{"id":4839,"date":"2019-11-25T09:18:47","date_gmt":"2019-11-25T06:18:47","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=4839"},"modified":"2024-03-07T01:06:42","modified_gmt":"2024-03-06T22:06:42","slug":"ya-birlikte-devam-edecekler-ya-da-turkiye-kendi-yoluna-gidecek-takvim-gazetesi-25-11-2019","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=4839","title":{"rendered":"Ya birlikte devam edecekler, ya da T\u00fcrkiye kendi yoluna gidecek…. (Takvim Gazetesi 25.11.2019)2019"},"content":{"rendered":"

Alt\u0131nba\u015f \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan, T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerini TAKV\u0130M’e de\u011ferlendirdi: Ya bundan sonra birlikte ilerleyecekler ya da T\u00fcrkiye kendi yoluna kendi ba\u015f\u0131na devam edecek…<\/strong><\/p>\n

Asl\u0131nda T\u00fcrkiye – Amerika ili\u015fkileri karar a\u015famas\u0131na geldi. \u00d6zellikle Ba\u015fkan Obama’n\u0131n ili\u015fkilere \u00e7ok b\u00fcy\u00fck tahribat\u0131 oldu. \u0130li\u015fkiler her an kopma noktas\u0131na geldi. Bug\u00fcn Trump ili\u015fkileri tamir etmek istiyor ama ABD’nin di\u011fer kurumlar\u0131 buna engel olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Washington’da yap\u0131lan Trump- Erdo\u011fan g\u00f6r\u00fc\u015fmesinden sonra iki \u00fclke ili\u015fkileri yol ayr\u0131m\u0131na geldi. Ya birlikte yola devam edecekler, sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcp m\u00fcttefik olacaklar, yada ili\u015fkiler kopacak ve T\u00fcrkiye kendi yoluna gidecek. Bunun i\u00e7in karar vermesi gereken yer Washington olacak. T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerini ve d\u00fcnyada ba\u015flayan sokak \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 Alt\u0131nba\u015f \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan ile konu\u015ftuk.<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrk Amerikan ili\u015fkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131l\u0131nca Trump Erdo\u011fan g\u00f6r\u00fc\u015fmesini nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye ile Amerika aras\u0131nda \u00f6zellikle son 2 y\u0131ld\u0131r ciddi birtak\u0131m sorunlar vard\u0131. Bu sorunlardan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc d\u00f6nem i\u00e7erisinde \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc. Ama Bar\u0131\u015f P\u0131nar\u0131 Harek\u00e2t\u0131 esnas\u0131nda Amerikan Kongresi i\u00e7erisinde bir grubun \u00f6nderli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 ciddi bir T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131t\u0131 propaganda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6yle olunca da daha \u00f6nceki m\u00fczakerelerde g\u00f6r\u00fc\u015fmeler i\u00e7erisinde konu\u015fulan konular\u0131 dondurulan birtak\u0131m yapt\u0131r\u0131m kararlar\u0131 tekrar g\u00fcndeme geldi. Temsilciler Meclisi m\u00fcnasebetsiz bir \u015fekilde T\u00fcrkiye aleyhine bir yapt\u0131r\u0131m karar\u0131 ald\u0131. Ayn\u0131 g\u00fcn Ermeni Olaylar\u0131 ile ilgili bir karar\u0131 kabul etti. B\u00fct\u00fcn bunlar T\u00fcrk- Amerikan ili\u015fkilerinde ciddi anlamda bir so\u011fukluk etkisi yaratt\u0131.<\/p>\n

So\u011fukluk giderildi mi?<\/strong><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n ziyareti esnas\u0131nda bu so\u011fuk havan\u0131n giderilmesine y\u00f6nelik \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Her \u015feyden evvel Trump T\u00fcrkiye’nin ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir stratejik m\u00fcttefik oldu\u011funu ve bu dayan\u0131\u015fman\u0131n ter\u00f6rle m\u00fccadele a\u00e7\u0131s\u0131ndan kendi pencerelerinden \u00f6nemli oldu\u011funu ifade etti. Tabi ki \u00f6zellikle son alt\u0131 ayd\u0131r g\u00fcndemde olan 100 milyar dolarl\u0131k kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ticaret hacmine ula\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in at\u0131lacak ad\u0131mlar\u0131n h\u0131zland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmesi de \u00f6nemliydi. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeden \u00f6nce Cumhurba\u015fkan\u0131’n\u0131n T\u00fcrk Amerikan \u0130li\u015fkileri Kongresinde bulunmas\u0131 ve bu toplant\u0131ya T\u00fcrkiye’de yat\u0131r\u0131mlar\u0131 olan \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerin kat\u0131lmas\u0131 bu ticaret konusunun g\u00fcndemde oldu\u011funu g\u00f6steriyordu.<\/p>\n

