{"id":5448,"date":"2021-09-12T08:43:40","date_gmt":"2021-09-12T05:43:40","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5448"},"modified":"2024-03-06T22:57:36","modified_gmt":"2024-03-06T19:57:36","slug":"20-yil-sonra-11-eylul-turkiye-gazetesi12-09-2021","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5448","title":{"rendered":"20 y\u0131l sonra 11 Eyl\u00fcl-T\u00fcrkiye Gazetesi(12.09.2021)"},"content":{"rendered":"<p>11 Eyl\u00fcl 2001 \u00f6\u011fleden sonra Ankara Radyosu\u2019nda konuk olarak davet edildi\u011fim D\u0131\u015f Politika program\u0131na kat\u0131lmak \u00fczere yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131mda, yak\u0131n tarihin en \u00f6nemli olaylar\u0131ndan birinin ba\u015flamakta oldu\u011fundan habersizdim. Arabama bindim ve her zaman oldu\u011fu gibi yolda haber kanallar\u0131ndan birini dinlemeye ba\u015flad\u0131m. Radyo yay\u0131n\u0131 televizyon yay\u0131n\u0131yla ortakt\u0131. \u0130lk anda tam alg\u0131layamad\u0131m. Programa telefonla kat\u0131lan emekli bir pilot bir u\u00e7ak kazas\u0131n\u0131 yorumlamaktayd\u0131. Anlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla ekrana yans\u0131yan canl\u0131 bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc izleyerek konu\u015fmaktayd\u0131. New York\u2019taki D\u00fcnya Ticaret Merkezinin ikiz kulelerinden birine bir u\u00e7ak \u00e7arpm\u0131\u015ft\u0131. Emekli pilot, New York \u015fehrinin \u00fc\u00e7 havaliman\u0131 oldu\u011funu, ini\u015f ve kalk\u0131\u015flarda u\u00e7aklar\u0131n zaman zaman tehlikeli \u015fekilde g\u00f6kdelenlere yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u201ckazan\u0131n muhtemelen\u201d bir teknik ar\u0131za ya da pilot hatas\u0131 sebebiyle ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\n<p>Yol boyunca emekli pilotun yorumlar\u0131 devam etti. Davet edildi\u011fim program\u0131n konusu \u0130srail-Filistin ihtilaf\u0131yd\u0131. Arabam\u0131 park edip binaya y\u00f6neldim. Mutat olan\u0131n aksine kimse beni kar\u015f\u0131lamad\u0131. Koridorlar bombo\u015ftu. \u0130kinci kattaki st\u00fcdyoya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131mda bir odada \u00e7ok say\u0131da radyo \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131n televizyona kilitlendiklerini g\u00f6rd\u00fcm. Ben otoparktan yukar\u0131 \u00e7\u0131kana kadar ikinci bir u\u00e7ak ikiz kulelerden ikincisine \u00e7arpm\u0131\u015ft\u0131. Seyredenlerden biri, \u201cBu kaza de\u011fil\u201d dedi. O s\u0131rada televizyonda bir yorumcu, \u201cBu kaza de\u011fil\u201d dedi. Ben y\u00fcksek sesle, \u201cBu kaza olamaz\u201d dedim. Radyo program\u0131n\u0131n yap\u0131mc\u0131s\u0131 beni g\u00f6rd\u00fc. \u201cHocam neler oluyor?\u201d diye sordu. Nereden bilebilirdim ki? \u201cBilmiyorum\u201d dedim. \u201cAma her ne oluyorsa, \u015fu an tarihe tan\u0131kl\u0131k ediyoruz.\u201d<\/p>\n<p>Program ba\u015flad\u0131. Biz Filistin meselesini bir kenara b\u0131rak\u0131p, New York\u2019ta ya\u015fanmakta olanlar\u0131 konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131k. