{"id":5110,"date":"2020-07-05T13:50:49","date_gmt":"2020-07-05T10:50:49","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5110"},"modified":"2024-03-07T00:19:17","modified_gmt":"2024-03-06T21:19:17","slug":"temeli-catlak-muze-kararnamesi-05-07-2020-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5110","title":{"rendered":"Temeli \u00e7atlak m\u00fcze kararnamesi (05.07.2020) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<div>Ayasofya Camii\u2019nin m\u00fcze yap\u0131lmas\u0131yla ilgili kararnamenin iptali i\u00e7in a\u00e7\u0131lan davan\u0131n duru\u015fmas\u0131 2 Temmuz\u2019da yap\u0131ld\u0131. Karar 15 g\u00fcn i\u00e7inde a\u00e7\u0131klanacak. Konu i\u00e7 ve d\u0131\u015f kamuoyunda t\u00fcm y\u00f6nleriyle tart\u0131\u015f\u0131lmaya devam ediyor. \u0130\u00e7eride genellikle kararnamenin orijinalli\u011fi \u00fczerinden bir tart\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fcrken, d\u0131\u015far\u0131da Ayasofya\u2019n\u0131n m\u00fcze stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn iptal edilmemesi gerekti\u011fi \u015feklinde yorumlar yap\u0131l\u0131yor.&nbsp;<strong>D\u0131\u015far\u0131dan gelen bu pervas\u0131z yorum ve a\u00e7\u0131klamalara devletin ilgili kurumlar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin m\u00fcnhas\u0131r egemenlik haklar\u0131 alan\u0131na giren hususlara m\u00fcdahale edilmemesi gerekti\u011fine dikkatleri \u00e7ekerek cevap veriyor.<\/strong><\/div>\n<div>Ben kararnamenin&nbsp;<strong>\u015fekline de\u011fil muhtevas\u0131na<\/strong>&nbsp;odaklanmam\u0131z gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Zira kararnamenin orijinalli\u011fi \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmez. Ama&#8230;<\/div>\n<div>Ayasofya\u2019y\u0131 m\u00fcze yapan kararnamede \u00f6yle bir husus var ki, bu karar\u0131n esastan yok h\u00fckm\u00fcnde olmas\u0131n\u0131 gerektirir.&nbsp;<strong>O da kararnameye dayanak te\u015fkil eden ve Ba\u015fbakanl\u0131\u011fa Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden (Evkaf) gelen m\u00fctalaa ile Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan (Maarif) gelen tezkerenin ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 bilgi i\u00e7ermesidir.<\/strong><\/div>\n<div>Atat\u00fcrk, Amerikal\u0131 arkeolog ve Bizans Enstit\u00fcs\u00fc kurucusu Thomas Whittemore ile \u00c7ankaya\u2019da g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fckten k\u0131sa s\u00fcre sonra bir ak\u015fam yeme\u011finde Ayasofya\u2019n\u0131n m\u00fcze yap\u0131lmas\u0131 konusunu tart\u0131\u015fmaya a\u00e7t\u0131. Hen\u00fcz g\u00f6reve yeni atanm\u0131\u015f Mill\u00ee E\u011fitim Bakan\u0131 Abidin \u00d6zmen de o yemekteydi. \u00d6zmen\u2019in ifadesiyle<strong>&nbsp;\u2018Ayasofya\u2019n\u0131n bir dine mal olarak kalmaktansa b\u00fct\u00fcn kavim ve din mensuplar\u0131n\u0131n ziyaretine a\u00e7\u0131k olacak bir m\u00fcze h\u00e2line getirilmesinin uygun ve bilhassa bu yeni m\u00fczede Bizans eserlerinin toplanmas\u0131n\u0131n muvaf\u0131k olaca\u011f\u0131 ilm\u00ee bir \u015fekilde konu\u015fuldu.\u2019<\/strong><\/div>\n<div>Yine kendi ifadesiyle, bu yemekte konu\u015fulanlardan \u2018ilham alan\u2019 (!) \u00d6zmen, Ba\u015fbakan \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019yle g\u00f6r\u00fc\u015ferek, yemekteki konu\u015fmalar\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015fleri bildirdi.