23. K\u0131\u015f Olimpiyat Oyunlar\u0131 G\u00fcney Kore\u2019nin PyeongChang \u015fehrinde ba\u015flad\u0131. D\u0131\u015f politikayla ilgili bir k\u00f6\u015fede spor m\u00fcsabakalar\u0131ndan bahsetmeyece\u011fim. Dile\u011fim o ki, olimpiyat ruhuna uygun, hak edenin kazand\u0131\u011f\u0131 bir faaliyet olur. Ama bu seferki olimpiyat\u0131n mek\u00e2n\u0131, d\u0131\u015f politika konu\u015fmay\u0131 gerektiriyor.<\/p>\n
Kore Yar\u0131madas\u0131\u2019nda 3 milyondan fazla insan\u0131n \u00f6lmesi ya da yaralanmas\u0131yla sonu\u00e7lanan Kore Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sona eri\u015finin 65. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnde Kuzey ve G\u00fcney Kore sporcular\u0131 bir aradalar. Olimpiyat\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f t\u00f6reninde Birle\u015fik Kore bayra\u011f\u0131 arkas\u0131nda yer ald\u0131lar. Dahas\u0131, son iki y\u0131ld\u0131r diplomatik ili\u015fkileri kesik olan iki \u00fclkenin sporcular\u0131, kad\u0131nlar buz hokeyi kategorisinde ayn\u0131 tak\u0131mda yer alacaklar.<\/p>\n
Bu geli\u015fmeyi Kore sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in bir umut \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 olarak g\u00f6renler, bu y\u00f6nde yorumlar yapanlar var. Bug\u00fcnlerde s\u0131k\u00e7a, \u201cspor, k\u00fcsk\u00fcnleri bar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u201d t\u00fcr\u00fcnden yorumlar da i\u015fitiyoruz. \u015eahsen ben ayn\u0131 kanaatte de\u011filim. D\u00fc\u015fman Karde\u015fler son 20 y\u0131lda benzeri sportif faaliyetlerde defalarca bir arada yer ald\u0131lar. Her seferinde bug\u00fcnk\u00fc iyimser yorumlar\u0131 duyduk. Ama hi\u00e7bir sportif iyi niyet giri\u015fimi, iki taraf aras\u0131ndaki son derece derin ve bir \u00f6l\u00e7\u00fcde de d\u0131\u015f akt\u00f6rlerce y\u00f6nlendirilen kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131rmaya yetmedi. Bu sefer de yetmeyecek.<\/p>\n
Kore Yar\u0131madas\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fc bir \u201cSo\u011fuk Sava\u015f Hik\u00e2yesi\u201d. \u00d6zetle, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sonunda Japon i\u015fgali alt\u0131ndaki Kore Yar\u0131madas\u0131\u2019n\u0131n kuzeyini kurtaran Sovyetler Birli\u011fi ile G\u00fcneyini kurtaran ABD birbirleriyle didi\u015fmeye ba\u015flay\u0131nca, Kore de b\u00f6l\u00fcn\u00fcverdi. Ayn\u0131 etnik k\u00f6kenden gelen, ayn\u0131 dili konu\u015fan, ayn\u0131 dine mensup, ayn\u0131 sosyo-ekonomik yap\u0131ya sahip ve birbirleriyle akraba olan insanlar 1948\u2019de kendilerini iki ayr\u0131 devletin vatanda\u015flar\u0131 olarak buluverdi. Kore Yar\u0131madas\u0131\u2019n\u0131 ikiye ay\u0131ran mutasavver 38. paralel \u00e7izgisinin kuzeyinde Demokratik Kore Cumhuriyeti, g\u00fcneyinde ise Kore Cumhuriyeti ad\u0131yla iki ayr\u0131 devlet yap\u0131s\u0131 olu\u015ftu. Kuzeyde kom\u00fcnist, g\u00fcneyde ise kapitalist bir ekonomik model kuruldu. \u00c7in Halk Cumhuriyetinin 1949\u2019da kurulmas\u0131ndan sonra, Kuzey Kore bu devletle de yak\u0131n bir i\u015f birli\u011fine girdi. S\u00f6z konusu i\u015f birli\u011fi bug\u00fcn de devam etmektedir.<\/p>\n
1950-1953 aras\u0131nda devam eden Kore Sava\u015f\u0131, iki devletin m\u00fccadelesinden ziyade, iki farkl\u0131 ideolojik kutbun \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131yd\u0131. ABD, Avrupa\u2019da oldu\u011fu gibi, Asya\u2019da da kom\u00fcnist ideolojinin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemek ve ard\u0131ndan da -kendi kulland\u0131\u011f\u0131 tabirle- \u201c\u00e7evrelemek\u201d istiyordu. \u00c7in destekli Kuzey Kore\u2019ye kar\u015f\u0131 G\u00fcney Kore\u2019nin yan\u0131nda ABD \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde, aralar\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin de bulundu\u011fu 16 \u00fclke, Birle\u015fmi\u015f Milletler bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda sava\u015ft\u0131. Sava\u015f ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yerde bitti. Milyonlarca insan \u00f6ld\u00fc ama iki devlet de di\u011ferinden bir kar\u0131\u015f toprak elde edemedi.<\/p>\n
