{"id":5244,"date":"2020-10-18T09:15:01","date_gmt":"2020-10-18T06:15:01","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5244"},"modified":"2024-03-07T00:00:55","modified_gmt":"2024-03-06T21:00:55","slug":"karabag-meselesi-hakkinda-8-soru-8-cevap","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5244","title":{"rendered":"Karaba\u011f Meselesi hakk\u0131nda 8 soru 8 cevap(18.10.2020) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<div>\u0130\u015fgalci Ermenistan ate\u015fkesi s\u00fcrekli ihlal ediyor, sivilleri vuruyor, yasa d\u0131\u015f\u0131 silahlar kullan\u0131yor ve gerilimi Nah\u00e7\u0131van\u2019a do\u011fru kayd\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m konferanslarda ve programlarda Karaba\u011f konusuyla ilgili en \u00e7ok sorulan 8&nbsp;soruya cevap vermeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/div>\n<div><strong>1- \u201cAzerbaycan-Ermenistan ihtilaf\u0131 ne zaman biter?\u201d<\/strong><\/div>\n<div>Ortada Azerbaycan-Ermenistan ihtilaf\u0131 diye bir mesele yoktur. Ermenistan\u2019\u0131n i\u015fgal etti\u011fi ve 30 senedir i\u015fgal alt\u0131nda tuttu\u011fu Azerbaycan topraklar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 m\u00fccadelesi vard\u0131r. \u015eayet bunun ad\u0131na \u201cihtilaf\u201d diyorsan\u0131z, o \u201cihtilaf\u201d ancak ve ancak i\u015fgalci Ermenistan Azerbaycan topraklar\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda ve Azerbaycan\u2019\u0131n me\u015fru s\u0131n\u0131rlar\u0131na sayg\u0131 duymaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda biter. Bu da muhtemelen \u00fc\u00e7 safhada ger\u00e7ekle\u015febilir. Birinci safhada, mevcut ilerlemesini s\u00fcrd\u00fcren Azerbaycan en az iki rayonu -20 g\u00fcn i\u00e7inde- i\u015fgalden kurtar\u0131r. \u0130kinci safhada, Rusya\u2019n\u0131n devreye girmesiyle Ermenistan -Karaba\u011f\u2019a \u00f6zel stat\u00fc tan\u0131nmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda-&nbsp;\u00fc\u00e7 Azerbaycan rayonundan daha \u00e7ekilir. Bu a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 6 ayl\u0131k bir s\u00fcre\u00e7te olabilir.&nbsp;Yakla\u015f\u0131k 5 y\u0131l i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015febilecek \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc safhada da, ekonomik olarak ve n\u00fcfus a\u00e7\u0131s\u0131ndan bitik h\u00e2le gelecek Ermenistan kar\u015f\u0131s\u0131nda Azerbaycan Karaba\u011f\u2019\u0131n geri kalan\u0131n\u0131 da i\u015fgalden azad eder. Tabii ke\u015fke, bir seferde i\u015fgal tamamen sona erdirilebilse en g\u00fczeli olur.<\/div>\n<div><strong>2- \u201cMinsk Grubu bar\u0131\u015fa katk\u0131 sa\u011flar m\u0131?\u201d<\/strong><\/div>\n<div>Minsk Grubu\u2019nun e\u015f ba\u015fkanlar\u0131ndan Fransa uzun y\u0131llar boyunca Ermenistan\u2019a tam destek veren hatta 1970&#8217;li ve 1980&#8217;li y\u0131llarda diplomatlar\u0131m\u0131z\u0131 katleden ASALA ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc himaye eden devletlerden biri. Bir di\u011fer e\u015f ba\u015fkan ABD, Ermeni lobisinin siyaset \u00fczerinde en fazla etkili oldu\u011fu devlet. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc Rusya, Stalin d\u00f6neminden ba\u015flayarak mevcut problemin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n zaten ba\u015f m\u00fcsebbibi. Bu bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, s\u00f6z konusu \u00fc\u00e7 e\u015f ba\u015fkan\u0131n, Azerbaycan\u2019\u0131n uluslararas\u0131 hukuktan kaynaklanan haklar\u0131n\u0131 dikkate alarak, adil ve kal\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015f plan\u0131n\u0131 Ermenilerin \u00f6n\u00fcne koymas\u0131n\u0131 beklemek abesle i\u015ftigaldir. Minsk Grubu hi\u00e7bir olumlu katk\u0131 yapmasa da, orta vadede saat Azerbaycan\u2019\u0131n lehine i\u015flemektedir.