{"id":5091,"date":"2020-06-14T17:12:34","date_gmt":"2020-06-14T14:12:34","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5091"},"modified":"2024-03-07T00:23:19","modified_gmt":"2024-03-06T21:23:19","slug":"libyada-abd-ve-ingilterenin-rolu-14-06-2020-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5091","title":{"rendered":"Libya\u2019da ABD ve \u0130ngiltere\u2019nin rol\u00fc (14.06.2020) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<div>Sahaya bak\u0131l\u0131nca, ABD ve \u0130ngiltere\u2019nin Libya\u2019da herhangi bir asker\u00ee&nbsp;varl\u0131\u011f\u0131 yok. Hafter\u2019e destek veren akt\u00f6rler Suudi Arabistan, BAE, M\u0131s\u0131r, Rusya ve Fransa olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu tablodan hareket eden bir\u00e7ok analizci de, Libya\u2019daki d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn bu \u00fclkelerin tutumuna ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fi de\u011ferlendirmesini yap\u0131yorlar.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>ABD ve \u0130ngiltere sahada olmayabilir. Fakat \u00f6zellikle \u00fc\u00e7 \u00fclkenin Hafter\u2019e destek vermeyi kesmelerini temin etmenin en etkili yolu ABD\u2019nin ve \u0130ngiltere\u2019nin bu \u00fclkelere yapaca\u011f\u0131 bask\u0131d\u0131r. Suudi Arabistan, BAE ve M\u0131s\u0131r, belki ABD ve \u0130ngiltere istedi\u011fi i\u00e7in Hafter\u2019e destek veriyor de\u011filler. Ama ABD ve \u0130ngiltere\u2019ye ra\u011fmen Hafter\u2019e destek vermeyi de s\u00fcrd\u00fcremezler. Hafter\u2019in en b\u00fcy\u00fck ekonomik destek\u00e7isi olan ve lojistik imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 ona kulland\u0131rtan bu \u00fclkelerin devre d\u0131\u015f\u0131 kalmas\u0131 Rusya ve Fransa\u2019n\u0131n deste\u011fini de anlams\u0131z k\u0131lacakt\u0131r.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Ne Birle\u015fmi\u015f Milletler d\u00fczeyinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ne de Almanya\u2019n\u0131n bireysel \u00e7abalar\u0131 Libya meselesine bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirebilir. Libya\u2019n\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 ve me\u015fru h\u00fck\u00fbmetin Libya\u2019n\u0131n tamam\u0131nda h\u00fck\u00fcmran olmas\u0131 ancak Hafter tehdidinin tamamen bertaraf edilmesiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Yoksa, Hafter \u201c\u00e7at\u0131\u015fan taraflardan biri\u201d olarak nitelendirilmeye devam ettik\u00e7e ve Libya\u2019n\u0131n gelece\u011finde siyasi bir akt\u00f6r olarak yer almas\u0131na dayal\u0131 planlar yap\u0131ld\u0131k\u00e7a, Libya\u2019n\u0131n gelecekte de patlamaya haz\u0131r bir bomba olarak kalaca\u011f\u0131 ak\u0131ldan \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Bu \u00e7er\u00e7evede, T\u00fcrkiye\u2019nin Libya\u2019ya verdi\u011fi destek artarak devam edecektir. Bu destek sayesinde Trablus \u00e7evresini Hafter\u2019e ba\u011fl\u0131 silahl\u0131 gruplardan temizlemeyi ba\u015faran Libya Ulusal Mutabakat H\u00fck\u00fbmeti, kesin zafer i\u00e7in kritik \u00f6nemi haiz Sirte ve Cufra gibi yerle\u015fim alanlar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmek i\u00e7in \u00e7abalar\u0131n\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131racakt\u0131r.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Fas, Tunus ve Cezayir\u2019in me\u015fru h\u00fck\u00fbmetle olan ba\u011flar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve Hafter\u2019le aralar\u0131na kesin bir \u00e7izgi \u00e7ekmesi gerekmektedir. Bu \u00fclkeler \u00fczerindeki Suudi Arabistan ve Fransa etkisinin \u015fu an i\u00e7in k\u0131r\u0131lmas\u0131 zor g\u00f6z\u00fckse de, bilhassa Tunus ve Fas\u2019\u0131n T\u00fcrkiye ile yak\u0131n diyalog h\u00e2linde olduklar\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Ankara-Moskova hatt\u0131nda Libya-Suriye konular\u0131ndaki diyalog h\u0131zlanacakt\u0131r. Moskova toptanc\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla, Libya ve Suriye\u2019deki operasyonlar\u0131n\u0131 ayn\u0131 perspektiften y\u00fcr\u00fctmektedir. Ankara bu durumun fark\u0131ndad\u0131r. Suriye\u2019nin gelece\u011fine dair T\u00fcrkiye-Rusya temaslar\u0131n\u0131n, Libya\u2019n\u0131n gelece\u011fi \u00fczerinde de \u00f6nemli yans\u0131malar\u0131 olacakt\u0131r. T\u00fcrkiye-Rusya ili\u015fkilerindeki kompart\u0131man diplomasisi bu iki \u00fclke a\u00e7\u0131s\u0131ndan i\u015flememektedir. Yani T\u00fcrkiye ile Rusya aras\u0131nda ya hem Suriye hem de Libya\u2019da i\u015f birli\u011fi olacak, ya da her ikisinde de g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 devam edecektir. Bu noktada, ikili ili\u015fkileri Suriye ve Libya boyutlar\u0131yla ele alan ve e\u015f zamanl\u0131 