazetesi23-01-2021","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5831","title":{"rendered":"Bir se\u00e7imin hi\u00e7 duyulmam\u0131\u015f hik\u00e2yesi-T\u00fcrkiye Gazetesi(23.01.2022)"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye-\u0130srail ili\u015fkilerinin \u201cnormalle\u015fmesi\u201d beklentisinin olu\u015ftu\u011fu bu g\u00fcnlerde, \u0130srail\u2019in T\u00fcrkiye\u2019ye uluslararas\u0131 alanda verdi\u011fi ilk deste\u011fin hik\u00e2yesini ve sebeplerini, do\u011frudan \u0130srail ar\u015fiv belgelerine dayanarak anlataca\u011f\u0131m. Muhtemelen bunlar\u0131 ilk kez okuyor olacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye 1951-52 d\u00f6nemi i\u00e7in BM G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyeli\u011fine aday olmaya karar vermi\u015fti. T\u00fcrkiye\u2019nin BM Daimi Temsilcisi&nbsp;<strong>Selim Sarper<\/strong>&nbsp;taraf\u0131ndan New York\u2019ta y\u00fcr\u00fct\u00fclen se\u00e7im kampanyas\u0131n\u0131n \u00f6nemli konular\u0131ndan biri de \u0130srail\u2019in deste\u011finin al\u0131nmas\u0131yd\u0131.&nbsp;<strong>Zira hariciyemiz -o zaman da- biliyordu ki, \u0130srail\u2019in \u00f6nemli bir lobi g\u00fcc\u00fc bulunmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130srail ar\u015fivinde yer alan 5 Haziran 1950 tarihli ve \u0130srail\u2019in ABD B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi&nbsp;<strong>Eliahu Elath<\/strong>&nbsp;taraf\u0131ndan Selim Sarper\u2019e yollanan mektuptan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla, T\u00fcrkiye\u2019nin destek talebine \u0130srail h\u00fck\u00fbmeti olumlu yakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. \u0130srail\u2019in BM Daimi Temsilcili\u011finde g\u00f6revli diplomat&nbsp;<strong>Moshe Tov<\/strong>&nbsp;ve \u0130srail\u2019in New York Ba\u015fkonsolosu&nbsp;<strong>Arthur Lourie<\/strong>\u2019ye Latin Amerika \u00fclkelerinin ve ABD kamuoyunun T\u00fcrkiye i\u00e7in deste\u011finin al\u0131nmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmalar\u0131 talimat\u0131 verilmi\u015fti.<\/p>\n<p>12 Haziran\u2019da bu defa \u0130srail\u2019in BM Daimi Temsilcisi&nbsp;<strong>Abba Eban<\/strong>&nbsp;Sarper\u2019e yollad\u0131\u011f\u0131 mektupta \u015funlar\u0131 yaz\u0131yordu:&nbsp;<strong>\u201c\u0130srail D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, BM \u0130srail Daimi Temsilcili\u011fine bir telgraf g\u00f6ndererek, T\u00fcrkiye\u2019nin G\u00fcvenlik Konseyi adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sadece desteklemekle kalmam\u0131z, olumlu bir sonu\u00e7 al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olan en etkili ad\u0131mlar\u0131 atmam\u0131z talimat\u0131n\u0131 vermi\u015ftir.<\/strong>&nbsp;<strong>H\u00fck\u00fbmetim Yak\u0131n Do\u011fu\u2019dan Arap olmayan bir \u00fclkenin \u00fcyeli\u011fe se\u00e7ilmesinin temin edilmesinde \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00e7\u0131kar g\u00f6rmektedir.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Ayn\u0131 mektupta Eban, \u201c<strong>ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile temasa ge\u00e7erek&nbsp;T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcyeli\u011fi i\u00e7in destek isteyebilece\u011fini; Moshe Tov\u2019un Latin Amerika \u00fclkelerini iknaya \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fini ve \u00e7ok yak\u0131n temasta olduklar\u0131 New York Times, New York Herald-Tribune ve Washington Post gazetelerinin edit\u00f6rlerine m\u00fcmk\u00fcn olan en g\u00fc\u00e7l\u00fc tesiri yapabileceklerini<\/strong>\u201d ifade ederek, Sarper\u2019den bunlardan hangilerini uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kendisine bildirmesini rica etti.