S-400 F\u00fcze Savunma Sistemi ciddi sorun…<\/strong><\/p>\n

S-400 meselesinde de teknik heyet kurulmas\u0131 bu mekanizma i\u00e7erisinde bu konuya y\u00f6n verilmesi karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 da rahatlat\u0131c\u0131 oldu. En az\u0131ndan \u00fc\u00e7 d\u00f6rt ay daha bu konu m\u00fczakere edilecektir. Baz\u0131 \u00e7evrelerdeki beklentilerin aksine olumlu sonu\u00e7lar do\u011furan bir g\u00f6r\u00fc\u015fmeydi.<\/p>\n

Mektup konusu da vard\u0131…<\/strong><\/p>\n

Her \u015feyden cumhurba\u015fkan\u0131 Trump’\u0131n g\u00f6ndermi\u015f oldu\u011fu mektubu iade etti ve o konudaki spek\u00fclasyonlar ortadan kalkm\u0131\u015f oldu. Trump’\u0131n telefonda g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ki\u015finin asl\u0131nda bir ter\u00f6rist oldu\u011fu bir video orada g\u00f6sterildi ve CIA taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan belgeyle o ki\u015finin ter\u00f6rist oldu\u011fu da kan\u0131tland\u0131 ve bu kamuoyuna da a\u00e7\u0131kland\u0131. \u0130lk defa bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeye 5 tane Amerikal\u0131 senat\u00f6r davet edildi. Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc liderinin faaliyetleri hem Fet\u00f6 hem de Bar\u0131\u015f P\u0131nar\u0131 Harek\u00e2t\u0131 hakk\u0131nda do\u011frudan bilgi verildi ve bu bilgileri di\u011fer senat\u00f6rlere aktarmalar\u0131n\u0131n da yolu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n

Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeden sonra iki \u00fclke aras\u0131nda m\u00fczakere ba\u015flad\u0131. Bu durumla birlikte art\u0131k sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fcm masas\u0131ndad\u0131r anlam\u0131na m\u0131 geliyor?<\/strong><\/p>\n

M\u00fczakerelerin neticesini g\u00f6rece\u011fiz tabi. T\u00fcrkiye ile ABD bir karar verecektir. Ya bundan sonra birlikte yola devam edecekler ya da T\u00fcrkiye kendi yoluna kendi ba\u015f\u0131na devam edecek. E\u011fer bu stratejik karar al\u0131n\u0131rsa biz, ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi ittifak\u0131m\u0131z\u0131 devam ettirmeliyiz \u015feklinde bir netice \u00e7\u0131karsa ki buna yak\u0131n sinyaller var, o zaman alttaki konular buna ba\u011fl\u0131 olarak yana\u015f\u0131lmaya do\u011fru gider. E\u011fer b\u00f6yle bir karar al\u0131nmazsa sorunlar daha da derinle\u015ferek b\u00fcy\u00fck problemlere sebep olabilir.<\/p>\n

\u0130L\u0130\u015eK\u0130LER\u0130 OBAMA BOZDU<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrk Amerikan ili\u015fkilerinde hangi konu k\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, Obama d\u00f6nemine rastlamas\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendirirsiniz?<\/strong><\/p>\n

