{"id":5031,"date":"2020-03-22T10:40:26","date_gmt":"2020-03-22T07:40:26","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5031"},"modified":"2024-03-07T00:44:52","modified_gmt":"2024-03-06T21:44:52","slug":"kuresel-krizi-yonetmek-22-03-2020-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=5031","title":{"rendered":"K\u00fcresel krizi y\u00f6netmek&#8230; (22.03.2020) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<div>Salg\u0131n s\u0131ras\u0131nda al\u0131nan tedbirler t\u00fcm \u00fclkelerde iki ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplan\u0131yor. Birincisi, salg\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye ve tedavisine d\u00f6n\u00fck sa\u011fl\u0131k tedbirleri. \u0130kincisi ise salg\u0131n sebebiyle derinden etkilenen sekt\u00f6rlerin \u00e7\u00f6kmesini engellemeye d\u00f6n\u00fck ekonomik tedbirler. Birinci gruptaki tedbirlerin al\u0131nmas\u0131nda \u00fclkeler aras\u0131nda zay\u0131f da olsa bir veri payla\u015f\u0131m\u0131 sisteminin varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilebilir. En az\u0131ndan t\u00fcm \u00fclkelerin kulak verdi\u011fi D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc adl\u0131 bir otorite var. Vaka say\u0131lar\u0131, i\u015fe yarayan ve yaramayan tedavi y\u00f6ntemleri genel olarak payla\u015f\u0131l\u0131yor. \u0130statistikleri \u00e7arp\u0131tt\u0131\u011f\u0131 iddia edilen \u00c7in bile, daha \u00f6nceki salg\u0131n d\u00f6nemleriyle mukayese edilemeyecek kadar \u015feffaf davran\u0131yor. \u00dclkelerin tedavi konusunda birbirleriyle yard\u0131mla\u015fmas\u0131nda ise dikkat \u00e7ekici bir \u00f6rne\u011fe rastlamak zor. Avrupa Birli\u011fi \u00fclkeleri aras\u0131nda salg\u0131nla m\u00fccadele konusunda i\u015fleyen etkili bir i\u015f birli\u011fi mekanizmas\u0131 yok.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0130kinci ba\u015fl\u0131k alt\u0131ndaki tedbirler ise t\u00fcm \u00fclkeler taraf\u0131ndan evvela kendileri i\u00e7in al\u0131n\u0131yor. ABD\u2019den Almanya\u2019ya, G\u00fcney Kore\u2019den T\u00fcrkiye\u2019ye t\u00fcm devletler, kendi vatanda\u015flar\u0131n\u0131n ve \u015firketlerinin ya\u015fanmakta olan ekonomik \u00e7alkant\u0131dan en az hasarla \u00e7\u0131kmalar\u0131n\u0131 temin edecek paketler a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Tarihteki bir\u00e7ok \u00f6rnek bize g\u00f6steriyor ki, k\u0131talar a\u015fan, k\u00fcresel nitelikteki krizlerin etkilerini ulusal tedbirlerle ortadan kald\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. K\u0131sa vadede ulusal sekt\u00f6rlerin ya\u015fayabilecekleri \u015foklar\u0131 asgariye indirmek i\u00e7in haz\u0131rlanan paketlerin, uzun vadede de etkili olabilmesi i\u00e7in, b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel \u00e7apta i\u015f birliklerine ihtiya\u00e7 var. Bunun sebebi gayet a\u00e7\u0131k. K\u00fcreselle\u015fme d\u00f6neminde ya\u015f\u0131yoruz. Ekonomiler mill\u00ee\u00a0olmaktan \u00e7\u0131kal\u0131 \u00e7ok olmu\u015f. Hi\u00e7bir parametre \u00fclke i\u00e7i dengelerle olu\u015fmuyor. \u00c7in\u2019de salg\u0131n ba\u015flay\u0131p da, bu \u00fclkede \u00fcretim yava\u015flay\u0131nca t\u00fcm \u00fclkelerin ekonomileri etkileniyor. Petrol fiyatlar\u0131ndaki h\u0131zl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn de bununla ilgisi var, borsalardaki dalgalanman\u0131n da.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>H\u00e2l b\u00f6yle olunca, salg\u0131n sebebiyle ortaya \u00e7\u0131kan k\u00fcresel ekonomik istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ancak yine k\u00fcresel \u00e7apta bir i\u015f birli\u011fiyle olabilir. Bunun yap\u0131labilmesi i\u00e7in baz\u0131 uluslararas\u0131 platformlar mevcut.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bu anlamda harekete ge\u00e7mesi gereken en geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 uluslararas\u0131 yap\u0131, Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in alt\u0131 daim\u00ee\u00a0organ\u0131ndan biri olan Ekonomik ve Sosyal Konsey\u2019dir. Birle\u015fmi\u015f Milletler Antla\u015fmas\u0131n\u0131n \u201cUluslararas\u0131 Sosyal ve Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan dokuzuncu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, \u201cBirle\u015fmi\u015f Milletler (\u2026) ekonomik ve sosyal alanlarla sa\u011fl\u0131k alan\u0131ndaki uluslararas\u0131 sorunlar\u0131n ve bunlara ba\u011fl\u0131 ba\u015fka sorunlar\u0131n (\u2026) \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r\u201d denilmektedir. Bu g\u00f6rev ve sorumluluk \u00e7er\u00e7evesinde Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019e ba\u011fl\u0131 \u00e7ok say\u0131da ihtisas kurulu\u015fu olu\u015fturulmu\u015ftur. Ya\u015fanmakta olan ve k\u0131sa vadede izale edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan ekonomik istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ve buna ba\u011fl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kabilecek sosyal problemlerin ele al\u0131naca\u011f\u0131 \u00fcstyap\u0131 olarak Ekonomik ve Sosyal Konsey harekete