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla, di\u011fer kat\u0131l\u0131mc\u0131larla birlikte d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p tekrar etti\u011fimiz c\u00fcmle \u201cBunu kim yapt\u0131ysa \u00e7ok a\u011f\u0131r bir bedel \u00f6deyecek\u201d oldu. Program devam ederken, Pentagon\u2019a da bir u\u00e7a\u011f\u0131n \u201c\u00e7arpt\u0131\u011f\u0131\u201d haberi geldi. 11 Eyl\u00fcl ABD\u2019nin \u201cyeni Pearl Harbor\u2019u\u201d olmu\u015ftu. Ama kim ve ni\u00e7in yapm\u0131\u015ft\u0131? Arkas\u0131 gelecek miydi? ABD nas\u0131l tepki verecekti?<\/p>\n<p>NATO Konseyi acilen toplanm\u0131\u015f, 11 Eyl\u00fcl g\u00fcn\u00fc ya\u015fananlar\u0131 \u201cm\u00fcttefik ABD\u2019ye yap\u0131lan bir sald\u0131r\u0131\u201d olarak nitelendirmi\u015f, tarihinde ilk defa be\u015finci maddeyi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bu NATO\u2019nun sava\u015fa girmeye haz\u0131r oldu\u011fu anlam\u0131na geliyordu. Kime kar\u015f\u0131 ve nerede y\u00fcr\u00fct\u00fclecek bir sava\u015f oldu\u011funu o anda kimse bilmiyordu. Sald\u0131r\u0131lar\u0131 Kosova operasyonunun intikam\u0131n\u0131 almak isteyen S\u0131rp milliyet\u00e7ilerinin, Hiro\u015fima\u2019n\u0131n intikam\u0131n\u0131 almak isteyen Japon K\u0131z\u0131l Tugaylar\u0131n\u0131n ya da ABD\u2019nin \u0130srail\u2019e deste\u011fini cezaland\u0131rmak isteyen Filistinli gruplar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olabilece\u011fini iddia edenler oldu. \u0130lk iki g\u00fcn kimsenin akl\u0131na daha \u00f6nce birka\u00e7 olayda ad\u0131n\u0131 duydu\u011fumuz El Kaide gelmemi\u015fti.<\/p>\n<p>ABD Ba\u015fkan\u0131 George W. Bush 11 Eyl\u00fcl\u2019de 2.977 ki\u015finin hayat\u0131na mal olan sald\u0131r\u0131lar\u0131 El Kaide\u2019nin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini, \u00f6rg\u00fct\u00fcn lideri Usama bin Ladin\u2019in Afganistan\u2019da bulundu\u011funu ve \u015fayet Taliban y\u00f6netimi El Kaide mensuplar\u0131n\u0131 teslim etmezse onlar\u0131 da \u201cABD\u2019ye yap\u0131lan sald\u0131r\u0131n\u0131n faili\u201d sayacaklar\u0131n\u0131 bildirdi. 18 Eyl\u00fcl\u2019de Kongre Ba\u015fkan\u2019a, \u201cyeni bir onay gerekmeksizin\u201d sald\u0131r\u0131lar\u0131 planlayan, ger\u00e7ekle\u015ftiren, bunlara yard\u0131m ve yatakl\u0131k edenlere kar\u015f\u0131 silahl\u0131 kuvvet kullanma yetkisi verdi. Taliban El Kaide mensuplar\u0131n\u0131 ABD\u2019ye teslim etmeyi reddedince ABD 7 Ekim\u2019de \u201cSonsuz \u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u201d harek\u00e2t\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti. BM G\u00fcvenlik Konseyi ve NATO da ald\u0131\u011f\u0131 kararlarla Taliban ve El Kaide\u2019ye kar\u015f\u0131 ABD\u2019nin yan\u0131nda yer ald\u0131.<\/p>\n<p>Yo\u011fun ABD bombard\u0131man\u0131, Taliban\u2019a kar\u015f\u0131 sava\u015fan Kuzey \u0130ttifak\u0131\u2019n\u0131n deste\u011fiyle birle\u015fince sadece birka\u00e7 hafta i\u00e7inde Taliban y\u00f6netimi devrildi. Nisan 2002\u2019de Hamid Karzai liderli\u011finde yeni bir Afgan H\u00fck\u00fbmeti g\u00f6reve getirildi. Takip eden y\u0131llar boyunca Afganistan\u2019daki Amerikan askerlerinin say\u0131s\u0131 s\u00fcrekli artt\u0131. 2009 sonunda \u00fclkede 100 bin Amerikan askeri bulunuyordu. \u00c7o\u011funlu\u011funu NATO \u00fclkelerinin olu\u015fturdu\u011fu 42 \u00fclkeden askerler de Uluslararas\u0131 G\u00fcvenlik Yard\u0131m Kuvveti (ISAF) ad\u0131yla Afganistan\u2019da g\u00f6rev yapt\u0131lar. ISAF\u2019\u0131n mevcudu 2012\u2019de 130 bine ula\u015ft\u0131. \u00dclkede ISAF kontrol\u00fcnde irili ufakl\u0131 400 asker\u00ee \u00fcs ve tesis kuruldu.