Obama \u00e7ok ciddi hatalar yapt\u0131. Bir tanesi Suriye’de ba\u015flang\u0131\u00e7taki noktas\u0131n\u0131 terk etti. Kimyasal silahlar kullanmas\u0131na ra\u011fmen Suriye rejimi oradaki pozisyonunu de\u011fi\u015ftirdi ve T\u00fcrkiye’yi yaln\u0131z b\u0131rakt\u0131. \u0130kincisi Fet\u00f6’n\u00fcn faaliyetlerine do\u011frudan destek verdi, 15 Temmuz’un arkas\u0131nda apa\u00e7\u0131k bir \u015fekilde olanlara destek \u00e7\u0131kt\u0131. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de Suriye’nin kuzeyindeki PKK\/PYD’yi muhatap ald\u0131. Ayr\u0131ca Patriotlar\u0131 T\u00fcrkiye’ye a\u00e7mayarak T\u00fcrkiye’yi S-400’lere y\u00f6neltti. Obama d\u00f6neminde bu konu tamamen bloke edildi. T\u00fcrkiye de bu sebeple Rusya’ya y\u00f6neldi. Trump da faturay\u0131 Obama d\u00f6nemine kesiyor. 1 Mart 2003’ten beri s\u00fcregelen bir s\u00fcre\u00e7 var. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak \u00f6ncelikle g\u00fcvenlik meselesi ard\u0131ndan da y\u00f6netimler aras\u0131nda so\u011fukluk girdi. 2012den sonra bu durumun daha \u00e7ok derinle\u015fti\u011fini ve Trump’\u0131n bunu miras ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

D\u00fcnyada k\u00fcresel bir kriz ya\u015fan\u0131yor. \u015eili’den Hong Kong’a d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde sorunlar var. Bunun nedeni nedir?<\/strong><\/p>\n

Bunlar\u0131n her birinin sebebi farkl\u0131 ve tarihsel arka planlar\u0131 var. Yani bir noktada soka\u011fa \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131 diye di\u011fer noktalarda da ba\u015flad\u0131 bu demek uluslararas\u0131 ili\u015fkiler bilimine ihanet olur. Ama di\u011fer taraftan bu ki\u015filerin birbirinden etkilenmediklerini s\u00f6ylemek de yanl\u0131\u015f olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k sosyal medya var an be an nerede ne oldu\u011funu herkes g\u00f6r\u00fcyor. Kullan\u0131lan sloganlar ve taktikler bile kopyalanabiliyor. Dolay\u0131s\u0131yla bu anlamda birbirinden etkilenme var. Ama hepsinin \u00e7ok farkl\u0131 sebepleri var. Bu \u00e7er\u00e7evede de\u011ferlendirmek laz\u0131m.<\/p>\n

K\u00fcresel ekonomik krizin bunda bir etkisi yok mudur?<\/strong><\/p>\n

Mesela Hong Kong’daki olaylar\u0131n hi\u00e7bir \u015fekilde k\u00fcresel ekonomik kriz ile uzaktan yak\u0131ndan alakas\u0131 yok. Ama \u015eili ya da Fransa’daki protestolar\u0131n krizle alakas\u0131 var. Onlar maa\u015flar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131n\u0131 protesto ediyorlar. Irakta da sebep ba\u015fka, yolsuzluk var. Devrim Muhaf\u0131zlar\u0131na kar\u015f\u0131 bir tepki var. Baz\u0131 noktalarda k\u00fcresel krizle alakal\u0131 baz\u0131lar\u0131nda de\u011fil.<\/p>\n

\u0130ran Amerika’y\u0131 \u00e7ok ciddi su\u00e7luyor. Orada Amerikan etkisi ciddi anlamda var m\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n

Amerika 40 senedir \u0130ran rejimini de\u011fi\u015fmesini istiyor. Eline b\u00f6yle bir f\u0131rsat gelse sonuna kadar kullan\u0131r. \u0130ran’da rejimin de\u011fi\u015fmesini en fazla kim ister diye sorarsan\u0131z kesinlikle ABD ister. Ama sadece onlar\u0131n organize etti\u011fi bir \u015fey de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130ran’da \u00e7ok ciddi bir muhalif var. Hi\u00e7 d\u0131\u015fardan Amerikan etkisi olmasa da var. \u0130ran’da daha fazla demokratik hak isteyen bir kitle var soka\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan. Sadece Amerikal\u0131lar bunu tetikliyor dersek insanlara haks\u0131zl\u0131k etmi\u015f oluruz.<\/p>\n

ULUSLARARASI HUKUKU AYKIRI<\/strong><\/p>\n

\u0130srail politikalar\u0131 sizce s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir mi, yoksa bir de\u011fi\u015fim olabilir mi?<\/strong><\/p>\n

