{"id":4810,"date":"2019-11-24T13:27:05","date_gmt":"2019-11-24T10:27:05","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=4810"},"modified":"2024-03-07T01:07:32","modified_gmt":"2024-03-06T22:07:32","slug":"nato-uzaya-aciliyormus-24-11-2019-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=4810","title":{"rendered":"NATO uzaya a\u00e7\u0131l\u0131yor(mu\u015f) (24.11.2019) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<div>Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta Br\u00fcksel\u2019de yap\u0131lan NATO D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanlar\u0131 toplant\u0131s\u0131nda, \u0130ttifak\u2019\u0131n kurulu\u015fundan bu yana g\u00f6rev alan\u0131na dair en \u00f6nemli \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc karar al\u0131nd\u0131. 3-4 Aral\u0131k\u2019ta Londra\u2019da yap\u0131lacak liderler zirvesinde onaylanacak bu karara g\u00f6re NATO art\u0131k uzayda da faaliyet g\u00f6sterecek(mi\u015f).<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Bundan 70 y\u0131l \u00f6nce 1949\u2019da kuruldu\u011funda NATO\u2019nun g\u00f6rev alan\u0131, m\u00fcttefik \u00fclkelerin topraklar\u0131, yenge\u00e7 d\u00f6nencesinin kuzeyinde kalan Atlas Okyanusu sahas\u0131 ve Akdeniz olarak belirlenmi\u015fti. Bu sahan\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki geli\u015fmelerle NATO ilgilenmiyordu. Dolay\u0131s\u0131yla, savunma i\u00e7in al\u0131nan tedbirlerin t\u00fcm\u00fc s\u00f6z konusu g\u00f6rev alan\u0131n\u0131 ilgilendiriyordu. 1999\u2019a kadar NATO sadece bir Avrupa-Atlantik pakt\u0131 olarak kalmaya devam etti.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Var\u015fova Pakt\u0131\u2019n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra NATO da yo\u011fun bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinden ge\u00e7ti. Bu s\u00fcre\u00e7 \u00fc\u00e7 temel alanda yo\u011funla\u015ft\u0131. Birincisi, NATO\u2019nun geni\u015flemesiydi. Eski has\u0131mlar olan Do\u011fu Avrupa \u00fclkeleri a\u015famal\u0131 olarak \u0130ttifak\u2019a \u00fcye olarak al\u0131nd\u0131lar. \u0130kincisi, yeni g\u00f6rev tan\u0131mlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131yd\u0131. M\u00fcttefiklerce 1991 ve 1999 zirvelerinde kabul edilen yeni stratejik konsept belgeleriyle, NATO bir savunma te\u015fkilat\u0131 olman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7erek, g\u00fcvenlik alan\u0131nda da faaliyet g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131. Ter\u00f6rizmle m\u00fccadeleden, etnik-dinsel \u00e7at\u0131\u015fmalara, silah ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan korsanl\u0131kla m\u00fccadeleye kadar yeni g\u00f6revler s\u0131raland\u0131.&nbsp;\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, yeni g\u00f6rev sahas\u0131n\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131yd\u0131. 1999\u2019daki Kosova operasyonundan sonra toplanan 50. Y\u0131l zirvesinde NATO Balkanlar\u0131 da g\u00f6rev alan\u0131na d\u00e2hil etti. 11 Eyl\u00fcl 2001\u2019deki ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan sonra ise NATO Afganistan\u2019daki ISAF birliklerine komuta ederek klasik g\u00f6rev alan\u0131n\u0131n \u00e7ok uza\u011f\u0131nda bayrak g\u00f6sterdi. Libya operasyonu ve Afrika Boynuzu a\u00e7\u0131klar\u0131na deniz g\u00fcc\u00fc g\u00f6nderilmesiyle NATO Afrika k\u0131tas\u0131nda da faaliyet g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>\u0130sminde \u201cKuzey Atlantik\u201d ibaresini ta\u015f\u0131yan NATO g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, Avrupa, Asya ve Afrika\u2019da yani orijinal g\u00f6rev sahas\u0131n\u0131n epey d\u0131\u015f\u0131nda asker\u00ee&nbsp;operasyonlar yap\u0131yor. Dahas\u0131, m\u00fcttefik devletlere y\u00f6nelik tehditlerin art\u0131k k\u00fcresel nitelik arz etti\u011fi, k\u00fcresel tehditlere kar\u015f\u0131 ise ayn\u0131 nitelikte tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle, NATO son 20 y\u0131ld\u0131r ad\u0131m ad\u0131m k\u00fcresel bir g\u00fcvenlik \u00f6rg\u00fct\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015fmek i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6steriyor. Aralar\u0131nda, Avustralya, Yeni Zelanda, Kolombiya, Irak, Japonya, G\u00fcney Kore, Mo\u011folistan, Pakistan\u2019\u0131n da bulundu\u011fu \u00e7ok say\u0131da devletle \u00e7e\u015fitli seviyelerde ortakl\u0131klar ve i\u015f birlikleri kuran NATO d\u00fcnyan\u0131n en etkili g\u00fcvenlik yap\u0131s\u0131n\u0131 kurma hedefini benimsedi.