{"id":4615,"date":"2019-08-04T09:08:11","date_gmt":"2019-08-04T06:08:11","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=4615"},"modified":"2024-03-07T09:43:12","modified_gmt":"2024-03-07T06:43:12","slug":"lozanin-gizli-maddeleri-tartismasi-04-08-2019-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=4615","title":{"rendered":"&#8220;Lozan\u2019\u0131n gizli maddeleri&#8221; tart\u0131\u015fmas\u0131 (04.08.2019) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<div>&#8220;Lozan\u2019\u0131n s\u00fcresi tart\u0131\u015fmalar\u0131&#8221;&nbsp;ba\u015fl\u0131kl\u0131 ge\u00e7en haftaki yaz\u0131mdan sonra elektronik posta ya da sosyal medya hesaplar\u0131 \u00fczerinden bana ula\u015fan bir\u00e7ok okuyucumuz, Lozan Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n gizli maddeleri konusunda bir bilgim olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordular. Bu sorular\u0131n temel sebebi, t\u0131pk\u0131 Lozan Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n s\u00fcresi gibi, Antla\u015fma\u2019n\u0131n gizli maddeleri olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n da kamuoyunda yo\u011fun bir \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r olu\u015fu. Hemen her y\u0131l, Antla\u015fma\u2019n\u0131n y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda birileri bu iddiay\u0131 -sosyal medya uzmanlar\u0131n\u0131n tabiriyle- k\u00f6p\u00fcrt\u00fcyorlar&#8230;<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Devletler aras\u0131nda gizli antla\u015fmalar yap\u0131lmas\u0131 ya da a\u00e7\u0131k bir antla\u015fman\u0131n gizli maddelerinin bulunmas\u0131, siyasi tarihte ola\u011fan bir durumdur. Binlerce \u00f6rne\u011fi mevcuttur. Bu antla\u015fmalar\u0131n imzalanmas\u0131ndan \u00e7ok, bir g\u00fcn bir \u015fekilde ortal\u0131\u011fa sa\u00e7\u0131l\u0131vermesi uluslararas\u0131 alanda tart\u0131\u015fmalar\u0131 beraberinde getirmi\u015ftir. Mesela Bol\u015fevik Devrimi\u2019nden hemen sonra 23 Kas\u0131m 1917\u2019de Sovyet Rusya h\u00fck\u00fbmeti, \u0130ngiltere ile Fransa aras\u0131nda 1916\u2019da imzalanan ve \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131\u2019n\u0131n bir protokolle sonradan kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gizli Sykes-Picot Antla\u015fmas\u0131n\u0131n metnini Pravda ve \u0130zvestiya gazetelerinde yay\u0131nlatm\u0131\u015ft\u0131. Antla\u015fman\u0131n i\u00e7eri\u011fi \u0130ngiltere ve Fransa yasama organlar\u0131ndan dahi saklanm\u0131\u015f oldu\u011fundan her iki \u00fclkede de siyasi tart\u0131\u015fma \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. \u00dcstelik bu belge, \u0130ngiltere D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Lord Balfour\u2019\u0131n, D\u00fcnya Siyonist \u00d6rg\u00fct\u00fc Ba\u015fkan\u0131 Walter Rotschild\u2019a yollad\u0131\u011f\u0131 ve &#8220;majestelerinin h\u00fck\u00fbmetinin Yahudiler i\u00e7in Filistin\u2019de bir ulusal yurt kurulmas\u0131n\u0131 destekledi\u011fini&#8221;&nbsp;bildirdi\u011fi mektuptan 20 g\u00fcn sonra ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Frans\u0131zlar bir de g\u00f6rd\u00fcler ki, \u0130ngilizler sadece 556 g\u00fcn \u00f6nce kendileriyle mutab\u0131k kald\u0131klar\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Yahudilere teklif ve taahh\u00fct ediyor.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Gizli antla\u015fmalar\u0131n if\u015fa edilmesi genellikle yukar\u0131da bahsetti\u011fim Bol\u015fevik Devrimi benzeri rejim de\u011fi\u015fikliklerinden, sava\u015fta bir \u00fclkenin yenilip, ar\u015fivlerinin galiplerin eline ge\u00e7mesinden ya da bir h\u00fck\u00fbmetin bir darbeyle devrilmesinden sonra ger\u00e7ekle\u015fiyor. Bir\u00e7ok devlet, evvelce yap\u0131lm\u0131\u015f gizli anla\u015fmalar\u0131, \u00fczerinden belli bir s\u00fcre ge\u00e7tikten sonra ar\u015fivlerinde ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n kullan\u0131m\u0131na a\u00e7may\u0131 da tercih edebiliyor. Mesela, \u0130ran Devrimi\u2019nden sonra \u015eah d\u00f6neminde ABD ile yap\u0131lan bir\u00e7ok gizli anla\u015fma kamuoyuyla payla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Lozan\u2019a d\u00f6nersek,&nbsp;<strong>bu konuda T\u00fcrkiye\u2019de, \u0130ngiltere\u2019de, Fransa\u2019da ve ABD\u2019de epey ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yapm\u0131\u015f, o d\u00f6nemde ve sonras\u0131nda konuyla ilgili yaz\u0131lm\u0131\u015f bilimsel, siyasi, muvaf\u0131k, muar\u0131z kitap ve makalelerin \u00e7o\u011funu okumu\u015f biri olarak g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131yla, Lozan Antla\u015fmas\u0131\u2019nda<\/strong>&nbsp;<strong>herhangi bir gizli madde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim.<\/strong><\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>\u015eayet siz, s\u00f6zde gizli maddelerle ilgili \u2018bilgilendirme\u2019 bombard\u0131man\u0131na maruz kalm\u0131\u015fsan\u0131z ve Lozan\u2019\u0131 ara\u015ft\u0131ran tarih\u00e7ilerin &#8220;biz bu konuyu ara\u015ft\u0131rd\u0131k ama gizli bir maddeye rastlamad\u0131k&#8221;&nbsp;demelerine ra\u011fmen h\u00e2len \u015f\u00fcphe i\u00e7indeyseniz sizi rahatlatmak i\u00e7in d\u00f6rt hususu daha dikkatinize sunay\u0131m:<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>1-Lozan\u2019\u0131n gizli maddeleri hakk\u0131nda yazanlar\u0131n lisan bilgisi nedir? Bunlar \u0130ngiltere, Fransa, ABD, hadi olmad\u0131 Lozan Konferans\u0131&#8217;na kat\u0131lan di\u011fer devletlerden Bel\u00e7ika, Romanya, Portekiz, Japonya vb. devletlerin ar\u015fivlerinde hayatlar\u0131nda 1 g\u00fcn olsun bulunmu\u015flar m\u0131d\u0131r? Bulunmu\u015flarsa, Lozan konferans\u0131na dair belgeleri ve tutanaklar\u0131 incelemi\u015fler midir? Lozan Antla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalam\u0131\u015f devletlerin diplomatik tutanaklar\u0131nda herhangi bir gizli maddeyle ilgili -dedikodu mahiyetinde bile olsa- tek bir sat\u0131r var m\u0131d\u0131r?<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>2- Diyelim ki, gizli maddelerden bahsedenler yeterli seviyede bir yabanc\u0131 lisan bilmeden tarih\u00e7i olmu\u015flar. O sebeple yabanc\u0131 ar\u015fivlere bakamam\u0131\u015flar. Ama herh\u00e2lde bu zevat\u0131n T\u00fcrk\u00e7e bilmelerini bekleriz de\u011fil mi? Kastetti\u011fim elbette d\u00f6nemin belgelerini okuyabilecek kadar bir eski harfli T\u00fcrk\u00e7e bilgisine sahip olmalar\u0131d\u0131r. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Devlet Ar\u015fivleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda ara\u015ft\u0131rma yap\u0131p, Lozan\u2019\u0131n gizli maddeleriyle ilgili tek bir sayfa belge bulup da bug\u00fcne kadar ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015flar m\u0131d\u0131r?<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>3- Hadi onu da yapmad\u0131klar\u0131n\u0131 farz edelim, Seha Meray\u2019\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk\u00e7esi\u2019ne aktard\u0131\u011f\u0131 Lozan Tutanaklar\u0131n\u0131, Bilal \u015eim\u015fir\u2019in iki ciltlik Lozan Telgraflar\u0131n\u0131, ya da TBMM\u2019de Mart 1923\u2019te yap\u0131lan gizli Lozan celseleri tutanaklar\u0131n\u0131 (bunlar da g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk\u00e7esiyle bas\u0131ld\u0131) okuyup, iddialar\u0131na delil te\u015fkil edecek bir gizli madde veya en az\u0131ndan ona dair bir rivayeti bulabilmi\u015fler midir?<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>4- Bari en az\u0131ndan, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131 Lozan\u2019la ilgili herhangi bir uluslararas\u0131 akademik yay\u0131nda, gizli maddelerle ilgili belgelere dayal\u0131 bir bilgiyi size sunmu\u015flar m\u0131d\u0131r?<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>T\u00fcm bu sorular\u0131n cevab\u0131, \u2018hay\u0131r\u2019d\u0131r&#8230;<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Sonu\u00e7 olarak, \u015fek ile yak\u00een zail olmayaca\u011f\u0131 gibi m\u00fcddei de iddias\u0131n\u0131 ispatla m\u00fckelleftir. Lozan\u2019\u0131n gizli maddeleri oldu\u011funu iddia edenlerin bu iddialar\u0131n\u0131 belgelerle ispat etmesi gerekir. Fakat sizin bu konudaki teredd\u00fcd\u00fcn\u00fcz h\u00e2len devam ediyorsa, 4982 Say\u0131l\u0131 Bilgi Edinme Kanunu\u2019na istinaden, Lozan diplomatik yaz\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ar\u015fivinde muhafaza eden D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u015fvurabilir ve &#8220;Lozan Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n gizli maddesi var m\u0131?&#8221;&nbsp;diye sorabilirsiniz. Kanunen size 15 i\u015f g\u00fcn\u00fc i\u00e7inde cevap vermek zorunluluklar\u0131 bulunmaktad\u0131r&#8230;<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Lozan\u2019\u0131n s\u00fcresi tart\u0131\u015fmalar\u0131&#8221;&nbsp;ba\u015fl\u0131kl\u0131 ge\u00e7en haftaki yaz\u0131mdan sonra elektronik posta ya da sosyal medya hesaplar\u0131 \u00fczerinden bana ula\u015fan bir\u00e7ok okuyucumuz, Lozan Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n gizli maddeleri konusunda bir bilgim olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordular. Bu sorular\u0131n temel sebebi, t\u0131pk\u0131 Lozan Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n s\u00fcresi gibi, Antla\u015fma\u2019n\u0131n gizli maddeleri olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n da kamuoyunda yo\u011fun bir \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r olu\u015fu. Hemen her y\u0131l, Antla\u015fma\u2019n\u0131n y\u0131l [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12370,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[32],"class_list":["post-4615","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-32"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4615","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4615"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4615\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}