{"id":4531,"date":"2019-07-21T09:44:31","date_gmt":"2019-07-21T06:44:31","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=4531"},"modified":"2024-03-11T14:31:05","modified_gmt":"2024-03-11T11:31:05","slug":"harekatin-45-yil-donumunde-kibris-hakkinda-dusunceler-21-07-2019-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=4531","title":{"rendered":"Harek\u00e2t\u2019\u0131n 45. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnde K\u0131br\u0131s hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnceler (21.07.2019) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<p>Londra ve Z\u00fcrih Anla\u015fmalar\u0131ndan kaynaklanan garant\u00f6rl\u00fck hakk\u0131n\u0131 kullanan T\u00fcrkiye, 20 Temmuz 1974\u2019te K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harekat\u0131\u2019n\u0131 d\u00fczenledi. Harek\u00e2t\u2019tan be\u015f g\u00fcn \u00f6nce K\u0131br\u0131s Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fpiskopos Makarios, Yunanistan Cuntas\u0131\u2019n\u0131n kuklas\u0131 Nikos Sampson taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen bir darbeyle devrilmi\u015f ve \u0130ngilizlere s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Sampson\u2019un amac\u0131 Ada\u2019y\u0131 Yunanistan\u2019a ba\u011flayarak, \u201cEnosis\u201de ula\u015fmakt\u0131. 1963\u2019teki &#8220;Kanl\u0131 Noel&#8221; sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan itibaren sistematik olarak sald\u0131r\u0131lara maruz kalan T\u00fcrkler, Sampson yanl\u0131lar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca hedefiydi&#8230;<\/p>\n<p>1964\u2019ten itibaren birka\u00e7 kez Ada\u2019ya m\u00fcdahaleye te\u015febb\u00fcs eden ama her seferinde \u00e7e\u015fitli sebeplerle duraksayan T\u00fcrkiye, b\u00fct\u00fcn imk\u00e2ns\u0131zl\u0131klara ra\u011fmen, bu kez kararl\u0131l\u0131kla hareket etmi\u015f ve k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde \u00e7ok \u00f6nemli bir asker\u00ee ba\u015far\u0131ya imza atm\u0131\u015ft\u0131. Cenevre\u2019de yap\u0131lan m\u00fczakerelerden sonu\u00e7 \u00e7\u0131kmay\u0131nca, 15 A\u011fustos\u2019ta ikinci harek\u00e2t\u0131 ge\u00e7ekle\u015ftiren T\u00fcrkiye, sadece T\u00fcrklere y\u00f6nelik bir felaketi \u00f6nlemedi, ayn\u0131 zamanda Rumlar\u0131n da, Yunanistan Cuntas\u0131\u2019n\u0131n hukuksuzluklar\u0131ndan kurtulmas\u0131n\u0131 temin etti. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, T\u00fcrkiye Ada\u2019ya m\u00fcdahale ederek hem K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar\u0131 hem de Yunanistan\u2019\u0131 cuntadan kurtard\u0131&#8230;<\/p>\n<p>1974\u2019ten bug\u00fcne, K\u0131br\u0131s uzmanlar\u0131n\u0131n bile saymakta zorluk \u00e7ekece\u011fi kadar \u00e7ok say\u0131da m\u00fczakere s\u00fcreci ya\u015fand\u0131. \u00c7o\u011fu zaman New York\u2019ta Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda, kimi zaman \u0130svi\u00e7re\u2019de K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler ve Rumlar bir araya gelerek anla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Neredeyse yar\u0131m as\u0131rl\u0131k bu m\u00fczakereler serisinin arka plan\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli iki siyasi geli\u015fme ya\u015fand\u0131. Birincisi, 1983\u2019te Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti\u2019nin, Birle\u015fmi\u015f Milletler Antla\u015fmas\u0131ndaki \u201cself determinasyon\u201d hakk\u0131na at\u0131f yaparak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmesidir. \u0130kinci \u00e7ok \u00f6nemli olay, BM Genel Sekreteri Kofi Annan taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan &#8220;Annan Plan\u0131&#8221;n\u0131 reddetmesine ra\u011fmen G\u00fcney K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimi\u2019nin, K\u0131br\u0131s adas\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 temsil etti\u011fi varsay\u0131m\u0131yla 2004\u2019te Avrupa Birli\u011fi\u2019ne \u00fcye olarak kabul edilmesidir. Her ikisi de K\u0131br\u0131s\u2019ta dengeleri de\u011fi\u015ftiren niteliktedir. KKTC\u2019nin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmesi, K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerini Ada\u2019daki bir \u201ctopluluk\u201d olmaktan, bir \u201culus\u201d olmaya do\u011fru y\u00f6nelten en \u00f6nemli motivasyondur. Rumlar\u0131n AB\u2019ye \u00fcye olmas\u0131 ise, Br\u00fcksel\u2019in K\u0131br\u0131s meselesinde do\u011frudan bir taraf olmas\u0131n\u0131n yolunu a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn ise \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir paradigma de\u011fi\u015fikli\u011finin hemen e\u015fi\u011findeyiz. \u00dc\u00e7 maddede mevcut durum tespitini yapal\u0131m:<\/p>\n<p>1-Rum Y\u00f6netimi KKTC\u2019yi e\u015fit siyasi bir varl\u0131k olarak g\u00f6rmemekte, T\u00fcrkleri tatmin edecek herhangi bir adil \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisine \u00e7ok uzak mesafede durmaktad\u0131r. Bu tutumun bir g\u00fcn de\u011fi\u015fece\u011fine dair de hi\u00e7 kimsenin beklentisi yoktur.