{"id":5374,"date":"2021-05-02T12:35:56","date_gmt":"2021-05-02T09:35:56","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5374"},"modified":"2024-03-06T23:18:58","modified_gmt":"2024-03-06T20:18:58","slug":"kibris-meselesinde-ingilterenin-tavri-turkiye-gazetesi-02-05-2021","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5374","title":{"rendered":"K\u0131br\u0131s meselesinde \u0130ngiltere\u2019nin tavr\u0131-T\u00fcrkiye Gazetesi (02.05.2021)"},"content":{"rendered":"<div>Ge\u00e7en hafta Cenevre\u2019de yap\u0131lan K\u0131br\u0131s g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine KKTC ve GKRY temsilcilerinin yan\u0131 s\u0131ra garant\u00f6r \u00fclkeler T\u00fcrkiye, Yunanistan ve \u0130ngiltere\u2019nin temsilcileri de kat\u0131ld\u0131. Bir \u00f6nceki BM s\u00fcrecinden farkl\u0131 olarak T\u00fcrkiye ve KKTC aras\u0131nda tam bir uyum oldu\u011funu g\u00f6zlemledik. Mustafa Ak\u0131nc\u0131\u2019n\u0131n aksine Cumhurba\u015fkan\u0131 Ersin Tatar KKTC\u2019nin egemen ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet oldu\u011fu vurgusunu yaparak, iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm istediklerini dile getirdi. GKRY ve Yunanistan ise evvelce dile getirdikleri adem-i merkeziyet\u00e7i federasyon \u00f6nerilerinde kald\u0131lar. Rum-Yunan ikilisinin federasyondan murad\u0131, T\u00fcrklerin az\u0131nl\u0131k olacaklar\u0131 ve asla egemenli\u011fe kavu\u015famayacaklar\u0131 bir stat\u00fc oldu\u011fundan, T\u00fcrk taraf\u0131 bu teklifi reddetti. Cenevre toplant\u0131s\u0131 sonras\u0131nda bir a\u00e7\u0131klama yapan BM Genel Sekreteri Guterres, g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde ortak bir zemine ula\u015famad\u0131klar\u0131n\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcrd\u00fcreceklerini belirtti.<\/div>\n<div>Yar\u0131m asr\u0131 deviren K\u0131br\u0131s meselesini takip edenler ya da okuyanlar bilirler, Ada\u2019n\u0131n gelece\u011fine dair T\u00fcrkler ve Rumlar ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerse d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcnler d\u00f6n\u00fcp de mutlaka \u0130ngiliz\u2019in ne dedi\u011fine bir bakarlar. T\u00fcrkiye ve Yunanistan, \u0130ngiltere\u2019nin ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcyle pek alakadar olmasa da, Ada\u2019n\u0131n her iki taraf\u0131 i\u00e7in ama daha ziyade T\u00fcrkler i\u00e7in, \u2018majestelerinin h\u00fck\u00fbmetinin yakla\u015f\u0131mlar\u0131\u2019 pek m\u00fchimdir. Bunun en tabii sebebi K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin de Rumlar\u0131n da \u00e7ok say\u0131da akrabas\u0131n\u0131n \u0130ngiltere\u2019de ya\u015f\u0131yor olu\u015fu hatta bir\u00e7o\u011funun \u0130ngiltere vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 bulunmas\u0131d\u0131r. Ada\u2019n\u0131n her iki taraf\u0131ndaki \u0130ngilizlere ait yat\u0131r\u0131mlar ve gayrimenkuller de, \u0130ngiltere\u2019nin taraflar i\u00e7in \u00f6nemini art\u0131r\u0131r. G\u00fcney\u2019de avro tedav\u00fcldeyken, Kuzey\u2019de T\u00fcrk liras\u0131 kullan\u0131l\u0131r ama kiralar ve bir\u00e7ok mal\u0131n ve hizmetin bedeli h\u00e2l\u00e2 poundla hesaplan\u0131r.<\/div>\n<div>\u0130ngiltere\u2019nin Ada\u2019daki mevcudiyeti 90 y\u0131l\u0131 bile bulmaz. Ama kanunlar\u0131yla, okul sistemiyle, idare \u015fekliyle hatta trafik d\u00fczeniyle \u0130ngiltere, Ada\u2019ya damgas\u0131n\u0131 vurmu\u015ftur. Ada\u2019da iki geni\u015f toprak par\u00e7as\u0131 h\u00e2len \u0130ngiltere\u2019nin egemen topra\u011f\u0131 niteli\u011fini ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/div>\n<div>\u0130\u015fte Ada\u2019dakiler i\u00e7in bu denli \u00f6nemli olan \u0130ngiltere son K\u0131br\u0131s g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 seviyesinde kat\u0131ld\u0131. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Raab bas\u0131na, \u2018kapsaml\u0131, adil ve kal\u0131c\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc desteklediklerini\u2019 s\u00f6yledi. Zaten \u0130ngiltere on y\u0131llard\u0131r bunu s\u00f6yl\u00fcyor. Peki bu diplomatik cevab\u0131n gerisinde \u0130ngiltere\u2019nin K\u0131br\u0131s i\u00e7in bir plan\u0131 var m\u0131? Ada bas\u0131n\u0131na bakarsan\u0131z var. \u00d6nce Rum, ard\u0131ndan T\u00fcrk taraf\u0131nda \u00e7\u0131kan yay\u0131nlarda D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Raab\u2019\u0131n iki tarafa bir plan sundu\u011fu yaz\u0131ld\u0131. Haberlere g\u00f6re planda \u0130ngiltere, iki egemen topluluk (cemaat) devletinden olu\u015facak bir K\u0131br\u0131s Federal Cumhuriyeti\u2019nin kurulmas\u0131n\u0131 istiyor. \u0130ngiliz plan\u0131nda ge\u00e7en \u2018egemen topluluk devleti\u2019 ibaresinin uluslararas\u0131 hukukta bir yeri veya tarihsel bir ge\u00e7mi\u015fi yok. Burada \u0130ngiltere\u2019nin a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etmeden s\u00f6ylemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u2018konfedere devlet\u2019. Bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yleyerek \u00f6zellikle Rumlar\u0131n pe\u015fin tepkisini \u00e7ekmek istemiyor. Onun yerine, sanki federal bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6neriyormu\u015f gibi davran\u0131yor.