{"id":4493,"date":"2019-06-23T10:33:25","date_gmt":"2019-06-23T07:33:25","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=4493"},"modified":"2024-03-07T09:55:22","modified_gmt":"2024-03-07T06:55:22","slug":"trumpin-kararsizligi-23-06-2019-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=4493","title":{"rendered":"Trump\u2019\u0131n karars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 (23.06.2019) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<div>Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc d\u00fcnya medyas\u0131na \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 bir haber d\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130ddiaya g\u00f6re, ABD\u2019ye ait bir \u0130nsans\u0131z Hava Arac\u0131\u2019n\u0131n \u0130ran taraf\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinin ard\u0131ndan, Ba\u015fkan Donald Trump orduya \u0130ran\u2019a sald\u0131r\u0131 emri vermi\u015f ama birka\u00e7 saat sonra bu emrini geri alm\u0131\u015ft\u0131. Verilen emrin k\u0131s\u0131tl\u0131 bir sald\u0131r\u0131 m\u0131 yoksa bir sava\u015f ba\u015flatma \u015feklinde mi oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde herhangi bir detay bas\u0131na s\u0131zmad\u0131. Fakat emrin mahiyetinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, Trump\u2019\u0131n bilhassa d\u0131\u015f politikadaki karars\u0131zl\u0131klar\u0131 bir kez daha tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015flad\u0131.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturdu\u011fu ilk g\u00fcnden itibaren; Rusya, Almanya, \u00c7in gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc ekonomilerle ili\u015fkilerinde oldu\u011fu kadar, Kuzey Kore, Suriye, Meksika konular\u0131nda da \u00e7eli\u015fkiler sergileyen Trump\u2019\u0131n \u0130srail siyasetinde ise herhangi bir sapma olmad\u0131. ABD B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fini -taahh\u00fct etti\u011fi gibi- Kud\u00fcs\u2019e ta\u015f\u0131d\u0131, Golan Tepeleri\u2019ni \u0130srail topra\u011f\u0131 olarak tan\u0131d\u0131 ve Ba\u015fbakan Netanyahu\u2019nun en b\u00fcy\u00fck destek\u00e7isi oldu.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Asl\u0131na bakarsak, \u0130ran konusunda da Trump\u2019\u0131n herhangi bir tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yok; karars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 var. N\u00fckleer Anla\u015fma\u2019dan \u00e7ekildikten sonra \u0130ran yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131ran ABD Ba\u015fkan\u0131, Tahran y\u00f6netiminin geri ad\u0131m atmamas\u0131ndan dolay\u0131 giderek sertle\u015fen bir s\u00f6yleme sahip fakat bu sert s\u00f6ylemi bir ad\u0131m \u00f6teye ta\u015f\u0131mak konusunda ciddi teredd\u00fctler ya\u015f\u0131yor. \u0130yi ki de \u00f6yle. Zira ABD ile \u0130ran aras\u0131nda s\u0131cak bir \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ya\u015fanmas\u0131 sadece K\u00f6rfez b\u00f6lgesinde de\u011fil t\u00fcm d\u00fcnyada olumsuz etkilere yol a\u00e7abilir.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>New York Times gazetesinde cuma g\u00fcn\u00fc konuyla ilgili olarak yer alan bir yorumda Ba\u015fkan Trump\u2019\u0131n \u2018Ba\u011f\u0131rarak konu\u015ftu\u011fu ama k\u00fc\u00e7\u00fck bir sopa ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131\u2019 ifade ediliyordu. Bu c\u00fcmle elbette 20. Y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda ABD\u2019yi y\u00f6neten ve sert g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131na dayal\u0131 bir d\u0131\u015f politika y\u00fcr\u00fcten Theodore Roosevelt\u2019in \u00fcnl\u00fc, \u2018Yumu\u015fak konu\u015f ama b\u00fcy\u00fck bir sopa ta\u015f\u0131\u2019 c\u00fcmlesine at\u0131f i\u00e7eriyor. Trump\u2019\u0131n hem mikrofonlar kar\u015f\u0131s\u0131nda hem de sosyal medyada sert ve pervas\u0131z c\u00fcmleleri sarf etti\u011fini kimse ink\u00e2r edemez. Ama elinde \u2018k\u00fc\u00e7\u00fck bir sopa\u2019 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen yoktur herh\u00e2lde. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck sald\u0131r\u0131 g\u00fcc\u00fcne sahip bir devletin potansiyelini k\u00fc\u00e7\u00fcmseyemeyiz. Di\u011fer yandan, s\u00f6z konusu \u2018sopa\u2019y\u0131 taleplerini elde edebilecek \u015fekilde kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131, kullanmak konusunda ne kadar kararl\u0131 oldu\u011fu, istese de kullan\u0131p, kullanamayaca\u011f\u0131 gibi konular tart\u0131\u015f\u0131lmaya devam edecek.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Bir kere ABD\u2019nin n\u00fckleer g\u00fcc\u00fcn\u00fc analizin d\u0131\u015f\u0131nda tutal\u0131m. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan bu yana kullanmad\u0131\u011f\u0131 atom bombalar\u0131n\u0131 \u0130ran\u2019a ya da ba\u015fka bir devlete kar\u015f\u0131 kullanma ihtimali yok. Irak Sava\u015f\u0131\u2019na benzer topyek\u00fbn bir sava\u015fa girmeyi kendi taraftarlar\u0131 i\u00e7in bile me\u015fru k\u0131lacak gerek\u00e7eler de yok. Geriye iki se\u00e7enek kal\u0131yor. Birincisi, Suudi Arabistan ve baz\u0131 K\u00f6rfez \u00fclkelerini d\u0131\u015far\u0131dan destekleyerek \u0130ran\u2019la \u00e7at\u0131\u015fmaya s\u00fcr\u00fcklemek. Suudi Arabistan\u2019\u0131n, sekiz y\u0131l s\u00fcren \u0130ran-Irak sava\u015f\u0131 kadar a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar do\u011furabilecek b\u00f6yle bir sava\u015f\u0131 \u00fcstlenmeye bug\u00fcnlerde pek niyetli olmad\u0131\u011f\u0131 ortada. O h\u00e2lde Trump muhtemelen ikinci se\u00e7enek konusunda bir emir verdi ve sonra geri \u00e7ekti. O da \u0130ran\u2019a s\u0131n\u0131rl\u0131 bir hava sald\u0131r\u0131s\u0131 yapmak.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Ba\u015fkan Trump ad\u0131n\u0131 duymu\u015f mudur emin de\u011filim ama ABD generallerinin yeti\u015ftirildi\u011fi West Point Akademisinde okutulan \u2018Sava\u015f \u00dczerine\u2019 adl\u0131 eserinin bir yerinde \u00fcnl\u00fc Prusyal\u0131 stratejist Karl von Clausewitz, sava\u015f\u0131n diplomasinin devam\u0131 oldu\u011funu savunuyor. Yani devletlerin uluslararas\u0131 siyasetle elde edemediklerini, sava\u015fa ba\u015fvurarak elde etmeye \u00e7al\u0131\u015facaklar\u0131n\u0131 yaz\u0131yor. Her ne kadar Birle\u015fmi\u015f Milletler Antla\u015fmas\u0131, asker\u00ee&nbsp;g\u00fcce ba\u015fvurmay\u0131 ve g\u00fc\u00e7 kullanma tehdidinde bulunmay\u0131 yasaklam\u0131\u015f olsa da, Clausewitz\u2019i hakl\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131rcas\u0131na bir\u00e7ok devlet sava\u015f\u0131 uluslararas\u0131 hedeflerine ula\u015fman\u0131n bir arac\u0131 olarak kullanmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>O zaman soral\u0131m: ABD\u2019nin -k\u0131s\u0131tl\u0131 da olsa- \u0130ran\u2019a yapaca\u011f\u0131 bir sald\u0131r\u0131yla ula\u015fmak istedi\u011fi hedef ne olabilir? B\u00f6yle bir sald\u0131r\u0131yla \u0130ran\u2019da y\u00f6netim de\u011fi\u015fikli\u011fi olur mu? Hay\u0131r. Din\u00ee&nbsp;lider g\u00f6revini b\u0131rak\u0131r m\u0131? Hay\u0131r. Tahran sokaklar\u0131nda ayaklanma m\u0131 ba\u015flar? Hay\u0131r. \u0130ran ABD\u2019nin isteklerine harfiyen uyaca\u011f\u0131n\u0131 taahh\u00fct ederek, n\u00fckleer program\u0131n\u0131 tamamen rafa m\u0131 kald\u0131r\u0131r? Hay\u0131r. \u0130ran Suriye\u2019deki milislerini geri mi \u00e7eker? Hay\u0131r. L\u00fcbnan\u2019daki Hizbullah\u2019la ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 m\u0131 kopar\u0131r? O da hay\u0131r&#8230;<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Trump\u2019\u0131n karars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n as\u0131l sebebi de bu. Bug\u00fcne kadar y\u00fczlerce kez tekrar edilen \u2018\u0130ran\u2019a sald\u0131r\u0131 se\u00e7ene\u011fi masada\u2019 s\u00f6z\u00fcn\u00fc i\u00e7 politika ve uluslararas\u0131 kamuoyu bak\u0131m\u0131ndan anlaml\u0131 h\u00e2le getirmenin ne kadar zor oldu\u011funun fark\u0131nda. Se\u00e7imlere iki y\u0131ldan az kalm\u0131\u015fken, siyasi rakipleri taraf\u0131ndan ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k olarak nitelendirilecek bir i\u015fe giri\u015fmek Beyaz Saray\u2019da bir d\u00f6nem daha kalmas\u0131n\u0131 zora sokabilir.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Yine de, verdi\u011fi bir emri iki saat i\u00e7inde geri alan bir Ba\u015fkan\u0131n, iki g\u00fcn sonra da ba\u015fka bir emirle \u0130ran\u2019a sald\u0131r\u0131 ba\u015flatabilece\u011fini ihtimal d\u0131\u015f\u0131nda tutmayal\u0131m. Maalesef ger\u00e7ek d\u00fcnyada att\u0131\u011f\u0131n\u0131z f\u00fczeyi, sanal \u00e2lemde att\u0131\u011f\u0131n\u0131z mesaj gibi silemiyorsunuz.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc d\u00fcnya medyas\u0131na \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 bir haber d\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130ddiaya g\u00f6re, ABD\u2019ye ait bir \u0130nsans\u0131z Hava Arac\u0131\u2019n\u0131n \u0130ran taraf\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinin ard\u0131ndan, Ba\u015fkan Donald Trump orduya \u0130ran\u2019a sald\u0131r\u0131 emri vermi\u015f ama birka\u00e7 saat sonra bu emrini geri alm\u0131\u015ft\u0131. Verilen emrin k\u0131s\u0131tl\u0131 bir sald\u0131r\u0131 m\u0131 yoksa bir sava\u015f ba\u015flatma \u015feklinde mi oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde herhangi bir detay bas\u0131na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12410,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[32],"class_list":["post-4493","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-32"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4493"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4493\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}