{"id":5433,"date":"2021-08-15T09:35:32","date_gmt":"2021-08-15T06:35:32","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5433"},"modified":"2024-03-06T23:01:52","modified_gmt":"2024-03-06T20:01:52","slug":"tabiat-ikaz-ediyor-turkiye-gazetesi15-08-2021","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5433","title":{"rendered":"Tabiat ikaz ediyor-T\u00fcrkiye Gazetesi(15.08.2021)"},"content":{"rendered":"<div>Kuzey yar\u0131 k\u00fcrenin her yerinde orman yang\u0131nlar\u0131 var. Ge\u00e7en aylarda da ba\u015fta Avustralya olmak \u00fczere g\u00fcney yar\u0131 k\u00fcre kavrulmu\u015ftu. S\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm zamanlar\u0131n en y\u00fcksek seviyelerine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 2021 yaz\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n ne b\u00fcy\u00fck bir felaketle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funa i\u015faret eden bir\u00e7ok geli\u015fmeyle dolu ge\u00e7iyor. T\u00fcrkiye\u2019de de ola\u011fan\u00fcst\u00fc iklim hadiseleri ya\u015f\u0131yoruz. Anadolu\u2019nun ci\u011ferleri \u00fc\u00e7 hafta boyunca cay\u0131r cay\u0131r yand\u0131. Yang\u0131nlar kontrol alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131 ki, bu kez tarihte hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmemi\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00fcy\u00fck bir sel felaketi Bat\u0131 Karadeniz illerimizi vurdu. Her g\u00fcn yeni bir tabii afetin olmas\u0131 tedirginli\u011fini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyoruz. Sanki tabiat bizi \u00e7ok sert bir \u015fekilde ve belki de son kez ikaz ediyor.<\/div>\n<div>K\u00fcresel \u0131s\u0131nma terimi ilk kez 1896\u2019da \u0130sve\u00e7li bilim adam\u0131 Svante Arrhenius taraf\u0131ndan kullan\u0131ld\u0131. 1950\u2019den itibaren yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarda bilim insanlar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n her y\u0131l \u0131s\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve bunun b\u00fcy\u00fck iklim de\u011fi\u015fikliklerine yol a\u00e7makta oldu\u011fu sonucuna ula\u015ft\u0131lar. 1975\u2019te karbondioksit ve metan gazlar\u0131n\u0131n \u201csera etkisine\u201d yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilimsel olarak ispatland\u0131. Bilhassa NASA taraf\u0131ndan 1980&#8217;lerden itibaren y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalarda sera etkisi ile k\u00fcresel \u0131s\u0131nma aras\u0131nda do\u011frudan ba\u011flant\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Ozon tabakas\u0131ndaki incelme ve y\u0131rt\u0131klar\u0131n artmas\u0131n\u0131n ard\u0131nda g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne sal\u0131nan zararl\u0131 gazlar\u0131n oldu\u011fu ispat edildi.<\/div>\n<div>20. y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finden ba\u015flayarak her ge\u00e7en y\u0131l k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerini daha derinden hissettik. Yaz\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131caklar, k\u0131\u015f\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 so\u011fuklar, buzullar\u0131n s\u00fcratle erimesi, g\u00f6r\u00fclmemi\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde kurakl\u0131k, y\u0131k\u0131c\u0131 tayfunlar, devasa hortumlar, yang\u0131nlar, seller, toprak kaymalar\u0131 ve di\u011fer bir\u00e7ok tabiat hadisesi ola\u011fan\u00fcst\u00fc olmaktan \u00e7\u0131karak neredeyse s\u0131radanla\u015ft\u0131.<\/div>\n<div>Kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nan felaket t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 ilgilendirdi\u011finden ancak t\u00fcm devletlerin i\u015f birli\u011fiyle sonu\u00e7 al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olabilirdi. Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde 1992\u2019de Rio\u2019da d\u00fczenlenen iklim konferans\u0131nda, Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi olu\u015fturuldu. 195 \u00fclke bu \u00e7er\u00e7eveye d\u00e2hil oldu. S\u00f6zle\u015fmenin \u00f6z\u00fcnde, taraf \u00fclkelerin atmosfere zararl\u0131 gaz salmay\u0131 azaltmas\u0131na dair d\u00fczenlemeler yapmas\u0131 yer almaktayd\u0131. 2005\u2019te y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Kyoto Protokol\u00fc ile t\u00fcm \u00fclkelere zararl\u0131 gaz sal\u0131nmas\u0131n\u0131 azaltma m\u00fckellefiyeti getirildi. Bununla birlikte ba\u015fta ABD ve \u00c7in olmak \u00fczere sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelerin \u00e7o\u011fu bu sorumluluklar\u0131 yerine getirmedi. 