&nbsp;<strong>\u0130n\u00f6n\u00fc\u2019ye \u2018Ayasofya\u2019n\u0131n m\u00fcze yap\u0131lmak \u00fczere Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan tahliye edilerek, Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131na devrini\u2019 talep eden bir dilek\u00e7eyi ve m\u00fctalaay\u0131 verdi.<\/strong><\/div>\n<div>Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan gelen tezkereye cevaben&nbsp;<strong>\u2018Ayasofya\u2019n\u0131n m\u00fczeye \u00e7evrilmesi \u00fczerine s\u00f6z s\u00f6ylemeyi kendi yetkisi d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bunu bu i\u015f bilgi\u00e7lerinin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015fe b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131\u2019<\/strong>&nbsp;yazarak, a\u015fa\u011f\u0131daki ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 bilgiyi yaz\u0131l\u0131 olarak sundu:<\/div>\n<div><strong>\u2018Bu cami Bizanslardan kalma bir eser olmakla esasen hi\u00e7bir vakf\u0131 yoktur. Ger\u00e7i cami olduktan sonra sultanlar ve halk taraf\u0131ndan baz\u0131 gelirler ba\u011flanm\u0131\u015f ise de bunlardan sultanlar\u0131nki b\u00fct\u00fcn (a\u015far)d\u0131r ve bu da \u015fimdi kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r.\u2019<\/strong><\/div>\n<div>H\u00e2lbuki kesin olarak biliyoruz ki, Ayasofya\u2019n\u0131n vakf\u0131 vard\u0131r. \u00d6nce 1461\u2019de Fatih Sultan Mehmed ard\u0131ndan da Kanuni Sultan S\u00fcleyman, di\u011fer bir\u00e7ok eser gibi, Ayasofya\u2019n\u0131n masraflar\u0131 i\u00e7in de bir\u00e7ok emlaki vakfetmi\u015ftir.&nbsp;<strong>Bunlar sadece a\u015far al\u0131nan tar\u0131m arazilerinden ibaret de\u011fildir. Aralar\u0131nda \u00e7ok say\u0131da \u00e7ar\u015f\u0131 ve d\u00fckk\u00e2n da vard\u0131r.<\/strong><\/div>\n<div>Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, Ayasofya\u2019n\u0131n vakf\u0131 ve akarlar\u0131 oldu\u011funu bilmemesi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr?&nbsp;<strong>Ayasofya\u2019y\u0131 m\u00fcze yapan kararnameye en \u00f6nemli dayanak te\u015fkil eden m\u00fctalaas\u0131n\u0131 verirken Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u2018Ayasofya\u2019n\u0131n hi\u00e7bir vakf\u0131 yoktur\u2019 demesi, basit bir g\u00f6revi ihmal de\u011fildir.<\/strong>&nbsp;<strong>Bu apa\u00e7\u0131k bir sahteciliktir. \u00dcst makama ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 bilgi vermektir.&nbsp;<\/strong>Bu durumun da, bir iki b\u00fcrokrat\u0131n i\u015fg\u00fczarl\u0131\u011f\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131n\u0131 ortalama zek\u00e2 seviyesine sahip herkes anlayabilir.<\/div>\n<div>Bu m\u00fctalaay\u0131 alan Mill\u00ee E\u011fitim Bakan\u0131 \u00d6zmen, Ba\u015fbakanl\u0131\u011fa yollad\u0131\u011f\u0131 tezkerede Ayasofya\u2019n\u0131n neden m\u00fcze yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fiyle ilgili gerek\u00e7eleri de s\u0131ralam\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re&nbsp;<strong>\u2018Ayasofya salip ile hilal aras\u0131nda s\u00fcregelen sava\u015flar\u0131n ba\u015fl\u0131ca rumuzlar\u0131ndand\u0131r.\u2019 \u2018Bir\u00e7ok ihtiras bulutlar\u0131 Ayasofya\u2019n\u0131n kubbesi etraf\u0131nda k\u00fcmelenmi\u015ftir.\u2019 \u2018Ayasofya\u2019n\u0131n m\u00fczeye \u00e7evrilmesi b\u00fct\u00fcn \u015eark \u00e2lemini sevindirecektir.\u2019 (!) \u2018Umumi heyetiyle bir m\u00fcze olan bu abidenin m\u00fczelik s\u0131fat\u0131n\u0131n tebar\u00fcz ettirilerek bir ilim m\u00fcessesesi h\u00e2linde cihana ilan edili\u015fi \u00e7ok yerinde bir i\u015f olacakt\u0131r.