{"id":4412,"date":"2019-03-10T13:46:09","date_gmt":"2019-03-10T10:46:09","guid":{"rendered":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=4412"},"modified":"2024-03-07T10:31:46","modified_gmt":"2024-03-07T07:31:46","slug":"s-400de-problem-nato-degil-dolar-10-03-2019-turkiye-gazetesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cagrierhan.net\/?p=4412","title":{"rendered":"S-400\u2019de problem NATO de\u011fil, dolar (10.03.2019) T\u00fcrkiye Gazetesi"},"content":{"rendered":"<div>Donald Trump\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin Genelle\u015ftirilmi\u015f Tercihler Sistemi\u2019nden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiren mektubuyla, NATO M\u00fcttefik Kuvvetler Y\u00fcksek Komutan\u0131 Orgeneral Curtis M. Scaparrotti\u2019nin \u201cS-400 f\u00fczelerini alacaksa, T\u00fcrkiye\u2019ye F-35 u\u00e7aklar\u0131n\u0131n teslim edilmemesi\u201d gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ayn\u0131 g\u00fcne rastlad\u0131. Ge\u00e7en hafta da, T\u00fcrkiye Rusya ile anla\u015fmas\u0131n\u0131 iptal etmezse, Kongre\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019yi yapt\u0131r\u0131mlar kapsam\u0131na alaca\u011f\u0131 \u015feklinde tehditler bas\u0131na yans\u0131d\u0131. Amerikan taraf\u0131 krizi t\u0131rmand\u0131r\u0131yor. Washington, T\u00fcrkiye\u2019nin S-400&#8217;lerin yan\u0131nda Patriotlar\u0131 da almak i\u00e7in m\u00fczakere masas\u0131na yeniden oturmas\u0131n\u0131 de\u011fil, S-400\u2019leri almaktan tamamen vazge\u00e7mesini istiyor.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Amerikal\u0131lar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klamalara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda S-400&#8217;ler konusundaki \u0131srarlar\u0131n\u0131 temelde stratejik bir sebeple gerek\u00e7elendirdiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. Diyorlar ki, \u015fayet bir NATO \u00fclkesi olarak T\u00fcrkiye Rus yap\u0131m\u0131 f\u00fczeleri topraklar\u0131na konu\u015fland\u0131r\u0131rsa, bu NATO sistemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan zaafa&nbsp;yol a\u00e7ar, hatta ittifak i\u00e7in risk te\u015fkil eder. Bunu s\u00f6yleyenlerin Rus yap\u0131m\u0131 f\u00fczeleri topraklar\u0131nda bulunduran di\u011fer NATO \u00fcyeleri i\u00e7in neden bu arg\u00fcman\u0131 ileri s\u00fcrmedikleri \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken bir husus.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Daha \u00f6nce uzun uzun yazd\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin hava savunma sistemini yeniden kurgularken neden S-400&#8217;lerde karar k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 tekrar anlatmayaca\u011f\u0131m. Amerikal\u0131lar da \u00e7ok iyi biliyorlar ki, S-400 sistemleri ve ileride T\u00fcrkiye-Rusya i\u015f birli\u011fiyle ortakla\u015fa geli\u015ftirilebilecek yeni hava savunma sistemleri, Amerikan yap\u0131m\u0131 f\u00fczelerden daha geri sistemler de\u011fil. Aksine pek \u00e7ok parametreye g\u00f6re yap\u0131lan ikili mukayeselerde Patriotlardan daha geli\u015fmi\u015f y\u00f6nleri var. Hepsinden \u00f6nemlisi, T\u00fcrkiye\u2019nin ana hedefi olan mill\u00ee&nbsp;hava savunma sistemini geli\u015ftirirken, S-400&#8217;lerin teknolojisinden yararlanabilmesinin \u00f6n\u00fcnde bir engel yok. Dolay\u0131s\u0131yla ABD\u2019nin bu anla\u015fman\u0131n iptal edilmesini bu kadar \u00e7ok istemesinin arkas\u0131nda esasen pazardaki pay\u0131n\u0131 kaybetme riski yat\u0131yor.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Meseleye daha geni\u015f a\u00e7\u0131yla bakal\u0131m: G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ABD ile \u00c7in aras\u0131nda bir ticaret sava\u015f\u0131 s\u00fcr\u00fcyor. \u00c7in ve Hindistan ileri teknolojili \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcretimi ve ticareti sayesinde \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 20 y\u0131l i\u00e7inde d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ilk iki ekonomisi h\u00e2line gelecek. ABD bu b\u00fcy\u00fck meydan okumayla her alanda m\u00fccadele etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bir yandan ticarette koruma duvarlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltiyor, ba\u015fka \u00fclkelerin kendisiyle ticarette sahip olduklar\u0131 avantajlar\u0131 birer birer kald\u0131r\u0131yor. Di\u011fer yandan da, geleneksel olarak k\u00fcresel pazarda liderlik etti\u011fi \u00fcr\u00fcnlerde, ba\u015fka \u00fclkelerin de pay kapmas\u0131n\u0131 her t\u00fcrl\u00fc yolu kullanarak engellemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00d6z\u00fc itibar\u0131yla, ABD\u2019nin \u00c7inli bir telefon \u015firketine kar\u015f\u0131 muamelesiyle, Alman otomobil end\u00fcstrisine yakla\u015f\u0131m\u0131yla, Rus silah sistemlerine bak\u0131\u015f\u0131 aras\u0131nda hi\u00e7bir fark yok. Hangi gerek\u00e7eler ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcrse s\u00fcr\u00fcls\u00fcn, hepsinin merkezinde \u201cdolar\u0131n h\u00e2kimiyeti\u201d meselesi yat\u0131yor. Elbette Washington\u2019\u0131n savundu\u011fu \u201cg\u00fcvenlik riski\u201d do\u011fru. Ama bu \u201cg\u00fcvenlik riski\u201d NATO m\u00fcttefiklerinin g\u00fcvenli\u011fiyle ilgili de\u011fil, ABD\u2019nin k\u00fcresel ekonomik liderli\u011fine kar\u015f\u0131 y\u00fckselmekte olan rakiplerden kaynaklanan bir risk.