{"id":5395,"date":"2021-06-06T10:06:42","date_gmt":"2021-06-06T07:06:42","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5395"},"modified":"2024-03-06T23:13:49","modified_gmt":"2024-03-06T20:13:49","slug":"turk-amerikan-gorev-gucu-turkiye-gazetesi-06-06-2021","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5395","title":{"rendered":"T\u00fcrk-Amerikan G\u00f6rev G\u00fcc\u00fc\u201d -T\u00fcrkiye Gazetesi (06.06.2021)"},"content":{"rendered":"<div>Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan ve ABD Ba\u015fkan\u0131 Biden aras\u0131nda 14 Haziran\u2019daki NATO Zirvesi s\u0131ras\u0131nda bir g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131laca\u011f\u0131 kesinle\u015fti. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmede,&nbsp;iki \u00fclke aras\u0131ndaki sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fine dair bir beklentinin kamuoyunda olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahede ediyorum. \u0130kili ili\u015fkilerdeki mevcut durumun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkate al\u0131rsak, g\u00f6r\u00fc\u015fmeyle birlikte T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerinin tamamen ray\u0131na oturaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyemeyiz. Fakat mevcut s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n giderilmesine matuf yeni diyalog kanallar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/div>\n<div>T\u00fcrkiye\u2019nin ABD\u2019den \u00e7ok temel iki beklentisi var. Her iki beklenti de hayati nitelikte. Birincisi, FET\u00d6 eleba\u015f\u0131n\u0131n ve \u00f6rg\u00fct\u00fcn ileri gelenlerinin hukuken etkisizle\u015ftirilmeleri ve T\u00fcrkiye\u2019ye iade edilmeleri. Ankara, Obama d\u00f6neminden beri bu talebi dile getiriyor. Herhangi bir ilerleme yok. \u0130lerleme olaca\u011f\u0131na dair bir emare de yok. Dolay\u0131s\u0131yla FET\u00d6 konusu T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerinde bir problem olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek.<\/div>\n<div>Ankara\u2019n\u0131n ikinci hayati beklentisi, Suriye\u2019nin kuzeyindeki PKK uzant\u0131lar\u0131na verilen ABD deste\u011finin kesilmesi. T\u00fcrkiye bunu da y\u0131llad\u0131r istiyor. Suriye\u2019den \u00e7ekilme karar\u0131 alan Donald Trump bile Pentagon\u2019u, PYD-YPG\u2019ye yard\u0131mlar\u0131 kesme konusunda ikna edemedi. Zaten Obama d\u00f6neminde, bizzat o d\u00f6nemki ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Biden\u2019\u0131n orkestra \u015fefli\u011finde ba\u015flat\u0131lan bir projeydi bu.&nbsp; ABD orta vadede, Irak ve Suriye\u2019nin kuzeyindeki K\u00fcrt olu\u015fumlar\u0131n\u0131n siyasi ve asker\u00ee&nbsp;olarak daha da g\u00fc\u00e7lenmesini istiyor. Dolay\u0131s\u0131yla, T\u00fcrkiye\u2019nin bu y\u00f6ndeki iste\u011fine de ABD olumlu cevap vermeyecektir.<\/div>\n<div>ABD\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019den taleplerinin ba\u015f\u0131ndaysa en ba\u015fta S-400 konusu geliyor. Amerikan silah \u015firketlerinin d\u00fcnyadaki pay\u0131na rakip \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 istemeyen ve bir yandan da Rusya\u2019n\u0131n Orta Do\u011fu stratejik sahas\u0131nda g\u00fc\u00e7lenmesinden endi\u015fe eden ABD T\u00fcrkiye\u2019nin S-400\u2019lerden vazge\u00e7mesini istiyor. T\u00fcrkiye ise kendi hava savunmas\u0131 i\u00e7in gerekli olan bu sistemleri \u201cambalaj\u0131nda eskitmek i\u00e7in almad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d ge\u00e7mi\u015fte her vesileyle dile getirmi\u015fti. S-400\u2019lerden vazge\u00e7mek Rusya ile zaten hassas olan ili\u015fkilerin s\u0131hhati a\u00e7\u0131s\u0131ndan da pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Dolay\u0131s\u0131yla, T\u00fcrkiye ABD\u2019nin bu talebine olumlu cevap vermeyecektir.