{"id":5085,"date":"2020-05-31T16:57:04","date_gmt":"2020-05-31T13:57:04","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5085"},"modified":"2024-03-07T00:26:58","modified_gmt":"2024-03-06T21:26:58","slug":"ab-ve-virus-31-05-2020-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5085","title":{"rendered":"AB ve vir\u00fcs (31.05.2020) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<div>Salg\u0131n en b\u00fcy\u00fck zarar\u0131 k\u00fcreselle\u015fmeye veriyor. 1980&#8217;lerin ba\u015flar\u0131ndan itibaren k\u00fcreselle\u015fme denilen olgu neo-liberalizmle y\u00fckseldi. Serbest ticaret, \u00fclkeler aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar\u0131n anlam\u0131n\u0131 yitirmesi, sermaye hareketlerinin kolayla\u015fmas\u0131, korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131n ortadan kalkmas\u0131 gibi unsurlar k\u00fcreselle\u015fmenin sacayaklar\u0131n\u0131 olu\u015fturdular. Baz\u0131 \u00fclkeler k\u00fcreselle\u015fme dalgalar\u0131ndan olumlu etkilenirken, \u00f6zellikle \u201cg\u00fcney\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan az geli\u015fmi\u015f ve geli\u015fmekte olan \u00fclkeler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck tehditler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>1952\u2019de K\u00f6m\u00fcr ve \u00c7elik Toplulu\u011fu\u2019nun kurulmas\u0131yla temelleri at\u0131lan Avrupa Birli\u011fi\u2019nin bug\u00fcnk\u00fc ad\u0131na ve \u015fekline kavu\u015fmas\u0131 1993\u2019te y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Maastricht Antla\u015fmas\u0131\u2019yla olmu\u015ftu. \u0130\u00e7 s\u0131n\u0131rlar\u0131n ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131, \u00fcyeler aras\u0131nda en \u00fcst d\u00fczeyde ekonomik ve parasal birli\u011fin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131, d\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 ortak bir vize politikas\u0131 bulunan, avroyu tedav\u00fcle sokan Avrupa Birli\u011fi k\u00fcreselle\u015fmenin neredeyse tecess\u00fcm etmi\u015f h\u00e2liydi.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>K\u00fcreselle\u015fmenin geli\u015fmi\u015f \u00fclkelere getirdi\u011fi b\u00fcy\u00fck f\u0131rsatlar ve kolayl\u0131klar salg\u0131n y\u00fcz\u00fcnden teker teker ortadan kalk\u0131yor. Bu AB \u00fcyelerini de yak\u0131ndan etkiliyor. Her \u015feyden \u00f6nce salg\u0131nla m\u00fccadele konusunda AB \u00fcyeleri aras\u0131nda yeterince dayan\u0131\u015fma olmad\u0131\u011f\u0131 ele\u015ftirileri her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor. AB\u2019nin fikir babalar\u0131ndan Robert Schumann, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda Avrupa\u2019n\u0131n k\u00fcllerinden yeniden do\u011fmas\u0131n\u0131n \u201cdayan\u0131\u015fmayla\u201d m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini dile getirmi\u015fti. AB\u2019nin ortak bir sa\u011fl\u0131k politikas\u0131 olmamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, ba\u015fkalar\u0131yla payla\u015fabilecekleri sa\u011fl\u0131k malzemelerinin bulunmamas\u0131 da dayan\u0131\u015fma duygusunu zedeledi. G\u00f6stermelik yard\u0131mla\u015fmalar kimseyi tatmin etmedi.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Bu arada salg\u0131n, yetersiz sa\u011fl\u0131k yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n AB\u2019yi ne h\u00e2le sokmu\u015f oldu\u011funu da apa\u00e7\u0131k ortaya serdi. Eksik yo\u011fun bak\u0131m yata\u011f\u0131 ve ventilat\u00f6r cihazlar\u0131n\u0131 bir kenara b\u0131rak\u0131yorum; AB \u00fclkelerinin en temel ila\u00e7lar\u0131 bile \u00fclkelerinde \u00fcretmedikleri ger\u00e7e\u011fi su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde AB \u00fclkelerinde t\u00fcketilen antibiyoti\u011fin yar\u0131s\u0131 \u00c7in\u2019den geliyor. AB s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde 1 miligram bile ate\u015f d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc-a\u011fr\u0131 kesici (parasetamol) ila\u00e7 \u00fcretilmiyor. Keza maskelerin ve koruyucu k\u0131yafetlerin de yar\u0131s\u0131 \u00c7in\u2019den temin ediliyor.