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Son yirmi y\u0131ld\u0131r \u015fahit oldu\u011fumuz bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u00e7abas\u0131 beraberinde ciddi problemler de getirdi. Her \u015feyden \u00f6nce; yeni \u00fcyelerin adaptasyonu, komuta yap\u0131s\u0131n\u0131n yeniden d\u00fczenlenmesi, yeni g\u00fcvenlik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi modern, \u00e7evik ve etkili birlik yap\u0131lanmas\u0131, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda ayn\u0131 anda faaliyet g\u00f6sterme gibi hususlar \u00fcye devletlerin mali sorumluluklar\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131. \u0130ttifak\u2019\u0131n b\u00fct\u00e7esine en fazla katk\u0131 sa\u011flayan ABD\u2019nin, bundan sonra di\u011fer m\u00fcttefiklerin de \u201cellerini ta\u015f\u0131n alt\u0131na koymas\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcndeki \u0131srarl\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na ra\u011fmen, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde zaten i\u00e7 ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131larla m\u00fccadele eden bir\u00e7ok \u00fclke \u00fcyeli\u011fin gerektirdi\u011fi mali katk\u0131y\u0131 yapm\u0131yor.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Di\u011fer yandan, orijinal g\u00f6rev alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 asli varl\u0131k sebebi olan \u00fcye devletlerin topraklar\u0131n\u0131n tehditlere kar\u015f\u0131 savunulmas\u0131 gayesini yava\u015f yava\u015f g\u00fcndemin arka s\u0131ralar\u0131na itiyor. Her ne kadar t\u00fcm NATO toplant\u0131lar\u0131nda \u201cKuzey Atlantik Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n 5. maddesine olan sadakat\u201d vurgulanmaya devam etse de, en bariz \u015fekilde T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcney s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ter\u00f6r tehdidi kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fcttefiklerin tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tutumda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, NATO \u00fcyeleri aras\u0131nda oldu\u011fu varsay\u0131lan o g\u00fc\u00e7l\u00fc dayan\u0131\u015fman\u0131n yerinde yeller esmeye ba\u015flad\u0131. Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131 Macron\u2019nun Bar\u0131\u015f P\u0131nar\u0131 Harek\u00e2t\u0131 esnas\u0131nda Economist dergisine verdi\u011fi bir m\u00fclakatta \u201cNATO\u2019nun beyin \u00f6l\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015fti\u201d s\u00f6zlerini sarf etmesi, baz\u0131 m\u00fcttefiklerin 5. Madde sorumluluklar\u0131na ne kadar yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f oldu\u011funun a\u00e7\u0131k bir delili.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>B\u00fcy\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm hamlesinin getirdi\u011fi mali problemler ve \u0130ttifak\u2019\u0131n varl\u0131k sebebine dair yap\u0131sal tart\u0131\u015fmalar devam ederken, NATO\u2019nun uzay\u0131 da kendisine g\u00f6rev alan\u0131 olarak tan\u0131mlamas\u0131 \u015f\u00fcphesiz yeni problemleri de beraberinde getirecek. NATO Genel Sekreteri Stoltenberg NATO\u2019nun uzaya silah yerle\u015ftirmeyece\u011fini, \u0130ttifak\u2019\u0131n uzaya a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcttefiklerin uydular\u0131n\u0131n NATO i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu ve her \u015feyin uluslararas\u0131 hukuka uygun y\u00fcr\u00fcyece\u011fini dile getiriyor. Ama ge\u00e7mi\u015fte defalarca \u00f6rne\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, uluslararas\u0131 alanda her ad\u0131m derhal kar\u015f\u0131 ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 tetikliyor. NATO\u2019nun uzay\u0131 da bir operasyon sahas\u0131 olarak tan\u0131mlamas\u0131, Rusya, \u00c7in ve Hindistan gibi devletlerin benzer konseptler ve yakla\u015f\u0131mlar geli\u015ftirmelerine de yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta Br\u00fcksel\u2019de yap\u0131lan NATO D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanlar\u0131 toplant\u0131s\u0131nda, \u0130ttifak\u2019\u0131n kurulu\u015fundan bu yana g\u00f6rev alan\u0131na dair en \u00f6nemli \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc karar al\u0131nd\u0131. 3-4 Aral\u0131k\u2019ta Londra\u2019da yap\u0131lacak liderler zirvesinde onaylanacak bu karara g\u00f6re NATO art\u0131k uzayda da faaliyet g\u00f6sterecek(mi\u015f). &nbsp; Bundan 70 y\u0131l \u00f6nce 1949\u2019da kuruldu\u011funda NATO\u2019nun g\u00f6rev alan\u0131, m\u00fcttefik \u00fclkelerin topraklar\u0131, yenge\u00e7 d\u00f6nencesinin kuzeyinde kalan Atlas Okyanusu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12229,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[32],"class_list":["post-4810","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-32"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4810","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4810"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4810\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12229"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4810"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4810"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4810"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}