{"id":5409,"date":"2021-06-27T13:33:57","date_gmt":"2021-06-27T10:33:57","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5409"},"modified":"2024-03-06T23:10:02","modified_gmt":"2024-03-06T20:10:02","slug":"turkiyenin-afganistandaki-mevcudiyeti-turkiye-gazetesi27-06-2021","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5409","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019nin Afganistan\u2019daki mevcudiyeti&#8230;-T\u00fcrkiye Gazetesi(27.06.2021)"},"content":{"rendered":"<div>Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan ile ABD Ba\u015fkan\u0131 Biden aras\u0131nda Br\u00fcksel\u2019de ge\u00e7ti\u011fimiz hafta yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmede Afganistan konusu da ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Bir \u00f6nceki ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump\u2019\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 karar \u00e7er\u00e7evesinde ABD ordusu Afganistan\u2019dan \u00e7ekiliyor. Hatta bu konuda Taliban ile Amerikal\u0131lar aras\u0131nda bir anla\u015fma da imzaland\u0131. Erdo\u011fan ile Biden, Kabil\u2019deki Hamid Karzai Havaalan\u0131\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan korunmas\u0131 ve i\u015fletilmesi konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fine vard\u0131lar.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Bu karar\u0131n al\u0131nmas\u0131ndan sonra yerli ve yabanc\u0131 medyada ortaya \u00e7\u0131kana baz\u0131 haberler kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7t\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin zaten 2002\u2019den bu yana Afganistan\u2019da asker bulundurdu\u011funu bilmeyen ya da \u201cunutmay\u0131 tercih eden\u201d baz\u0131 ki\u015filer, \u201cAfganistan\u2019a neden asker g\u00f6nderdi\u011fimizi\u201d sorgulamaya ba\u015flad\u0131lar. Post-truth \u00e7a\u011f\u0131nda bulundu\u011fumuzdan ve sosyal medya \u00fczerinden en dayanaks\u0131z ve ayaklar\u0131 yere basmayan konular\u0131 bile \u201ck\u00f6p\u00fcrtmek\u201d m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fundan, T\u00fcrkiye\u2019nin \u201cAfganistan\u2019a\u201d, \u00fcstelik \u201cTaliban\u2019la sava\u015fmak \u00fczere\u201d asker g\u00f6nderdi\u011fi \u015feklindeki ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 iddiaya epey inanan oldu. Maalesef baz\u0131 siyaset\u00e7iler de s\u00f6z konusu iddian\u0131n \u201ctrend\u201d oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcp, bunun \u00fczerinden h\u00fck\u00fbmete y\u00fcklenmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>H\u00e2lbuki T\u00fcrkiye ne Afganistan\u2019a yeni birlikler sevk ediyor, ne de Taliban\u2019la bir muharebeye haz\u0131rlan\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019nin son 20 y\u0131ld\u0131r Afganistan\u2019daki asker\u00ee mevcudiyetinin tabiat\u0131ndan hi\u00e7bir sapma mevcut de\u011fil. \u00dcstelik, Pakistan ve Macaristan gibi \u00fclkelerle i\u015f birli\u011fi yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in de gerekli ad\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015f durumda.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>ABD Afganistan\u2019\u0131 terk ederken bir\u00e7ok Bat\u0131 \u00fclkesi diplomatik temsilciliklerindeki \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131n\u0131 azaltma yoluna gidiyor. Kabil\u2019de her an ya\u015fanabilecek \u00e7at\u0131\u015fma ihtimali kar\u015f\u0131s\u0131nda, bu \u00fclkelerin ABD\u2019den koruma talep ettiklerini g\u00f6zlemliyoruz. Bu durumda ABD, askerlerinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc geri \u00e7ekerken, kendi b\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fini ve baz\u0131 devletlerin diplomatik misyonlar\u0131n\u0131 ter\u00f6r eylemlerine kar\u015f\u0131 korumak \u00fczere bir miktar silahl\u0131 g\u00fcc\u00fc Kabil\u2019de tutmaya devam edecek.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>T\u00fcrkiye\u2019nin Kabil havaalan\u0131n\u0131 koruma ve i\u015fletme misyonuna ABD\u2019nin gerekli maddi ve lojistik deste\u011fi verece\u011fini biliyoruz. Elbette, T\u00fcrkiye\u2019nin bu misyonunun ba\u015far\u0131s\u0131 ABD\u2019nin deste\u011finden \u00f6te Afganistan\u2019da yeni bir y\u00f6netim kurmaya haz\u0131rlanan Taliban\u2019\u0131n da konuya nas\u0131l bakt\u0131\u011f\u0131yla do\u011frudan ili\u015fkili olacak.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Afganistan\u2019\u0131n gelece\u011finde Taliban\u2019\u0131n bir ger\u00e7eklik olarak yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek zorunday\u0131z. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda -daha \u00f6nce \u00f6n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi- T\u00fcrkiye\u2019de ya da Katar\u2019da yap\u0131lacak Afganistan toplant\u0131lar\u0131nda taraflar aras\u0131nda bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015f\u0131lmas\u0131 ihtimali y\u00fcksek. Fakat Taliban\u2019\u0131n \u00fclkenin %75\u2019ini kontrol etmesi ve devlet g\u00fc\u00e7lerinin herhangi bir direni\u015f g\u00f6stermeden hemen her yerde silah b\u0131rakarak Taliban\u2019\u0131n \u00f6n\u00fcnden \u00e7ekiliyor olu\u015fu, s\u00f6z konusu g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde \u00e7ok da \u00e7etin pazarl\u0131klar olmayaca\u011f\u0131n\u0131n i\u015fareti gibi. Mevcut Afgan y\u00f6netimi ABD\u2019nin asker\u00ee&nbsp;deste\u011finin de olmad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda diplomasi masas\u0131na Taliban\u2019la e\u015fit bir akt\u00f6r gibi oturamayacak.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Taliban\u2019\u0131n, hukuken ya da fiilen, \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde Afganistan\u2019da yeni bir rejim kuruldu\u011funu ilan edece\u011fini de, kendi kaynaklar\u0131ndan yapt\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klamalardan biliyoruz. Taliban, Afganistan\u2019da bir \u0130slam Em\u00eerli\u011fi kuraca\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor. Bu devletin hangi y\u00f6netim ve hukuk esaslar\u0131na g\u00f6re y\u00f6netilece\u011fini anlamak i\u00e7in Afganistan\u2019\u0131n 20 y\u0131l \u00f6nceki Taliban tecr\u00fcbesine bakmak yeterli.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>B\u00f6yle bir ortamda, T\u00fcrkiye\u2019nin Afganistan misyonu \u00fc\u00e7 temel s\u0131namayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Birincisi, y\u00f6netimi tamamen ele ge\u00e7irmesi neredeyse kesin olan Taliban, T\u00fcrkiye\u2019nin Kabil havaalan\u0131ndaki mevcudiyetine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaya ba\u015flarsa, Taliban\u2019a ra\u011fmen orada kalmak m\u00fcmk\u00fcn olur mu? T\u00fcrkiye\u2019nin misyonundan rahats\u0131z olan baz\u0131 yabanc\u0131 \u00fclke servislerinin alg\u0131 operasyonlar\u0131 \u00e7oktan ba\u015flad\u0131. T\u00fcrk S\u0130HA\u2019lar\u0131n\u0131n sivilleri bombalad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde yalan haberler sosyal medyada g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flad\u0131. Bu t\u00fcr provokasyonlar artabilir.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>\u0130kinci meydan okuma, ba\u015fta Mezar-\u0131 \u015eerif olmak \u00fczere, \u00fclkenin kuzeyinde T\u00fcrk soylular\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerle\u015fim birimlerindeki T\u00fcrk okullar\u0131n\u0131n ve kurumlar\u0131n\u0131n do\u011frudan bir tehdit alt\u0131na sokulmas\u0131 durumunun s\u00f6z konusu olmas\u0131d\u0131r. \u015eayet T\u00fcrkiye\u2019nin Kabil\u2019deki asker\u00ee&nbsp;mevcudiyeti Taliban\u2019\u0131 rahats\u0131z etmeye ba\u015flarsa, d\u0131\u015fardan da y\u00f6nlendirilmek suretiyle, bu sivil kurumlara ili\u015fkin baz\u0131 tedbirler almalar\u0131 s\u00f6z konusu olabilir.<\/div>\n<div>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc konu T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkileriyle ilgilidir. ABD\u2019nin vermeyi taahh\u00fct etti\u011fi deste\u011fin miktar\u0131, mahiyeti ve yeterlili\u011fi, T\u00fcrkiye\u2019nin Kabil misyonunun gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici \u00f6\u011felerden biri olacakt\u0131r.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Afganistan\u2019\u0131n gelece\u011fine Afgan halk\u0131n\u0131n kendi iradesiyle karar vermesi ve t\u00fcm devletlerin buna sayg\u0131 g\u00f6stermesi ideal olan durum. T\u00fcrkiye\u2019nin, Afgan halk\u0131yla derin tarih\u00ee&nbsp;ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar \u00e7er\u00e7evesinde Afganistan\u2019\u0131n istikrar\u0131na m\u00fcmk\u00fcn olan azami katk\u0131y\u0131 yapaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Yine de Afganistan\u2019\u0131n gelece\u011finin \u00e7ok bilinmezli bir denkleme benzedi\u011fini de g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmamal\u0131 ve temkini elden b\u0131rakmamal\u0131y\u0131z.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan ile ABD Ba\u015fkan\u0131 Biden aras\u0131nda Br\u00fcksel\u2019de ge\u00e7ti\u011fimiz hafta yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmede Afganistan konusu da ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Bir \u00f6nceki ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump\u2019\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 karar \u00e7er\u00e7evesinde ABD ordusu Afganistan\u2019dan \u00e7ekiliyor. Hatta bu konuda Taliban ile Amerikal\u0131lar aras\u0131nda bir anla\u015fma da imzaland\u0131. Erdo\u011fan ile Biden, Kabil\u2019deki Hamid Karzai Havaalan\u0131\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan korunmas\u0131 ve i\u015fletilmesi konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fine [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12075,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[30],"class_list":["post-5409","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-30"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5409","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5409"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5409\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}