<\/div>\n<div><strong>3- \u201cRusya ne istiyor?\u201d<\/strong><\/div>\n<div>Rusya -kendi kontrol\u00fc alt\u0131nda olmak \u015fart\u0131yla- \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn devam\u0131n\u0131 istiyor. Topraklar\u0131nda istedi\u011fi gibi askerlerini konu\u015fland\u0131rabilece\u011fi ve s\u00f6z\u00fcnden \u00e7\u0131kmayan bir Ermenistan\u2019\u0131n ve iplerini ellerinde tuttu\u011fu Ermenistan\u2019\u0131 \u00fczerine salmakla tehdit etti\u011fi bir Azerbaycan\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. G\u00fcrcistan ve Ukrayna\u2019ya yapt\u0131klar\u0131 gibi AB \u00fclkelerinin Ermenistan ve Azerbaycan\u2019da da etkili h\u00e2le gelmelerini istemiyor. K\u0131saca, \u201cburas\u0131 benim arka bah\u00e7em, benim s\u00f6z\u00fcm ge\u00e7er\u201d diyor. Moskova son g\u00fcnlerde, tamamen Ermenistan\u2019\u0131n yan\u0131nda durmas\u0131n\u0131n, Azerbaycan\u2019\u0131 daha da kendisinden uzakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131na varmaya ba\u015flam\u0131\u015f gibi.<\/div>\n<div><strong>4- Ermenistan yetkilileri sava\u015f su\u00e7u mu i\u015fliyor?<\/strong><\/div>\n<div>Evet. Sava\u015f su\u00e7lar\u0131n\u0131n ne oldu\u011fu, Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi Stat\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn 8. Maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu maddede \u00e7ok ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde tek tek say\u0131lan sava\u015f su\u00e7lar\u0131n\u0131n aras\u0131nda \u201c\u00e7arp\u0131\u015fmalarda do\u011frudan yer almayan sivil bireylere ya da sivil n\u00fcfusa kar\u015f\u0131 kasten sald\u0131r\u0131 y\u00f6neltilmesi\u201d ve \u201casker\u00ee&nbsp;maksatl\u0131 olmayan sivil hedeflere kar\u015f\u0131 kasten sald\u0131r\u0131 d\u00fczenlenmesi\u201d say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ermenistan\u2019\u0131n sivil yerle\u015fim birimlerini ve sivilleri do\u011frudan hedef alan t\u00fcm sald\u0131r\u0131lar\u0131 sava\u015f su\u00e7u kapsam\u0131ndad\u0131r.<\/div>\n<div><strong>5- Ermeni yetkililer sava\u015f su\u00e7undan yarg\u0131lanabilir mi?<\/strong><\/div>\n<div>Sava\u015f su\u00e7unu bireyler i\u015fler. Su\u00e7u bizzat i\u015fleyen, i\u015flenmesini emreden, isteyen ya da \u00f6zendiren, su\u00e7un i\u015flenmesine yard\u0131mc\u0131 ya da ortak olan ya da herhangi bir bi\u00e7imde su\u00e7un i\u015flenmesine ya da te\u015febb\u00fcs\u00fcne kat\u0131lan ki\u015filer bu kapsamdad\u0131r. Fakat Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi stat\u00fcs\u00fcne taraf olmayan Ermenistan\u2019\u0131n herhangi bir yetkilisinin, sava\u015f su\u00e7u i\u015fledikleri i\u00e7in bu mahkemede yarg\u0131lanmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u015eayet BM G\u00fcvenlik Konseyi, t\u0131pk\u0131 Eski Yugoslavya ve Ruanda\u2019da oldu\u011fu gibi \u00f6zel bir mahkeme kurarsa, sava\u015f su\u00e7u i\u015fleyen Ermeni vatanda\u015flar\u0131 da yarg\u0131lanabilir. Bunun i\u00e7in G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin daim\u00ee&nbsp;\u00fcyelerinin hi\u00e7birinin karar\u0131 veto etmemesi gerekir ki, BM\u2019nin adaletsiz d\u00fczeninde bu imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.<\/div>\n<div><strong>6- \u0130ran\u2019\u0131n tutumu nedir?