ABD\u2019nin himayesindeki G\u00fcney Kore, Bat\u0131\u2019yla entegre bir ekonomik modeli y\u0131llar i\u00e7inde daha da geli\u015ftirirken, Kuzey Kore \u00c7in\u2019in y\u00f6r\u00fcngesinde kalmaya devam etti. G\u00fcney\u2019deki ABD asker\u00ee varl\u0131\u011f\u0131, Kuzey\u2019den hissedilen tehdide kar\u015f\u0131 bir g\u00fcvence olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bu b\u00f6l\u00fcnmeye yol a\u00e7an So\u011fuk Sava\u015f 1990’larda sona erse de, iki \u00fclke aras\u0131ndaki ayr\u0131\u015fma ve husumet devam etti. Birbirlerine kin duyarak ve birbirlerinden tehdit alg\u0131layarak b\u00fcy\u00fcyen yeni ku\u015faklar, Yar\u0131mada\u2019daki fay hatt\u0131n\u0131 geni\u015fletti.<\/p>\n
\u00d6zellikle 2000’lerde h\u0131z verdi\u011fi, \u00c7in destekli n\u00fckleer program\u0131yla Kuzey Kore sadece G\u00fcney i\u00e7in de\u011fil, ba\u015fta Japonya olmak \u00fczere ABD ile i\u015f birli\u011fi h\u00e2lindeki di\u011fer b\u00f6lge \u00fclkelerini de tehdit eder bir g\u00fc\u00e7 h\u00e2line geldi. ABD\u2019nin tehditlerine, Birle\u015fmi\u015f Milletler’in \u00e7e\u015fitli yapt\u0131r\u0131m kararlar\u0131na ra\u011fmen Pyongyang n\u00fckleer silahlanma \u00e7abalar\u0131ndan vazge\u00e7medi.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Kuzey Kore\u2019nin lideri olan Kim Jong Un\u2019un n\u00fckleer silahlar ve bunlar\u0131 f\u0131rlatma teknolojilerine verdi\u011fi \u00f6zel \u00f6nem, ABD\u2019nin bu \u00fclkeye olan tavr\u0131n\u0131 daha da sertle\u015ftirmesine yol a\u00e7t\u0131. Donald Trump\u2019\u0131n 2017\u2019de yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 Ulusal G\u00fcvenlik Strateji belgesinde \u201chaydut devlet\u201d olarak nitelenen Kuzey Kore\u2019nin arkas\u0131nda asl\u0131nda \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin bulundu\u011funu herh\u00e2lde Amerikal\u0131lar da biliyorlar. Fakat do\u011frudan \u00c7in\u2019i hedef alan tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131n kendi ekonomilerine de zarar verece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerinden, Kuzey Kore\u2019ye seslerini y\u00fckseltmekle yetiniyorlar. B\u00f6lgede herhangi bir s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmaya yol a\u00e7abilecek fiillerden \u00f6zenle ka\u00e7\u0131nan ABD\u2019nin, sadece kuru tehditle ve \u00c7in\u2019in g\u00fc\u00e7l\u00fc deste\u011fi y\u00fcz\u00fcnden her zaman etkisiz kalmaya mahk\u00fbm yapt\u0131r\u0131mlarla Kim\u2019e geri ad\u0131m att\u0131rmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde \u015fahit oldu\u011fumuz gibi, Kore\u2019deki gerilimin de perde arkas\u0131nda esasen iki b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7, ABD ve \u00c7in aras\u0131ndaki rekabet var. Kuzey Kore \u00fczerinden Japonya\u2019y\u0131 s\u00fcrekli diken \u00fcst\u00fcnde tutmak Beijing\u2019in \u00f6ncelikli tercihi. ABD ise t\u00fcm So\u011fuk Sava\u015f y\u0131llar\u0131 boyunca oldu\u011fu gibi G\u00fcney Kore \u00fczerinden \u00c7in\u2019i frenlemek istiyor.<\/p>\n
Problem k\u00fcresel rekabetin yans\u0131malar\u0131yla b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015fken, olimpiyat oyunlar\u0131nda ayn\u0131 tak\u0131m i\u00e7inde yer alarak Kuzey ve G\u00fcney Kore bar\u0131\u015f i\u00e7in yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yapabilir mi? ABD ve \u00c7in rekabeti bir kenara b\u0131rakarak, k\u00fcresel i\u015f birli\u011fine y\u00f6nelirlerse, elbette evet.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
23. K\u0131\u015f Olimpiyat Oyunlar\u0131 G\u00fcney Kore\u2019nin PyeongChang \u015fehrinde ba\u015flad\u0131. D\u0131\u015f politikayla ilgili bir k\u00f6\u015fede spor m\u00fcsabakalar\u0131ndan bahsetmeyece\u011fim. Dile\u011fim o ki, olimpiyat ruhuna uygun, hak edenin kazand\u0131\u011f\u0131 bir faaliyet olur. Ama bu seferki olimpiyat\u0131n mek\u00e2n\u0131, d\u0131\u015f politika konu\u015fmay\u0131 gerektiriyor. Kore Yar\u0131madas\u0131\u2019nda 3 milyondan fazla insan\u0131n \u00f6lmesi ya da yaralanmas\u0131yla sonu\u00e7lanan Kore Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sona eri\u015finin 65. y\u0131l […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":14448,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[9],"class_list":["post-3300","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazete","tag-9"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3300","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3300"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3300\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14448"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cagrierhan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}