2015\u2019te Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131yla, Kyoto\u2019ta \u00f6ng\u00f6r\u00fclenden daha geli\u015fmi\u015f bir k\u00fcresel iklim koruma mimarisi olu\u015fturuldu. Paris\u2019te belirlenen somut hedefler aras\u0131nda \u201ck\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n 2 derecenin alt\u0131nda tutulmas\u0131\u201d, \u201ct\u00fcm \u00fclkelerin zararl\u0131 gaz sal\u0131nmas\u0131n\u0131 engelleyecek ba\u011flay\u0131c\u0131 tedbirler almas\u0131\u201d, \u201ct\u00fcm taraflar\u0131n al\u0131nan tedbirleri ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 izleyerek raporlamas\u0131\u201d, \u201c\u015feffaf uluslararas\u0131 g\u00f6zlem ve denetim mekanizmalar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131\u201d, \u201cgeli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin geli\u015fmekte olanlara yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131\u201d gibi ba\u015fl\u0131klar yer alm\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<div>ABD Trump\u2019\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131nda anla\u015fmadan \u00e7ekilse de, Biden g\u00f6reve ba\u015flar ba\u015flamaz \u00fclkesini bu sisteme yeniden d\u00e2hil etti. H\u00e2lihaz\u0131rda, BM \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesine taraf olan 197 \u00fclkenin tamam\u0131 Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131 imzalam\u0131\u015f durumda. Eritre, \u0130ran, Irak, Libya, T\u00fcrkiye ve Yemen ise anla\u015fmay\u0131 imzalamalar\u0131na ra\u011fmen hen\u00fcz y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe sokmu\u015f de\u011filler. Son olarak Angola ve G\u00fcney Sudan anla\u015fmaya taraf oldular.<\/div>\n<div>T\u00fcrkiye\u2019nin anla\u015fmay\u0131 onaylamamas\u0131n\u0131n sebebi, anla\u015fmaya g\u00f6re \u201cgeli\u015fmi\u015f \u00fclke\u201d kategorisinde yer almas\u0131 ve bu y\u00fczden \u00e7o\u011fu \u00fclkeye nazaran daha fazla m\u00fckellefiyet alt\u0131na girecek olmas\u0131. Bu gerek\u00e7enin hassasiyetle yeniden de\u011ferlendirilmesi laz\u0131m. \u201cT\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 ilgilendiren hayati bir konuda, d\u00fcnya \u00fclkelerinin %99\u2019u bu \u00f6nemli d\u00fczenlemeye taraf olmu\u015fken, d\u0131\u015far\u0131da kalan alt\u0131 \u00fclke aras\u0131ndaki tek Avrupa, OECD ve G-20 \u00fclkesi olmak T\u00fcrkiye\u2019ye ne kadar yak\u0131\u015f\u0131yor?\u201d diye kendime soruyorum ve cevap veremiyorum. D\u00fcnyan\u0131n en geli\u015fmi\u015f 17. ekonomisi oldu\u011fumuz ger\u00e7e\u011fini unutmayal\u0131m. Mamafih uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelere taraf olmak tamamen devletlerin kendi iradelerine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fundan T\u00fcrkiye kendi istemedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e, Eritre, \u0130ran, Irak, Libya ve Yemen\u2019le birlikte bu sistemin d\u0131\u015f\u0131nda kalmay\u0131 elbette tercih edebilir.<\/div>\n<div>\u0130klim alarm veriyor, tabiat her g\u00fcn ikaz ediyor. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve h\u0131rs\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, m\u00fckemmel bir denge i\u00e7inde yarat\u0131l\u0131p canl\u0131lara sunulan yery\u00fcz\u00fc ya\u015fanmaz bir yer h\u00e2line geliyor. K\u00fcresel problemler ancak k\u00fcresel ve samimi i\u015f birli\u011fiyle \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 en fazla hissetmeye ba\u015flayan \u00fclkelerden biri olarak T\u00fcrkiye sadece Paris Anla\u015fmas\u0131n\u0131 onaylamakla kalmamal\u0131 ayn\u0131 zamanda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclmekte olan ekolojik m\u00fccadelenin de lider \u00fclkeleri aras\u0131nda yer almal\u0131d\u0131r. Siyasilerin bug\u00fcnlerde dillerinden d\u00fc\u015f\u00fcrmedi\u011fi \u201cZ ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n\u201d da en \u00f6nemli g\u00fcndem maddesi \u00e7evrenin korunmas\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div>Gelecek ku\u015faklara ya\u015fanabilir bir \u00fclke b\u0131rakacaksak, \u201cg\u00fcvenlik tehdidi\u201d alg\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fcncellemeli ve ekolojik g\u00fcvenlik konseptini de Mill\u00ee&nbsp;G\u00fcvenlik Siyaset Belgemiz i\u00e7ine almal\u0131y\u0131z.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kuzey yar\u0131 k\u00fcrenin her yerinde orman yang\u0131nlar\u0131 var. Ge\u00e7en aylarda da ba\u015fta Avustralya olmak \u00fczere g\u00fcney yar\u0131 k\u00fcre kavrulmu\u015ftu. S\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm zamanlar\u0131n en y\u00fcksek seviyelerine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 2021 yaz\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n ne b\u00fcy\u00fck bir felaketle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funa i\u015faret eden bir\u00e7ok geli\u015fmeyle dolu ge\u00e7iyor. T\u00fcrkiye\u2019de de ola\u011fan\u00fcst\u00fc iklim hadiseleri ya\u015f\u0131yoruz. Anadolu\u2019nun ci\u011ferleri \u00fc\u00e7 hafta boyunca cay\u0131r cay\u0131r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12062,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[30],"class_list":["post-5433","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-30"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5433","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5433"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5433\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12062"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5433"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}