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Ba\u015fkan Trump\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131na g\u00f6re ABD ticari rakiplerine kar\u015f\u0131 mal ticaretinde 800 milyar dolardan fazla a\u00e7\u0131k veriyor. Her ne kadar dijital servisler ve finansal hizmetler gibi kategoriler hesaba d\u00e2hil edildi\u011finde ABD\u2019nin asl\u0131nda 1,5 trilyon dolara yak\u0131n ticaret fazlas\u0131 verdi\u011fi g\u00f6r\u00fclse de, Trump mal ticaretine odaklanm\u0131\u015f durumda. Zira, di\u011fer iki kalemin ABD i\u00e7inde yeterince istihdam olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u015fsizli\u011fi azaltman\u0131n ancak mal \u00fcretimi ve ihracat\u0131n\u0131 art\u0131rmaktan ge\u00e7ti\u011fini savunuyor. B\u00f6yle olunca da her t\u00fcrl\u00fc mamul mal\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan ABD\u2019ye giri\u015fini zorla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 tedbirler al\u0131rken, ABD mallar\u0131n d\u00fcnyan\u0131n her yerine rakipsiz girebilmesinin de yollar\u0131n\u0131 zorluyor.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Silah ticareti, Stockholm Bar\u0131\u015f \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc raporlar\u0131na g\u00f6re ge\u00e7en y\u0131l 100 milyar dolarl\u0131k bir seviyede ger\u00e7ekle\u015fti. Bundan en b\u00fcy\u00fck pay\u0131 da %34\u2019le ABD al\u0131yor. Bu oran 1990&#8217;lar\u0131n sonundan bu yana ABD\u2019nin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 en y\u00fcksek seviye. Rapora g\u00f6re ABD\u2019nin ard\u0131ndan ikinci s\u0131rada olan Rusya\u2019n\u0131n pay\u0131 ise %22. Bahsedilen sadece silah ticaretiyle ilgili veriler. D\u00fcnyada yap\u0131lan toplam asker\u00ee&nbsp;harcamalar\u0131n miktar\u0131 ise 1,7 trilyon dolar\u0131 buluyor.<\/div>\n<div>G\u00f6r\u00fclen o ki, ABD h\u00fck\u00fbmeti k\u00fcresel liderli\u011fin ticari alanda \u00f6nc\u00fc olmaktan ge\u00e7ti\u011finin fark\u0131nda. \u00d6yle oldu\u011fu i\u00e7in de, her malda oldu\u011fu gibi silah ticaretinde de birincili\u011fini kaybetmemek i\u00e7in tedbirler almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Elbette, silah ticaretinin di\u011fer mallardan \u00e7ok \u00f6nemli bir fark\u0131 daha var. Savunma sanayiinde bir \u00fclkenin en \u00f6nemli ticari orta\u011f\u0131 olmak, ayn\u0131 zamanda stratejik konularda y\u00f6nlendirme yapabilmenin g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lar\u0131ndan biri. Bunu a\u015fman\u0131n yolu ise mill\u00ee&nbsp; savunma sanayiini g\u00fc\u00e7lendirmekten ve ticari ortaklar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u00e7e\u015fitlendirmekten ge\u00e7iyor. \u00dclkelerin bu yollar\u0131 se\u00e7meleri de Washington\u2019u endi\u015felendiriyor.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Donald Trump\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin Genelle\u015ftirilmi\u015f Tercihler Sistemi\u2019nden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiren mektubuyla, NATO M\u00fcttefik Kuvvetler Y\u00fcksek Komutan\u0131 Orgeneral Curtis M. Scaparrotti\u2019nin \u201cS-400 f\u00fczelerini alacaksa, T\u00fcrkiye\u2019ye F-35 u\u00e7aklar\u0131n\u0131n teslim edilmemesi\u201d gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ayn\u0131 g\u00fcne rastlad\u0131. Ge\u00e7en hafta da, T\u00fcrkiye Rusya ile anla\u015fmas\u0131n\u0131 iptal etmezse, Kongre\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019yi yapt\u0131r\u0131mlar kapsam\u0131na alaca\u011f\u0131 \u015feklinde tehditler bas\u0131na yans\u0131d\u0131. Amerikan taraf\u0131 krizi t\u0131rmand\u0131r\u0131yor. Washington, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":12552,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[32],"class_list":["post-4412","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-32"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4412"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4412\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}