\u2019<\/strong><\/div>\n<div>Ayasofya Camii\u2019ni m\u00fczeye \u00e7eviren 24 Kas\u0131m 1934 tarihli kararname tamamen Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan ve Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden gelen bu bilgilere dayan\u0131larak \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;<strong>Kararnamenin i\u00e7inde \u2018Bu caminin Bizansl\u0131lardan kalma bir eser olmas\u0131 hasebiyle hi\u00e7bir vakf\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131\u2019 c\u00fcmlesi birebir yer almaktad\u0131r.<\/strong><\/div>\n<div>Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Devlet Ar\u015fivlerinde ve konuyla ilgili bir\u00e7ok yay\u0131nda, yukar\u0131da zikretti\u011fim belgelerin hepsi ve fazlas\u0131 mevcuttur.<\/div>\n<div>H\u00fclasa Ayasofya m\u00fcze yap\u0131lmak istendi\u011finde, Vak\u0131flar\u2019a binan\u0131n durumu sorulmu\u015f. Vakf\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen cami kararnameyle m\u00fcze yap\u0131l\u0131vermi\u015f.&nbsp;<strong>Her ne hikmetse, caminin vakf\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fck camiye biti\u015fik vak\u0131f d\u00fckk\u00e2nlar\u0131na dair de bilgi verme ihtiyac\u0131 duymu\u015f. Bir ki\u015fi de \u00e7\u0131k\u0131p, \u2018arkada\u015f bir yandan caminin vakf\u0131 yok diyorsun. Di\u011fer yandan da camiye biti\u015fik d\u00fckk\u00e2nlar\u0131n vak\u0131flara ait oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorsun. Bu d\u00fckk\u00e2nlar\u0131n geliri Ayasofya\u2019ya b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015f m\u0131?\u2019 diye sorarak, zaten pi\u015f(iril)mi\u015f a\u015fa su katmak istememi\u015f.<\/strong><\/div>\n<div>1934\u2019te Ayasofya m\u00fcze yap\u0131l\u0131rken, talep \u00fczerine Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131na ard\u0131ndan da Ba\u015fbakanl\u0131\u011fa sunulmu\u015f ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 bilgilerin \u00fczerine in\u015fa edilen kararname \u015feklen de\u011fil esastan yok h\u00fckm\u00fcnde say\u0131lmal\u0131d\u0131r.&nbsp;<strong>Bu kararnamenin temeli \u00e7atlam\u0131\u015ft\u0131r. Yarg\u0131n\u0131n yapaca\u011f\u0131 bu durumu tespit edip tutana\u011fa ge\u00e7irmekten ibarettir.<\/strong><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ayasofya Camii\u2019nin m\u00fcze yap\u0131lmas\u0131yla ilgili kararnamenin iptali i\u00e7in a\u00e7\u0131lan davan\u0131n duru\u015fmas\u0131 2 Temmuz\u2019da yap\u0131ld\u0131. Karar 15 g\u00fcn i\u00e7inde a\u00e7\u0131klanacak. Konu i\u00e7 ve d\u0131\u015f kamuoyunda t\u00fcm y\u00f6nleriyle tart\u0131\u015f\u0131lmaya devam ediyor. \u0130\u00e7eride genellikle kararnamenin orijinalli\u011fi \u00fczerinden bir tart\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fcrken, d\u0131\u015far\u0131da Ayasofya\u2019n\u0131n m\u00fcze stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn iptal edilmemesi gerekti\u011fi \u015feklinde yorumlar yap\u0131l\u0131yor.&nbsp;D\u0131\u015far\u0131dan gelen bu pervas\u0131z yorum ve a\u00e7\u0131klamalara devletin ilgili [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12165,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[31],"class_list":["post-5110","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-31"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5110","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5110"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12166,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5110\/revisions\/12166"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12165"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}