<\/div>\n<div>Washington y\u00f6netimi, Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 sert tutumda T\u00fcrkiye\u2019nin kendisiyle birlikte hareket etmesini de istiyor. Bilhassa NATO stratejilerinin Rusya\u2019y\u0131 neredeyse \u201chas\u0131m\u201d olarak tan\u0131mlayacak \u015fekilde g\u00fcncellenmesinde T\u00fcrkiye\u2019nin engel \u00e7\u0131karmamas\u0131n\u0131 bekliyor. T\u00fcrkiye ise, turizmden m\u00fcteahhitlik hizmetlerine, n\u00fckleer enerjiden do\u011falgaza bir\u00e7ok konuda i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde oldu\u011fu \u201ckuzeydeki b\u00fcy\u00fck kom\u015fusu\u201d Rusya\u2019y\u0131 kendisine yabanc\u0131la\u015ft\u0131rabilecek c\u00fcretk\u00e2r giri\u015fimlere temkinli yakla\u015f\u0131yor\u2026<\/div>\n<div>Bu d\u00f6rt konu yap\u0131sal niteliktedir. Ne ABD\u2019nin ne de T\u00fcrkiye\u2019nin, birbirlerini y\u00fczde y\u00fcz tatmin edecekleri bir uzla\u015f\u0131ya ula\u015fmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ama tabii ki, diplomaside \u00e7areler t\u00fckenmez. Bu problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn yak\u0131n vadede m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclse bile, en az\u0131ndan bunlar sebebiyle yeni ve daha b\u00fcy\u00fck anla\u015fmazl\u0131klar ya\u015fanmas\u0131na m\u00e2ni olmak, di\u011fer baz\u0131 ikincil problemleri \u00e7\u00f6zmek, daha da \u00f6nemlisi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde say\u0131lar\u0131 iyice azalan i\u015f birli\u011fi alanlar\u0131n\u0131 yeniden geni\u015fletmek i\u00e7in s\u00fcrekli nitelikte bir T\u00fcrk-Amerikan G\u00f6rev G\u00fcc\u00fc olu\u015fturulmas\u0131 yararl\u0131 olabilir.<\/div>\n<div>&nbsp;\u201cTask force\u201d (g\u00f6rev g\u00fcc\u00fc) kavram\u0131 ABD diplomasisinde pek s\u0131k kullan\u0131l\u0131r. Belki de T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerinin gidi\u015fat\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131nda -hi\u00e7 olmazsa stabil- tutmay\u0131 temin&nbsp; edecek bir G\u00f6rev G\u00fcc\u00fc olu\u015fturulabilir. Bence, Erdo\u011fan-Biden g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde al\u0131nabilecek en \u00e7arp\u0131c\u0131 karar bu olacakt\u0131r. Bu mekanizma i\u00e7inde her iki Ba\u015fkan\u2019\u0131n tayin edece\u011fi &nbsp;birer sivil ve asker b\u00fcrokrat\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, yasama organlar\u0131, i\u015f d\u00fcnyas\u0131, sivil toplum ve \u00fcniversitelerden de birer temsilci bulunabilir.&nbsp; Her iki taraf\u0131n d\u0131\u015fi\u015fleri bakan yard\u0131mc\u0131lar\u0131 seviyesinde kurulacak G\u00f6rev G\u00fcc\u00fc &nbsp;2021 sonuna kadar ayda en az 1 toplant\u0131, 2022 ba\u015f\u0131ndan itibaren ise 3 ayda bir toplant\u0131 yapabilir.<\/div>\n<div>T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkileri k\u0131ymetlidir. T\u00fcrkiye ve ABD, aralar\u0131ndaki sorunlardan daha b\u00fcy\u00fck iki \u00fclkedir. \u0130kili diyalog kanallar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve s\u00fcrekli h\u00e2le getirilmesi en az\u0131ndan taraflar aras\u0131nda pozitif bir g\u00fcndem olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan ve ABD Ba\u015fkan\u0131 Biden aras\u0131nda 14 Haziran\u2019daki NATO Zirvesi s\u0131ras\u0131nda bir g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131laca\u011f\u0131 kesinle\u015fti. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmede,&nbsp;iki \u00fclke aras\u0131ndaki sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fine dair bir beklentinin kamuoyunda olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahede ediyorum. \u0130kili ili\u015fkilerdeki mevcut durumun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkate al\u0131rsak, g\u00f6r\u00fc\u015fmeyle birlikte T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerinin tamamen ray\u0131na oturaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyemeyiz. Fakat mevcut s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n giderilmesine matuf yeni diyalog kanallar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12048,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[30],"class_list":["post-5395","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-30"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5395","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5395"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5395\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12048"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}