Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u0130leti\u015fim Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7ti\u011fimiz per\u015fembe g\u00fcn\u00fc, uluslararas\u0131 Do\u011fu Akdeniz Konferans\u0131 d\u00fczenledi. \u0130nternet \u00fczerinden 1 milyondan fazla ki\u015finin izledi\u011fi konferansta Do\u011fu Akdeniz\u2019deki ihtilaflar\u0131n sebepleri, \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 ve muhtemel i\u015f birli\u011fi imk\u00e2nlar\u0131 \u00fczerinde duruldu. Konferans boyunca konu\u015fmac\u0131lar\u0131n en fazla vurgulad\u0131\u011f\u0131 kelimelerin ba\u015f\u0131nda, hakkaniyet geliyordu.
\nUluslararas\u0131 hukukun temel kavramlar\u0131ndan olan hakkaniyet, Do\u011fu Akdeniz \u00f6zelinde ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00fc\u00e7 \u00f6nemli k\u0131stas \u00e7\u0131k\u0131yor.
\nBirincisi, bir denize k\u0131y\u0131s\u0131 olan devletin k\u0131y\u0131 uzunlu\u011fu ile o devletin s\u00f6z konusu denizdeki yetki alanlar\u0131 aras\u0131ndaki orant\u0131. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, deniz yetki alanlar\u0131 hesaplan\u0131rken temel al\u0131nan en \u00f6nemli hakkaniyet \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc k\u0131y\u0131 uzunlu\u011fu. Bir devletin ne kadar k\u0131y\u0131s\u0131 varsa, o kadar geni\u015f bir yetki alan\u0131 olur.
\n\u0130kinci hakkaniyet k\u0131stas\u0131 ise mesafe. Bir devletin ana \u00fclkesinden uzakta ve bir ba\u015fka \u00fclkeye daha yak\u0131n olan adalar\u0131n\u0131n sahip olaca\u011f\u0131 deniz yetki alanlar\u0131, ana \u00fclkesinin sahip olduklar\u0131yla ayn\u0131 niteliklere sahip olamaz.
\n\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u00e7ok say\u0131da devletin muhtemel deniz yetki alanlar\u0131na sahip oldu\u011fu denizlerde yetki alanlar\u0131n\u0131n adil ve hakkaniyete uygun s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 ancak ve ancak t\u00fcm k\u0131y\u0131da\u015f devletlerin hesaba kat\u0131laca\u011f\u0131 bir sistemle m\u00fcmk\u00fcn olabilir. \u0130ki veya daha fazla devlet birbirleriyle anla\u015farak ama di\u011ferlerinin muhtemel deniz yetki alanlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelerek uluslararas\u0131 hukuka uygun hareket etmi\u015f olmazlar.
\n\u00dc\u00e7 hakkaniyet k\u0131stas\u0131 da bug\u00fcne kadar \u00e7ok say\u0131da uluslararas\u0131 yarg\u0131 karar\u0131yla tescil edilmi\u015f ve sonu\u00e7ta ortaya bir i\u00e7tihat \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Ege\u2019de ve Do\u011fu Akdeniz\u2019deki deniz yetki alanlar\u0131 anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131n giderilmesi taraflar\u0131n bu \u00fc\u00e7 temel hakkaniyet k\u0131stas\u0131n\u0131 kabul ederek ve uluslararas\u0131 hukukun bir di\u011fer temel prensibi olan h\u00fcsn\u00fcniyetle hareket etmesiyle m\u00fcmk\u00fcn olur.
\nCumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada Do\u011fu Akdeniz\u2019deki ihtilaflar\u0131n hakkaniyet \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fi mesaj\u0131n\u0131 verirken ayn\u0131 zamandan bu y\u00f6nde nas\u0131l ilerlenmesi gerekti\u011fiyle ilgili tarih\u00ee bir \u00e7a\u011fr\u0131 yapt\u0131. Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan k\u0131y\u0131da\u015f t\u00fcm devletlerin birbirlerinin mevcudiyetine ve temsiliyetine dair herhangi bir \u00e7ekince olmadan masa etraf\u0131nda bir araya gelebilecekleri bir Akdeniz Konferans\u0131 \u00f6nerisinde bulundu.