ge\u00e7irilmelidir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Di\u011fer bir \u00f6nemli platform G-20\u2019dir. D\u00fcnya n\u00fcfusunun %85\u2019ini ve k\u00fcresel GSYH\u2019n\u0131n %65\u2019ini temsil eden \u00fclkelerden olu\u015fan bu yap\u0131n\u0131n en \u00f6nemli varl\u0131k sebebi zaten k\u00fcresel seviyede ekonomik ve sosyal \u00e7alkant\u0131lar\u0131 \u00f6nlemektir. Aralar\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin de bulundu\u011fu 19 \u00fclkeden ve AB Komisyonu\u2019ndan olu\u015fan G-20\u2019nin 2020 y\u0131l\u0131ndaki d\u00f6nem ba\u015fkan\u0131 Suudi Arabistan\u2019d\u0131r. 2020\u2019nin ana temalar\u0131, \u201c\u0130nsanlar\u0131 G\u00fc\u00e7lendirmek\u201d, \u201cGezegeni Korumak\u201d ve \u201cYeni S\u0131n\u0131rlar\u0131 \u015eekillendirmek\u201d olarak belirlenmi\u015f durumdad\u0131r. Herh\u00e2lde mevcut durumda, bundan daha isabetli temalar belirlenemezdi. Fakat zaten kendine ait bir genel sekretaryas\u0131, b\u00fcrokrasisi ve yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc olmayan G-20\u2019nin fikir al\u0131\u015fveri\u015fi d\u0131\u015f\u0131nda pek bir i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceki y\u0131llarda g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Sekreterine ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fan Birle\u015fmi\u015f Milletler Ticaret ve Kalk\u0131nma Konferans\u0131\u2019n\u0131n (UNCTAD) varl\u0131k sebepleri aras\u0131nda, \u201cgeli\u015fmekte olan \u00fclkelerin ticaret, yat\u0131r\u0131m ve kalk\u0131nma f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 art\u0131rmak ve bunlar\u0131n e\u015fit bir zeminde d\u00fcnya ekonomisiyle b\u00fct\u00fcnle\u015fmelerini temin etmek konusunda onlar\u0131 desteklemek\u201d yer almaktad\u0131r. 195 \u00fcyesi bulunan UNCTAD, geli\u015fmi\u015f, geli\u015fmekte olan, az geli\u015fmi\u015f ve en az geli\u015fmi\u015f ayr\u0131m g\u00f6zetmeksizin t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 sarsmakta olan bu krizin, uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011fi yoluyla a\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7e\u015fitli kararlar alabilir. 164 \u00fcyesi bulunan ve d\u00fcnyan\u0131n en geni\u015f uluslararas\u0131 ekonomik te\u015fkilat\u0131 olarak nitelendirilen D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc de (WTO) salg\u0131n\u0131n ekonomik ve ticari olumsuz etkilerini en aza indirmeye yard\u0131mc\u0131 olacak ortak tedbirler i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/div>\n<div>Ekonomik ve Sosyal Konsey\u2019den, D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne kadar bir\u00e7ok kurulu\u015fun t\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in ger\u00e7ekten anlaml\u0131 ad\u0131mlar atabilmeleri i\u00e7in her \u015feyden \u00f6nce h\u00fck\u00fbmetlerin bu y\u00f6nde niyet ve iradelerini ortaya koymalar\u0131 gerekir. ABD, \u00c7in, Japonya, Almanya, \u0130ngiltere, Fransa, Hindistan, \u0130talya, Brezilya ve Kanada d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck 10 ekonomisini temsil ediyorlar. Koronavir\u00fcs\u00a0 salg\u0131n\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 k\u00fcresel ekonomik \u00e7alkant\u0131yla m\u00fccadele konusunda bu 10 \u00fclkenin \u00fczerinde mutab\u0131k kalacaklar\u0131 bir yol haritas\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmadan, di\u011fer uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n herhangi bir etkili \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisi geli\u015ftirmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bug\u00fcn b\u00f6yle bir yol haritas\u0131 yok. Yak\u0131n vadede de olmayacak.<\/div>\n<div class=\"clearfix\"><\/div>\n<div class=\"article_tools clearfix\">\n<div class=\"article_social_share fLeft\">\n<ul>\n<li><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Salg\u0131n s\u0131ras\u0131nda al\u0131nan tedbirler t\u00fcm \u00fclkelerde iki ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplan\u0131yor. Birincisi, salg\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye ve tedavisine d\u00f6n\u00fck sa\u011fl\u0131k tedbirleri. \u0130kincisi ise salg\u0131n sebebiyle derinden etkilenen sekt\u00f6rlerin \u00e7\u00f6kmesini engellemeye d\u00f6n\u00fck ekonomik tedbirler. Birinci gruptaki tedbirlerin al\u0131nmas\u0131nda \u00fclkeler aras\u0131nda zay\u0131f da olsa bir veri payla\u015f\u0131m\u0131 sisteminin varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilebilir. En az\u0131ndan t\u00fcm \u00fclkelerin kulak verdi\u011fi D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12194,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,29],"tags":[31],"class_list":["post-5031","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","category-tarihin-parladigi-anlar","tag-31"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5031","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5031"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5031\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12194"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}