<\/p>\n<p>11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n 20. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnden sadece iki hafta \u00f6nce son Amerikan askeri de Afganistan\u2019dan \u00e7ekildi\u011finde 2.500\u2019\u00fc ABD ordusundan olmak \u00fczere 3.144 kay\u0131p verilmi\u015fti. Afgan g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin kayb\u0131 70 bin civar\u0131ndayd\u0131. \u00d6len Afganl\u0131 sivillerin say\u0131s\u0131 tam olarak bilinmemekle birlikte en az 100 bin oldu\u011fu tahmin edilmekteydi. Taliban\u2019\u0131n kay\u0131plar\u0131 hakk\u0131nda ise sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir istatistik bulunmamaktayd\u0131. 2 May\u0131s 2011\u2019de ABD \u00f6zel kuvvetlerinin operasyonuyla Pakistan\u2019da sakland\u0131\u011f\u0131 evde \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Usame bin Ladin\u2019in cesedine ne oldu\u011fu bir muamma olarak kald\u0131.<\/p>\n<p>11 Eyl\u00fcl 2001\u2019de K\u00e2bil\u2019de Taliban y\u00f6netimi vard\u0131. ABD\u2019nin iki trilyon dolar harcad\u0131\u011f\u0131 20 y\u0131ll\u0131k bir maceran\u0131n sonunda K\u00e2bil\u2019de yine Taliban y\u00f6netimi var. El Kaide ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc yeni ve yenilenmi\u015f yap\u0131s\u0131yla varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. 11 Eyl\u00fcl\u2019den bir y\u0131l sonra ilan edilen Bush Doktrininin uygulama alan\u0131 buldu\u011fu Irak\u2019ta sular durulmad\u0131. Yeni Muhafazak\u00e2rlar\u0131n \u015fekillendirdi\u011fi Geni\u015fletilmi\u015f Kuzey Afrika ve Orta Do\u011fu projesinin tetikledi\u011fi Arap ayaklanmalar\u0131 ve sonras\u0131nda b\u00f6lgede dengeler de\u011fi\u015fti. Ger\u00e7ekten de 11 Eyl\u00fcl\u2019den sonra hi\u00e7bir \u015fey eskisi gibi olmad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>11 Eyl\u00fcl 2001 \u00f6\u011fleden sonra Ankara Radyosu\u2019nda konuk olarak davet edildi\u011fim D\u0131\u015f Politika program\u0131na kat\u0131lmak \u00fczere yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131mda, yak\u0131n tarihin en \u00f6nemli olaylar\u0131ndan birinin ba\u015flamakta oldu\u011fundan habersizdim. Arabama bindim ve her zaman oldu\u011fu gibi yolda haber kanallar\u0131ndan birini dinlemeye ba\u015flad\u0131m. Radyo yay\u0131n\u0131 televizyon yay\u0131n\u0131yla ortakt\u0131. \u0130lk anda tam alg\u0131layamad\u0131m. Programa telefonla kat\u0131lan emekli bir pilot [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12055,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[30],"class_list":["post-5448","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-30"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5448","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5448"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5448\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5448"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5448"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5448"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}