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>AB\u2019nin temelinde d\u00f6rt temel serbestlik bulunur: Mallar\u0131n, Ki\u015filerin, Sermayenin ve Hizmetlerin serbest dola\u015f\u0131m\u0131&#8230; Salg\u0131n dolay\u0131s\u0131yla tedarik zincirlerinde b\u00fcy\u00fck kesintiler oluyor. \u00d6zellikle hava ve deniz ula\u015f\u0131mlar\u0131nda gecikmeler s\u00f6z konusu. Ama as\u0131l problem i\u00e7eride. AB \u00fclkeleri aras\u0131nda mallar\u0131n ve ki\u015filerin serbest dola\u015f\u0131m\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f durumda. Muhtemelen bu s\u0131n\u0131rland\u0131rma bug\u00fcnlere has kalmayacak. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda artan say\u0131da AB \u00fcyesinin -t\u0131pk\u0131 Suriye\u2019den g\u00f6\u00e7\u00fcn artt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde oldu\u011fu gibi- s\u0131n\u0131rlar\u0131na kontrol noktalar\u0131 yerle\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rece\u011fiz. AB \u00fclkelerinin kendi aralar\u0131ndaki ortak s\u0131n\u0131rlar\u0131 denetlemesi, 1997\u2019deki Amsterdam Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n h\u00fck\u00fcmlerinin gerisine d\u00fc\u015f\u00fclmesi anlam\u0131na gelir. \u00dcye \u00fclkelerde devlet otoritesinin g\u00fc\u00e7lenmesi ve devletin ekonomideki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131, AB\u2019nin uluslar\u00fcst\u00fc mekanizmalar\u0131n\u0131 zay\u0131flat\u0131r. Uluslar\u00fcst\u00fcl\u00fck olmazsa, AB de olmaz.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Y\u0131lba\u015f\u0131nda \u0130ngiltere\u2019nin AB\u2019den \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n olumsuz etkisi hen\u00fcz giderilememi\u015fken, \u015fimdi de \u0130talya, \u0130spanya ve Macaristan gibi \u00fclkelerde artan AB kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 sebebiyle yeni \u00e7\u0131k\u0131\u015flar olabilece\u011fi akla geliyor. AB kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 artarken, yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 da ivme kazanm\u0131\u015f durumda. Salg\u0131n bir\u00e7ok insan\u0131n psikolojilerini bozdu, siyasi tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi. Bu ortamdan en fazla \u0131rk\u00e7\u0131 partiler yararlanacakt\u0131r.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Tabii AB\u2019nin i\u00e7inde bulundu\u011fu durum T\u00fcrkiye-AB ili\u015fkilerini de etkileyecek. Ama bu konuda iyimser olmak i\u00e7in sebep var. \u00c7in\u2019den \u00e7ekilmeyi dillendirmeye ba\u015flayan AB \u015firketlerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye\u2019ye de kayd\u0131rmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda bu y\u00f6nde olumlu geli\u015fmeler ya\u015fanabilir&#8230;<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Salg\u0131n en b\u00fcy\u00fck zarar\u0131 k\u00fcreselle\u015fmeye veriyor. 1980&#8217;lerin ba\u015flar\u0131ndan itibaren k\u00fcreselle\u015fme denilen olgu neo-liberalizmle y\u00fckseldi. Serbest ticaret, \u00fclkeler aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar\u0131n anlam\u0131n\u0131 yitirmesi, sermaye hareketlerinin kolayla\u015fmas\u0131, korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131n ortadan kalkmas\u0131 gibi unsurlar k\u00fcreselle\u015fmenin sacayaklar\u0131n\u0131 olu\u015fturdular. Baz\u0131 \u00fclkeler k\u00fcreselle\u015fme dalgalar\u0131ndan olumlu etkilenirken, \u00f6zellikle \u201cg\u00fcney\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan az geli\u015fmi\u015f ve geli\u015fmekte olan \u00fclkeler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck tehditler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. &nbsp; 1952\u2019de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12176,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[31],"class_list":["post-5085","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-31"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5085","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5085"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5085\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12176"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}