Amerika uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 \u00fc\u00e7 tane i\u015f yapt\u0131. B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi Kud\u00fcs’e ta\u015f\u0131d\u0131. \u0130kincisi Golan tepelerinin ilhak edildi\u011fini kabul etti. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de i\u015fgal alt\u0131ndaki topraklar\u0131n yasad\u0131\u015f\u0131 yerle\u015fimlerin yasad\u0131\u015f\u0131 olarak tan\u0131mlanmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler. Ama bunu s\u00f6ylen ABD olunca ard\u0131ndan ba\u015fka \u00fclkeler de benzer davran\u0131\u015flar i\u00e7erisine girebiliyorlar. \u0130sraillin kuruldu\u011fu d\u00f6nemden beri b\u00f6lgedeki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n teminat\u0131 ABD’dir. ABD deste\u011fi olmadan da \u0130srail b\u00f6lgede varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilir gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor art\u0131k. Amerika ne yapt\u0131, \u00fc\u00e7 Arap devletini \u0130srail’le dost \u0130srail d\u00fc\u015fman\u0131yla d\u00fc\u015fman hale getirdi. Suudi Arabistan, Birle\u015fik Arap Emirlikleri ve M\u0131s\u0131r\u2026 Bunlar\u0131 vekil gibi tutuyor ABD. Bu \u00fclkeler \u0130srail’i her platformda destekliyorlar. B\u00f6lgede \u0130srail’i yasad\u0131\u015f\u0131 eylemlerinden geri ad\u0131m att\u0131racak hangi g\u00fc\u00e7 var? Dolay\u0131s\u0131yla bu yap\u0131dan \u0130srail’in geri ad\u0131m atmas\u0131n\u0131 ben m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6rm\u00fcyorum a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131.<\/p>\n

T\u00fcrkiye \u0130srail’e y\u00f6nelik politikas\u0131 gere\u011fi mi uluslararas\u0131 arenada daha sert bir \u015fekilde ele\u015ftiriliyor?<\/strong><\/p>\n

ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011frudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc ABD’de Musevi lobisinin \u00f6zellikle de Temsilciler Meclisi ve senatoda ciddi bir etkisi var. Ge\u00e7mi\u015fte Musevi lobisi ve T\u00fcrkiye ili\u015fkin tutumuna bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ne zaman \u0130srail’le T\u00fcrkiye’nin aras\u0131 ne zaman iyi olduysa onlar ABD’ye T\u00fcrkiye lehine pozisyon alm\u0131\u015ft\u0131r. Mesela ge\u00e7mi\u015fte Ermeni tasar\u0131s\u0131n\u0131n engellenmesinde Musevi lobisinin b\u00fcy\u00fck bir etkisi vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye ile \u0130srail’in aras\u0131 o d\u00f6nem iyiydi. Ne zamanki T\u00fcrkiye ile \u0130srail’in ili\u015fkilerinde bozulma s\u00f6z konusu oldu. Amerika’daki Musevi lobisi de T\u00fcrkiye’den deste\u011fini \u00e7ekti ve T\u00fcrkiye’nin aleyhinde harekete ge\u00e7ti. \u015euan tasar\u0131 ve yapt\u0131r\u0131m kararlar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda Musevi lobisinin tamamen T\u00fcrkiye’nin aleyhinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Fransa ve \u0130ngiltere de etkilerinin oldu\u011funu biliyoruz, ba\u015fka yerlerde o kadar etkili de\u011fil. Ama zaten en b\u00fcy\u00fck sorunu bug\u00fcn Amerika ile ya\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Alt\u0131nba\u015f \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. \u00c7a\u011fr\u0131 Erhan, T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerini TAKV\u0130M’e de\u011ferlendirdi: Ya bundan sonra birlikte ilerleyecekler ya da T\u00fcrkiye kendi yoluna kendi ba\u015f\u0131na devam edecek… Asl\u0131nda T\u00fcrkiye – Amerika ili\u015fkileri karar a\u015famas\u0131na geldi. \u00d6zellikle Ba\u015fkan Obama’n\u0131n ili\u015fkilere \u00e7ok b\u00fcy\u00fck tahribat\u0131 oldu. \u0130li\u015fkiler her an kopma noktas\u0131na geldi. Bug\u00fcn Trump ili\u015fkileri tamir etmek istiyor ama ABD’nin di\u011fer […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12227,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[32],"class_list":["post-4839","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-32"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4839","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4839"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4839\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12227"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}