<\/strong><\/div>\n<div>\u0130ran 30 y\u0131ld\u0131r Azerbaycan\u2019\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda Ermenistan\u2019\u0131 desteklemektedir. Karaba\u011f\u2019\u0131n i\u015fgaline sessiz kald\u0131\u011f\u0131 gibi, kendi topraklar\u0131ndan Ermenistan\u2019a silah, m\u00fchimmat ve yabanc\u0131 sava\u015f\u00e7\u0131 sevkiyat\u0131na da g\u00f6z yummaktad\u0131r. Bununla birlikte, \u0130ran\u2019da n\u00fcfusun en az %50\u2019sini olu\u015fturan etnik Azerbaycan T\u00fcrklerinin son hadise kar\u015f\u0131s\u0131nda seslerini y\u00fckseltmeleri, Tahran ve Tebriz sokaklar\u0131nda h\u00fck\u00fbmetlerinin tutumunu protesto etmeleri kar\u015f\u0131s\u0131nda \u0130ran, Ermenistan\u2019a a\u00e7\u0131k bir destek tavr\u0131 i\u00e7ine girmemi\u015ftir. \u015eu an \u201cbekle g\u00f6r\u201d siyaseti izlemektedir.<\/div>\n<div><strong>7- \u0130srail, Azerbaycan\u2019\u0131 m\u0131 destekliyor?<\/strong><\/div>\n<div>Azerbaycan ordusunun \u0130srail mal\u0131 silahlar\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki haberler \u00e7er\u00e7evesinde, \u0130srail\u2019in Karaba\u011f meselesinde Azerbaycan\u2019\u0131n yan\u0131nda oldu\u011fu gibi bir alg\u0131 olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Esasen \u0130srail, Azerbaycan\u2019\u0131n de\u011fil, kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda durur. Tel Aviv nas\u0131l ki, 1990&#8217;larda Suriye\u2019yi kuzeyden s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 ve kriz i\u00e7indeki \u0130srail savunma sanayiine can suyu olmas\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye ile asker\u00ee&nbsp;i\u015f birli\u011fine girdiyse, bir s\u00fcredir de \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 kendi yan\u0131nda durmas\u0131 ve \u0130srail mal\u0131 savunma sanayii \u00fcr\u00fcnlerini iyi fiyata almas\u0131 i\u00e7in Azerbaycan ile diyalog h\u00e2lindedir. Bu iki \u00fclkenin de -s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirli bir \u00e7er\u00e7evede- i\u015fine gelmektedir. \u0130srail\u2019in ger\u00e7ekten Azerbaycan\u2019\u0131n yan\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 tezi, soyk\u0131r\u0131m yalanlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda Musevi lobisinin eskiden oldu\u011fu gibi durmaya ba\u015flamas\u0131 s\u00f6z konusu olursa do\u011frulan\u0131r.&nbsp;<\/div>\n<div><strong>8- T\u00fcrkiye ne ister?<\/strong><\/div>\n<div>En k\u0131sa cevab\u0131 olan soru bu: Azerbaycan ne isterse onu ister&#8230;<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130\u015fgalci Ermenistan ate\u015fkesi s\u00fcrekli ihlal ediyor, sivilleri vuruyor, yasa d\u0131\u015f\u0131 silahlar kullan\u0131yor ve gerilimi Nah\u00e7\u0131van\u2019a do\u011fru kayd\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m konferanslarda ve programlarda Karaba\u011f konusuyla ilgili en \u00e7ok sorulan 8&nbsp;soruya cevap vermeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. 1- \u201cAzerbaycan-Ermenistan ihtilaf\u0131 ne zaman biter?\u201d Ortada Azerbaycan-Ermenistan ihtilaf\u0131 diye bir mesele yoktur. Ermenistan\u2019\u0131n i\u015fgal etti\u011fi ve 30 senedir i\u015fgal alt\u0131nda tuttu\u011fu Azerbaycan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12142,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[31],"class_list":["post-5244","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-31"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5244","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5244"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5244\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12142"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5244"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5244"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5244"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}