<\/p>\n<p>&nbsp;19 Temmuz 1950\u2019de T\u00fcrkiye\u2019nin BM Daimi Temsilcisi Selim Sarper \u0130srail Daimi Temsilcili\u011fine resm\u00ee bir mektup yazarak, \u201cG\u00fcvenlik Konseyinde M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n s\u00fcresinin dolmas\u0131yla bo\u015falacak olan Orta Do\u011fu \u00fclkeleri i\u00e7in tahsis edilen bir \u00fcyelik i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin aday oldu\u011funu\u201d bildirdi.<strong>&nbsp;Mektupta, \u201c\u0130srail\u2019in T\u00fcrkiye\u2019ye tam deste\u011finin\u201d memnuniyet uyand\u0131raca\u011f\u0131 ifade edilmekteydi.&nbsp;<\/strong>Sarper\u2019in s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi \u201ctam destek\u201d, Eban\u2019\u0131n \u00fc\u00e7 \u00f6nerisine de olumlu bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p>Temmuz sonunda Sarper\u2019in yard\u0131mc\u0131s\u0131&nbsp;<strong>Adnan Kural<\/strong>, BM \u0130srail Daimi Temsilcili\u011fi ile temasa ge\u00e7erek T\u00fcrkiye\u2019nin \u0130srail\u2019den beklentisini en net \u015fekilde ifade etti. \u0130srail D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ar\u015fiv belgelerinde yer ald\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle&nbsp;<strong>T\u00fcrkiye \u0130srail\u2019den iki somut destek istemekteydi. Birincisi, Amerikan bas\u0131n\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019ye ili\u015fkin olumlu haberlerin yer almas\u0131n\u0131n temin edilmesi. \u0130kincisi, \u00f6zellikle Latin Amerika\u2019da yer alan devletlerin G\u00fcvenlik Konseyine \u00fcye se\u00e7iminde T\u00fcrkiye\u2019ye oy vermeye ikna edilmeleri.<\/strong><\/p>\n<p>Kural\u2019\u0131n iletti\u011fi taleplere, Tel Aviv\u2019den gelen talimatla s\u0131cak yakla\u015fan \u0130srailli diplomatlar New York Times gazetesinin BM muhabiri&nbsp;<strong>Thomas Hamilton<\/strong>&nbsp;ile temasa ge\u00e7erek, gazetede T\u00fcrkiye\u2019nin adayl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda olumlu yorumlar i\u00e7eren haberler \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131lar. T\u00fcrkiye\u2019nin adayl\u0131k kampanyas\u0131 s\u0131ras\u0131nda gazetede T\u00fcrkiye\u2019yi destekleyen iki haber yer ald\u0131. Ba\u015fkonsolos Arthur Lourie\u2019nin temaslar\u0131 sonucunda se\u00e7imden hemen \u00f6nce&nbsp;<strong>New York Times<\/strong>, \u0130srail ile bar\u0131\u015fa yana\u015fmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece G\u00fcvenlik Konseyinde bir Arap devletinin yer almamas\u0131 gerekti\u011fini savunan bir makale yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131labilece\u011fi gibi \u0130srail\u2019in T\u00fcrkiye\u2019yi desteklemesinin sebebi bir sempati meselesi de\u011fildi.&nbsp;<strong>M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n ya da bir ba\u015fka Arap \u00fclkesinin G\u00fcvenlik Konseyine girmesini istemiyorlard\u0131. Bunu da T\u00fcrkiye\u2019den saklam\u0131yorlard\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Latin Amerika \u00fclkelerinin deste\u011finin al\u0131nmas\u0131 konusunda \u0130srailli diplomatlar T\u00fcrk meslekta\u015flar\u0131na \u00e7e\u015fitli taktikler verdiler.&nbsp;<strong>Bu \u00fclkelere \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin demokratik d\u00fcnya i\u00e7in \u00f6nemini\u201d ve \u201cAraplardan farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d anlatmalar\u0131n\u0131 tavsiye ettiler.