{"id":4956,"date":"2020-01-19T13:23:24","date_gmt":"2020-01-19T10:23:24","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=4956"},"modified":"2024-03-07T00:54:51","modified_gmt":"2024-03-06T21:54:51","slug":"berlinden-beklentiler-19-01-2020-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=4956","title":{"rendered":"Berlin\u2019den beklentiler&#8230; (19.01.2020) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<div>Libya konusu bug\u00fcn Berlin\u2019de yap\u0131lacak toplant\u0131da ele al\u0131nacak. Daha \u00f6nce be\u015f kez yap\u0131lan haz\u0131rl\u0131k toplant\u0131lar\u0131nda taraflar aras\u0131nda ate\u015fkesin sa\u011flanmas\u0131, silah ambargosunun uygulanmas\u0131, iki taraftan e\u015fit say\u0131da \u00fcyeden olu\u015facak bir asker\u00ee komisyonun kurulmas\u0131 ve siyasi diyalo\u011fun y\u00fcr\u00fct\u00fclebilmesi i\u00e7in 40 ki\u015filik bir komisyonun te\u015fkil edilmesi hususlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde anla\u015fmaya var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Fakat Hafter\u2019in Trablus\u2019a y\u00fcr\u00fcmeye devam etmesi ve Moskova\u2019daki g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri, ate\u015fkes anla\u015fmas\u0131na imza atmadan terk etmi\u015f olmas\u0131, Berlin toplant\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ok daha \u00f6nemli h\u00e2le getirdi.<\/div>\n<div>Toplant\u0131ya ev sahibeli\u011fi yapan Almanya \u015eans\u00f6lyesi Angela Merkel; Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ABD, Birle\u015fik Arap Emirlikleri, Cezayir, \u00c7in, Fransa, \u0130ngiltere, \u0130talya, Kongo, M\u0131s\u0131r ve Rusya temsilcilerini a\u011f\u0131rlayacak. Ayr\u0131ca Birle\u015fmi\u015f Millletler, Afrika Birli\u011fi ve Arap Birli\u011fi de kurum olarak Berlin toplant\u0131s\u0131nda yer alacaklar. BM taraf\u0131ndan tan\u0131nan Libya\u2019n\u0131n me\u015fru h\u00fck\u00fbmetinin ba\u015fkan\u0131 Fayez el-Serrac ve Halife Hafter\u2019in toplant\u0131ya kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmayacaklar\u0131 -bu yaz\u0131 kaleme al\u0131n\u0131rken- netle\u015fmemi\u015fti.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar aras\u0131nda, bug\u00fcne kadarki a\u00e7\u0131klama ve tutumlar\u0131yla kimin yan\u0131nda yer ald\u0131klar\u0131 belli olan alt\u0131 \u00fclke bulunuyor. T\u00fcrkiye, me\u015fru Libya h\u00fck\u00fbmetine en g\u00fc\u00e7l\u00fc deste\u011fi veren \u00fclke. Ayn\u0131 derecede ifade etmeseler de, Cezayir ve \u0130talya da Sarrac\u2019\u0131 destekler bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u00e7iziyorlar. Hafter\u2019in en b\u00fcy\u00fck iki destek\u00e7isi ise Birle\u015fik Arap Emirlikleri ve M\u0131s\u0131r. Bu iki \u00fclkeye Fransa da son d\u00f6nemdeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131yla eklenmi\u015f durumda. ABD ve \u00c7in bug\u00fcne kadar herhangi bir tarafa daha yak\u0131n oldu\u011funu ilan etmedi.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>T\u00fcrkiye\u2019nin Serrac\u2019a verdi\u011fi deste\u011fin iki temel sebebi var. Birincisi, Trablus\u2019ta kurulu h\u00fck\u00fbmetin Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan tan\u0131nm\u0131\u015f, me\u015fruiyeti herhangi bir tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmeyen y\u00f6netim olu\u015fu. \u0130kinci sebep ise, T\u00fcrkiye\u2019nin Akdeniz\u2019deki deniz yetki alan\u0131n\u0131n g\u00fcneybat\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n 27 Kas\u0131m 2019\u2019da Serrac ile imzalanan mutabakat muht\u0131ras\u0131yla kesinlik kazanmas\u0131. Devletlerin kendi i\u00e7 hukuk mekanizmalar\u0131na g\u00f6re y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe sokmu\u015f olduklar\u0131 anla\u015fmalar, h\u00fck\u00fbmet de\u011fi\u015fikliklerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr ama Hafter\u2019in y\u00f6netimi ele ge\u00e7irmesi durumunda s\u00f6z konusu anla\u015fmay\u0131 iptal edece\u011fini defalarca ilan etti\u011fini de g\u00f6z ard\u0131 edemeyiz. Zaten Yunanistan\u2019\u0131n Hafter\u2019e duymaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc sempatinin gerisinde, Serrac\u2019\u0131n devrilmesi ve T\u00fcrkiye ile anla\u015fman\u0131n iptal edilmesi y\u00f6n\u00fcnde bir beklenti oldu\u011fu a\u015fik\u00e2r.