olarak her iki b\u00f6lgeye dair kal\u0131c\u0131 uzla\u015fma noktalar\u0131n\u0131n ve \u201cg\u00fcven art\u0131r\u0131c\u0131 tedbirlerin\u201d \u015fekillenece\u011fi, somut sonu\u00e7lara odaklanm\u0131\u015f yeni bir diplomasi s\u00fcreci ba\u015flat\u0131labilir. Fakat Moskova b\u00f6yle bir diyalo\u011fa hen\u00fcz kapal\u0131 g\u00f6z\u00fckmektedir&#8230;<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>M\u0131s\u0131r\u2019da 2013\u2019te Muhammed Mursi\u2019nin asker\u00ee&nbsp;darbeyle devrilmesinden bu yana T\u00fcrkiye ile Suudi Arabistan ve BAE aras\u0131ndaki ili\u015fkiler had safhada bozulmu\u015ftur. Bilhassa BAE, sadece Suriye ve Libya\u2019da de\u011fil, d\u00fcnyan\u0131n her yerinde ve her alanda T\u00fcrkiye\u2019nin en \u00f6nemli has\u0131mlar\u0131ndan biri olarak davranmaktad\u0131r. Sisi Pa\u015fa\u2019n\u0131n arkas\u0131ndaki as\u0131l ekonomik g\u00fc\u00e7 bu ikilidir. T\u00fcrkiye\u2019nin, Suudi Arabistan ve BAE kar\u015f\u0131s\u0131nda Katar\u2019a destek vermesi ve Cemal Ka\u015f\u0131k\u00e7\u0131 cinayetinde Suudi yetkililerin fail durumunda olmalar\u0131 gibi geli\u015fmeler ili\u015fkileri daha da germi\u015ftir.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>T\u00fcrkiye, Brexit ve Korona s\u00fcre\u00e7leri dolay\u0131s\u0131yla sars\u0131nt\u0131lar ya\u015fayan ve Avrupa\u2019da yaln\u0131zla\u015fmaya ba\u015flayan \u0130ngiltere\u2019ye ili\u015fkilerini g\u00fc\u00e7lendirecek potansiyele sahiptir. T\u00fcm sabote giri\u015fimlerine ra\u011fmen, T\u00fcrkiye\u2019nin \u0130ngiltere\u2019ye verdi\u011fi sa\u011fl\u0131k yard\u0131mlar\u0131 \u00e7ok olumlu bir kar\u015f\u0131l\u0131k bulmu\u015f durumdad\u0131r. Akdeniz\u2019in \u0130ngiltere a\u00e7\u0131s\u0131nda h\u00e2len b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ak\u0131lda tutuldu\u011funda, Fransa-\u0130talya-Yunanistan-G\u00fcney K\u0131br\u0131s gibi AB \u00fclkelerinin \u0130ngiltere\u2019yi g\u00f6z ard\u0131 ederek att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlardan Londra\u2019n\u0131n rahats\u0131z oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. T\u00fcrkiye, genelde Akdeniz ve \u00f6zelde Libya politikalar\u0131nda Londra ile bir\u00e7ok ortak bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na sahiptir.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>ABD ise Rusya\u2019n\u0131n Fransa ile diyalog h\u00e2linde b\u00f6lgedeki etkinli\u011fini art\u0131rmas\u0131ndan memnun de\u011fildir. ABD\u2019nin i\u00e7inde bulundu\u011fu siyasi durum b\u00f6lgedeki Amerikan asker\u00ee&nbsp;varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hareketlendirilmesini imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lmaktad\u0131r. Ama ABD\u2019nin siyasi olarak atabilece\u011fi ciddi ad\u0131mlar mevcuttur.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>\u015eayet Londra ve Washington ikna edilebilirse, bu iki \u00fclke Suudi Arabistan, BAE ve M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n Hafter\u2019e verdikleri deste\u011fi kesmelerini temin edebilir. ABD ve \u0130ngiltere\u2019nin bu y\u00f6nde hareket etmeleri i\u00e7in epey sebep birikmi\u015f durumdad\u0131r. T\u00fcrkiye ile birlikte hareket etmeleri iki \u00fclkenin de kendi \u00e7\u0131kar\u0131nad\u0131r. Bu alanda kurulacak yeni i\u015f birli\u011fi mekanizmas\u0131, Do\u011fu Akdeniz denklemini k\u00f6k\u00fcnden de\u011fi\u015ftirmeye adayd\u0131r.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sahaya bak\u0131l\u0131nca, ABD ve \u0130ngiltere\u2019nin Libya\u2019da herhangi bir asker\u00ee&nbsp;varl\u0131\u011f\u0131 yok. Hafter\u2019e destek veren akt\u00f6rler Suudi Arabistan, BAE, M\u0131s\u0131r, Rusya ve Fransa olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu tablodan hareket eden bir\u00e7ok analizci de, Libya\u2019daki d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn bu \u00fclkelerin tutumuna ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fi de\u011ferlendirmesini yap\u0131yorlar. &nbsp; ABD ve \u0130ngiltere sahada olmayabilir. Fakat \u00f6zellikle \u00fc\u00e7 \u00fclkenin Hafter\u2019e destek vermeyi kesmelerini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12172,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[31],"class_list":["post-5091","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-31"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5091","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5091"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5091\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5091"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5091"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5091"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}