<\/p>\n<p>2-Rum Y\u00f6netimi, KKTC\u2019nin deniz yetki alanlar\u0131n\u0131 gasbetmeye giri\u015fmi\u015ftir. Bu eyleminde, \u00fcyesi oldu\u011fu Avrupa Birli\u011fi\u2019ni arkas\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>3-Ba\u015fka \u00fclkelerdeki T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131t\u0131 birle\u015fik lobi, K\u0131br\u0131s meselesini de T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 bir kampanya arac\u0131 h\u00e2line getirmek i\u00e7in yo\u011fun bir \u00e7aba i\u00e7ine girmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bu \u00e7er\u00e7evede muhtemel \u00fc\u00e7 tarz-\u0131 siyaset vard\u0131r:<\/p>\n<p>1-Mevcut durumun devam\u0131. Yani hi\u00e7bir yere varmayaca\u011f\u0131n\u0131 bile bile, BM \u015femsiyesi alt\u0131nda yeni m\u00fczakerelerin yap\u0131lmas\u0131. Bunlar yap\u0131l\u0131rken, Rum Y\u00f6netimi Do\u011fu Akdeniz\u2019deki korsanl\u0131k faaliyetlerini uluslararas\u0131 destekle s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015facak ve hem KKTC\u2019yi hem de T\u00fcrkiye\u2019yi zor durumda b\u0131rakacak her t\u00fcrl\u00fc eylemin i\u00e7inde olacakt\u0131r. \u015eahsen, K\u0131br\u0131s T\u00fcrk\u00fc&#8217;n\u00fcn haklar\u0131n\u0131 teslim edecek bir Rum h\u00fck\u00fbmetinin asla var olmayaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum.<\/p>\n<p>2-KKTC\u2019nin uluslararas\u0131 tan\u0131n\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131. 1983\u2019ten bu yana \u00e7e\u015fitli kereler te\u015febb\u00fcs edilse de, BM G\u00fcvenlik Konseyi kararlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, T\u00fcrkiye\u2019ye en yak\u0131n \u00fclkelerin bile bu konuda somut bir ad\u0131m atmayacaklar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yani T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir devletin KKTC\u2019nin siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mas\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ek\u00e7i bir beklenti mevcut de\u011fildir.<\/p>\n<p>3-T\u00fcrkiye ile KKTC\u2019nin uluslararas\u0131 bir anla\u015fmayla entegrasyonu. \u0130\u015fte bu, Ada\u2019daki paradigman\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez ve kal\u0131c\u0131 \u015fekilde de\u011fi\u015fmesinin yeg\u00e2ne form\u00fcl\u00fcd\u00fcr. Kastetti\u011fim bir \u201cilhak\/iltihak\u201d modeli de\u011fildir. Uluslararas\u0131 alanda bir\u00e7ok \u00f6rne\u011fi olan iktisadi ve siyasi birlikte ya\u015fama bi\u00e7imidir. K\u0131saca, KKTC\u2019nin i\u00e7i\u015flerinde bug\u00fcn oldu\u011fu gibi tam egemen oldu\u011fu ama d\u0131\u015fi\u015fleri ve savunma alanlar\u0131nda T\u00fcrkiye ile b\u00fct\u00fcnc\u00fcl i\u015f birli\u011fi i\u00e7ine girdi\u011fi bir hukuki \u00e7er\u00e7eveden s\u00f6z ediyorum. K\u0131br\u0131s Meselesi\u2019yle \u00fcniversite s\u0131ralar\u0131nda ilk kez kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m 1989\u2019dan bu yana 30 y\u0131ld\u0131r savundu\u011fum g\u00f6r\u00fc\u015f budur.<\/p>\n<p>K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harekat\u0131\u2019n\u0131n 45. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnde, K\u0131br\u0131s T\u00fcrk\u00fc\u2019n\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirebilmesi i\u00e7in canlar\u0131n\u0131 feda eden aziz \u015fehitlerimizi ve kahraman gazilerimizi \u015f\u00fckranla an\u0131yorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Londra ve Z\u00fcrih Anla\u015fmalar\u0131ndan kaynaklanan garant\u00f6rl\u00fck hakk\u0131n\u0131 kullanan T\u00fcrkiye, 20 Temmuz 1974\u2019te K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harekat\u0131\u2019n\u0131 d\u00fczenledi. Harek\u00e2t\u2019tan be\u015f g\u00fcn \u00f6nce K\u0131br\u0131s Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fpiskopos Makarios, Yunanistan Cuntas\u0131\u2019n\u0131n kuklas\u0131 Nikos Sampson taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen bir darbeyle devrilmi\u015f ve \u0130ngilizlere s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Sampson\u2019un amac\u0131 Ada\u2019y\u0131 Yunanistan\u2019a ba\u011flayarak, \u201cEnosis\u201de ula\u015fmakt\u0131. 1963\u2019teki &#8220;Kanl\u0131 Noel&#8221; sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan itibaren sistematik olarak sald\u0131r\u0131lara maruz kalan T\u00fcrkler, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12374,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[32],"class_list":["post-4531","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-32"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4531","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4531"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4531\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12374"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4531"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4531"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4531"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}