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Berlin\u2019de masaya oturanlar\u0131n hepsi \u00e7ok iyi biliyor ki, T\u00fcrkiye\u2019nin \u201cevet\u201d demedi\u011fi hi\u00e7bir karar\u0131n al\u0131nmas\u0131na imk\u00e2n yok. T\u00fcrkiye, Do\u011fu Akdeniz\u2019deki mill\u00ee&nbsp;menfaatlerinin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 hayati \u00f6nemi g\u00f6zeterek, me\u015fru h\u00fck\u00fbmetin BM taraf\u0131ndan tan\u0131nmaya devam edilece\u011fi bir form\u00fclle, BM \u015femsiyesi alt\u0131nda m\u00fczakerelerin devam\u0131ndan yana oldu\u011funu, Hafter\u2019in Moskova\u2019da ate\u015fkes imzalamaktan ka\u00e7an taraf oldu\u011funun kay\u0131tlara ge\u00e7mesi gerekti\u011fini belirtecek.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Masada AB\u2019nin de t\u00fcm \u00fcyeleri temsilen yer alaca\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle Berlin toplant\u0131s\u0131 i\u00e7in Yunanistan\u2019a ayr\u0131 bir davetiye gitmedi ama 27 Kas\u0131m\u2019dan bu yana Yunanistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 ve Ba\u015fbakan\u0131 Hafter\u2019le en az iki g\u00f6r\u00fc\u015fme yaparak konuya olan ilgilerini ortaya koydular. Yunanistan ayr\u0131ca Almanya, Fransa ve \u0130talya ile ayr\u0131 ayr\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015ferek, Berlin\u2019de T\u00fcrkiye-Libya anla\u015fmas\u0131n\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131lacak bir sonu\u00e7 elde edilmesini talep etti.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Almanya ve \u0130talya, Libya konusuyla ilgilenirken Yunanistan\u2019\u0131n Do\u011fu Akdeniz\u2019e dair itirazlar\u0131ndan ziyade, g\u00f6\u00e7 meselesini dikkate al\u0131yor. Libya\u2019n\u0131n bir an \u00f6nce huzur ve istikrara kavu\u015fmas\u0131, kuzey Afrika\u2019dan yo\u011fun g\u00f6\u00e7 alan \u0130talya i\u00e7in hayati bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Almanya da \u0130talya\u2019ya ge\u00e7en g\u00f6\u00e7menlerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn kendisine gelmek i\u00e7in yollar\u0131na devam ettiklerini bildi\u011finden Libya\u2019da silahlar\u0131n susmas\u0131n\u0131 arzu ediyor. Her iki \u00fclke de Libya\u2019n\u0131n enerji kaynaklar\u0131n\u0131n Avrupa i\u00e7in \u00f6neminin fark\u0131nda ve petrol\u00fcn \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve nakli konusuyla da ilgileniyorlar. Bu ikisinden farkl\u0131 olarak bir di\u011fer AB \u00fclkesi Fransa, Hafter\u2019in arkas\u0131nda yer almas\u0131n\u0131, \u201culuslararas\u0131 k\u00f6ktenci ter\u00f6rle m\u00fccadeleye destek\u201d ile izaha \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Hafter\u2019in Libya\u2019da El-Kaide ve DEA\u015e\u2019a&nbsp;kar\u015f\u0131 sava\u015f veren, Bat\u0131 yanl\u0131s\u0131 bir \u201culusal lider\u201d olarak tan\u0131mlayan Fransa Berlin\u2019de de bu tavr\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek. Fransa\u2019n\u0131n, Muammer Kaddafi\u2019nin devrilmesiyle sonu\u00e7lanan sald\u0131r\u0131y\u0131 ba\u015flatan ve bir oldu-bitti ile meseleyi NATO\u2019nun kuca\u011f\u0131na b\u0131rakan devlet oldu\u011funu, Kaddafi\u2019nin devrilmesinden sonra da Libya\u2019n\u0131n enerji kaynaklar\u0131yla yak\u0131ndan ilgilendi\u011fini ak\u0131ldan \u00e7\u0131karmayal\u0131m.