\nAkdeniz\u2019de daha \u00f6nce g\u00fcndeme gelen \u00e7e\u015fitli i\u015f birli\u011fi mekanizmalar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131n\u0131n arkas\u0131nda, ya sadece belli konulara teksif edilmi\u015f olmalar\u0131 ya da k\u0131y\u0131da\u015f devletlerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n \u015fu veya bu gerek\u00e7elerle masadan d\u0131\u015flanm\u0131\u015f olmalar\u0131 yat\u0131yordu. Avrupa Birli\u011fi\u2019nin Barselona s\u00fcrecinden, ABD\u2019nin Geni\u015fletilmi\u015f Kuzey Afrika ve Ortado\u011fu Projesi\u2019ne ve Fransa\u2019n\u0131n Akdeniz \u0130ttifak\u0131 giri\u015fimine kadar bu t\u00fcrden \u00e7abalar\u0131n tamam\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde anlam\u0131n\u0131 kaybetti. Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan ge\u00e7mi\u015fteki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n sebeplerini de et\u00fct ederek, hi\u00e7bir \u00fclkeyi d\u0131\u015flamayan ve tek konuyla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan bir konferans daveti yap\u0131yor. Bu daveti tam da baz\u0131 \u00fclkelerin T\u00fcrkiye\u2019yi d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakarak Akdeniz enerji forumu i\u00e7in Kahire\u2019de bir araya gelmi\u015f olduklar\u0131 s\u0131rada ilan ediyor. Bir anlamda, T\u00fcrkiye ve Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rak\u0131larak, baz\u0131 devletlerin kendi aralar\u0131nda Akdeniz\u2019in hidrokarbon rezervlerinin payla\u015f\u0131m\u0131 konusunda beyin jimnasti\u011fi yapmalar\u0131n\u0131n ne kadar beyhude oldu\u011funu y\u00fczlerine vuruyor.
\nT\u00fcm k\u0131y\u0131da\u015flar\u0131n toplanaca\u011f\u0131 bir konferansta enerjiden turizme, ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131ktan Covid-19\u2019la m\u00fccadeleye, g\u0131da, hayvanc\u0131l\u0131k ve bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011fa kadar bir\u00e7ok konuda \u00e7ok tarafl\u0131 bir i\u015f birli\u011fi platformu meydana getirilebilir. Birbirleriyle siyasi ihtilaflar\u0131 olan devletler, Akdeniz\u2019deki m\u00fc\u015fterek menfaatler i\u00e7in rekabeti bir yana b\u0131rakarak i\u015f birli\u011fi aray\u0131\u015flar\u0131na girebilirler. Hatta bu konferans ileride bir Akdeniz Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi Toplulu\u011funun da ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturabilir.
\nDo\u011fu Akdeniz\u2019de hakkaniyete ve h\u00fcsn\u00fcniyete dayal\u0131 bir i\u015f birli\u011fi mekanizmas\u0131na kap\u0131 aralayacak olan bu davete k\u0131y\u0131da\u015flar\u0131n ve b\u00f6lgeyle ilgilenen di\u011fer g\u00fc\u00e7lerin nas\u0131l tepki vereceklerini \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u0130leti\u015fim Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7ti\u011fimiz per\u015fembe g\u00fcn\u00fc, uluslararas\u0131 Do\u011fu Akdeniz Konferans\u0131 d\u00fczenledi. \u0130nternet \u00fczerinden 1 milyondan fazla ki\u015finin izledi\u011fi konferansta Do\u011fu Akdeniz\u2019deki ihtilaflar\u0131n sebepleri, \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 ve muhtemel i\u015f birli\u011fi imk\u00e2nlar\u0131 \u00fczerinde duruldu. Konferans boyunca konu\u015fmac\u0131lar\u0131n en fazla vurgulad\u0131\u011f\u0131 kelimelerin ba\u015f\u0131nda, hakkaniyet geliyordu. Uluslararas\u0131 hukukun temel kavramlar\u0131ndan olan hakkaniyet, Do\u011fu Akdeniz \u00f6zelinde ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00fc\u00e7 […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12147,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[31],"class_list":["post-5169","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-31"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5169","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5169"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5169\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12147"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}