&nbsp;<\/strong>Yine \u0130srail ar\u015fivindeki bir belgeye g\u00f6re, \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin Latin Amerika \u00fclkelerine yollad\u0131\u011f\u0131 s\u0131radan bir resm\u00ee destek mektubu d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir kampanya y\u00fcr\u00fctmedi\u011fi vehmine kap\u0131lan New York\u2019taki \u0130srailli diplomatlar, sekiz Latin Amerika b\u00fcy\u00fckel\u00e7isiyle (Bolivya, Brezilya, Meksika, Guatemala, \u015eili, Peru, Venezuela, Uruguay) bire bir temasa ge\u00e7tiler, onlar\u0131n ki\u015fisel deste\u011fini ve h\u00fck\u00fbmetlerine tavsiyede bulunacaklar\u0131 garantisini ald\u0131lar. S\u00f6z konusu diplomatlar\u0131n isimlerini de 20 Temmuz tarihli&nbsp; bir mektupla Kural\u2019a ilettiler.\u201d<\/p>\n<p>\u0130srail daha da ileri bir ad\u0131m atarak, se\u00e7imden hemen \u00f6nce \u0130srail D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 yetkilileri taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen Latin Amerika turu esnas\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcyeli\u011fi i\u00e7in destek de istedi. Bu da yetmedi, bizzat \u0130srail D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Latin Amerika Dairesi taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan \u0130spanyolca \u201cT\u00fcrkiye, Bir Demokrasi Modeli\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalenin Latin Amerika bas\u0131n\u0131nda yer almas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Konuyla ilgili 20 Aral\u0131k tarihli bir \u0130srail raporunda,&nbsp;<strong>\u201c12 Latin Amerika \u00fclkesinin T\u00fcrkiye\u2019ye oy vermesinde geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde \u0130srail sorumludur\u201d<\/strong>&nbsp;ifadesi yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Nihayetinde, \u00e7o\u011funlu\u011fu elde edemedi\u011fi ilk turdan sonra T\u00fcrkiye 7 Ekim 1950\u2019de yap\u0131lan se\u00e7imin ikinci turunda, Latin Amerika \u00fclkelerinin de oyunu alarak, G\u00fcvenlik Konseyine ilk kez se\u00e7ilmi\u015f oldu. Sarper ve Kural\u2019\u0131n kendilerine hararetli te\u015fekk\u00fcrlerini \u0130srailli diplomatlar Tel Aviv\u2019e derh\u00e2l ilettiler.<\/p>\n<p>Ar\u015fivimizdeki \u0130srail\u2019le ili\u015fkilere dair belgeler yak\u0131nda a\u00e7\u0131l\u0131rsa -in\u015fallah- bu hik\u00e2yenin T\u00fcrk D\u0131\u015fi\u015fleri versiyonunu da yazma f\u0131rsat\u0131 bulaca\u011f\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye-\u0130srail ili\u015fkilerinin \u201cnormalle\u015fmesi\u201d beklentisinin olu\u015ftu\u011fu bu g\u00fcnlerde, \u0130srail\u2019in T\u00fcrkiye\u2019ye uluslararas\u0131 alanda verdi\u011fi ilk deste\u011fin hik\u00e2yesini ve sebeplerini, do\u011frudan \u0130srail ar\u015fiv belgelerine dayanarak anlataca\u011f\u0131m. Muhtemelen bunlar\u0131 ilk kez okuyor olacaks\u0131n\u0131z. T\u00fcrkiye 1951-52 d\u00f6nemi i\u00e7in BM G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyeli\u011fine aday olmaya karar vermi\u015fti. T\u00fcrkiye\u2019nin BM Daimi Temsilcisi&nbsp;Selim Sarper&nbsp;taraf\u0131ndan New York\u2019ta y\u00fcr\u00fct\u00fclen se\u00e7im kampanyas\u0131n\u0131n \u00f6nemli konular\u0131ndan biri de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12022,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[37],"class_list":["post-5831","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-37"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5831","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5831"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5831\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12022"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5831"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5831"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5831"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}