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Rusya\u2019n\u0131n Libya konusuna duhul etmesi ise iki sebebe dayan\u0131yor. Birincisi, Moskova Kaddafi\u2019ye kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen NATO operasyonunun, BM G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nde Rusya\u2019n\u0131n muhalefetine ra\u011fmen yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n bir manada psikolojik r\u00f6van\u015f\u0131n\u0131 al\u0131yor. \u0130kincisi, Suriye\u2019deki asker\u00ee&nbsp;varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahkim ederken, bir ba\u015fka noktada daha varl\u0131k g\u00f6stererek, \u00fc\u00e7 y\u00fcz y\u0131ld\u0131r \u201cinmeye\u201d \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Akdeniz\u2019de kal\u0131c\u0131 h\u00e2le gelmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Moskova\u2019da imza atmadan masay\u0131 terk etmesine tepki g\u00f6stermi\u015f olsa bile Rusya\u2019n\u0131n Hafter\u2019den kolay kolay vazge\u00e7meyece\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor. Her ne kadar, \u00f6zel sekt\u00f6r olarak nitelense de Libya\u2019daki Rus asker\u00ee&nbsp;\u015firketlerinin Kremlin\u2019in bilgisi ve y\u00f6nlendirmesi d\u0131\u015f\u0131nda bir ad\u0131m atmayacaklar\u0131 su g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ek.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Son olarak BAE ve M\u0131s\u0131r en ba\u015f\u0131ndan itibaren yapt\u0131klar\u0131 gibi, Hafter\u2019i hem mali hem de asker\u00ee olarak desteklemeye devam edecekler. BAE, Suudi Arabistan ile tam bir dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde Libya\u2019da da M\u0131s\u0131r\u2019daki gibi bir y\u00f6netim gelmesini arzu ediyor. M\u0131s\u0131r\u2019da Sisi iktidar\u0131n\u0131n finansman\u0131n\u0131n da yine bu iki \u00fclke taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. M\u0131s\u0131r, BAE ve Suudi Arabistan\u2019\u0131n arzusu do\u011frultusunda Hafter\u2019e her t\u00fcrl\u00fc yard\u0131m\u0131 yap\u0131yor&#8230;<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Bug\u00fcnk\u00fc toplant\u0131dan Libya\u2019n\u0131n gelece\u011fiyle ilgili kesin bir karar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 ihtimali d\u00fc\u015f\u00fck. Taraflar\u0131n, Berlin toplant\u0131lar\u0131nda evvelce al\u0131nan kararlar\u0131 teyid ederek ate\u015fkes ve siyasi diyalog konular\u0131na yo\u011funla\u015fmas\u0131 beklenebilir. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde, Libya\u2019da \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n yeniden ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in Hafter\u2019in yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m bir\u00e7ok \u00fclkeden en az biri taraf\u0131ndan k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 kim garanti edebilir ki? Berlin\u2019den sonra yeni bir Moskova s\u00fcreci ba\u015flarsa da s\u00fcrpriz olmaz.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Libya konusu bug\u00fcn Berlin\u2019de yap\u0131lacak toplant\u0131da ele al\u0131nacak. Daha \u00f6nce be\u015f kez yap\u0131lan haz\u0131rl\u0131k toplant\u0131lar\u0131nda taraflar aras\u0131nda ate\u015fkesin sa\u011flanmas\u0131, silah ambargosunun uygulanmas\u0131, iki taraftan e\u015fit say\u0131da \u00fcyeden olu\u015facak bir asker\u00ee komisyonun kurulmas\u0131 ve siyasi diyalo\u011fun y\u00fcr\u00fct\u00fclebilmesi i\u00e7in 40 ki\u015filik bir komisyonun te\u015fkil edilmesi hususlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde anla\u015fmaya var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Fakat Hafter\u2019in Trablus\u2019a y\u00fcr\u00fcmeye devam etmesi ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12211,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[31],"class_list":["post-4956","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-31"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4956","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4956"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4956\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12211"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}