<\/div>\n<div>\u0130ngiliz teklifine g\u00f6re federal devlet, d\u0131\u015f politika, g\u00fcvenlik, vatanda\u015fl\u0131k ve ekonomi gibi konularda yetkili olacak, geriye kalan konular iki \u2018topluluk devleti\u2019nin uhdesinde bulunacak. Bakanlar Kurulunun 6 Rum, 3 T\u00fcrk; yasama organ\u0131n\u0131n ise 24 Rum 12 T\u00fcrk \u00fcyeden olu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren \u0130ngiliz plan\u0131, iki topluluk devletinin uluslararas\u0131 kurulu\u015flara ayr\u0131 ayr\u0131 \u00fcye olabileceklerini d\u00fczenliyor.<\/div>\n<div>K\u0131br\u0131s\u2019ta toprak payla\u015f\u0131m\u0131 konusunda daha \u00f6nce Ak\u0131nc\u0131 ile Anastasiadis&#8217;in \u00fczerinde anla\u015ft\u0131klar\u0131 s\u0131n\u0131rlara at\u0131f yapan \u0130ngiliz plan\u0131n\u0131n, Mara\u015f\u2019\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etti\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ak\u0131nc\u0131 G\u00fczelyurt\u2019u ve Mara\u015f\u2019\u0131 Rumlara vermeyi kabul etmi\u015fti. \u00dczerinde T\u00fcrklerin veya Rumlar\u0131n oturdu\u011fu gayrimenkuller \u00fczerinde, tapu sahibinin oldu\u011fu kadar mevcut kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n da hakk\u0131 oldu\u011fu kabul edilerek, tazminat ya da de\u011fi\u015f toku\u015fla mal meselesinin halledilmesine \u00e7al\u0131\u015f\u0131laca\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor.<\/div>\n<div>\u0130ngiltere\u2019nin uluslararas\u0131 alanda resmen payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir plan olmamakla birlikte, Ada bas\u0131n\u0131nda yaz\u0131lanlara herhangi bir yalanlama gelmedi. Aksine, bir\u00e7ok siyaset\u00e7i bu teklifin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fc kapal\u0131 kabul ederek, neden uygulanamayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde yorumlar yapt\u0131lar.<\/div>\n<div>Toprak iadesi meselesi ve T\u00fcrk askerinin Ada\u2019daki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n derh\u00e2l sona ermesi gibi bir\u00e7ok kabul edilemez y\u00f6n\u00fc bulunsa da, \u0130ngiliz plan\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken bir taraf\u0131 var: Egemen taraflardan s\u00f6z etmesi. Eski \u0130ngiltere D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanlar\u0131ndan Jack Straw da k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir panelde, K\u0131br\u0131s\u2019ta art\u0131k iki kesimli, iki toplumlu bir yap\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcmden ba\u015fka \u00e7are bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<div>Cenevre toplant\u0131s\u0131ndan sonu\u00e7 \u00e7\u0131kmas\u0131 zaten beklenmiyordu. T\u00fcrk ve Rum-Yunan taraf\u0131n\u0131n birbirlerinin tekliflerini kabul etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Belki de, \u0130ngiltere\u2019nin ad\u0131n\u0131 tam koymasa da \u2018bal gibi\u2019 konfederasyon \u00f6nerisini ciddiye al\u0131p, bunun \u00fczerinden yeni bir tur ba\u015flat\u0131labilir. Unutmayal\u0131m ki, T\u00fcrkiye\u2019nin ve KKTC\u2019nin kabul etmedi\u011fi hi\u00e7bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisi hayata ge\u00e7emez. T\u00fcrkiye\u2019ye AB \u00fcyeli\u011fi \u00f6nerilmedi\u011fi, aksine AB ile ili\u015fkilerin limoni oldu\u011fu bir d\u00f6nemde, Br\u00fcksel\u2019in bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc dayatmas\u0131 da beklenemez. O h\u00e2lde, birka\u00e7 y\u0131l da konfederasyon \u00f6nerisini tart\u0131\u015fmaktan kimsenin bir kayb\u0131 olmaz.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ge\u00e7en hafta Cenevre\u2019de yap\u0131lan K\u0131br\u0131s g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine KKTC ve GKRY temsilcilerinin yan\u0131 s\u0131ra garant\u00f6r \u00fclkeler T\u00fcrkiye, Yunanistan ve \u0130ngiltere\u2019nin temsilcileri de kat\u0131ld\u0131. Bir \u00f6nceki BM s\u00fcrecinden farkl\u0131 olarak T\u00fcrkiye ve KKTC aras\u0131nda tam bir uyum oldu\u011funu g\u00f6zlemledik. Mustafa Ak\u0131nc\u0131\u2019n\u0131n aksine Cumhurba\u015fkan\u0131 Ersin Tatar KKTC\u2019nin egemen ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet oldu\u011fu vurgusunu yaparak, iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm istediklerini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12089,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[30],"class_list":["post-5374","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-30"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5374","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5374"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5374\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12089"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}